Pramāṇa · Search · About · API

Different Upanishads 6: atha dvitīyā vallī

Different Upaniṣads 6

Language
Sanskrit

Contents

atha dvitīyā vallī

6.1

anyacchreyo'nyadutaiva preyaste ubhe nānārthe
puruṣaṃ sinītaḥ | tayoḥ śreya ādadānasya
sādhu bhavati hīyate'rthādya u preyo vṛṇīte

6.2

śreyaśca preyaśca manuṣyametastau samparītya vivinakti
dhīraḥ | śreyo hi dhīro'bhipreyaso vṛṇīte preyo
mando yogakṣemādvṛṇīte

6.3

sa tvaṃ priyānpriyarūpām̐śca kāmānabhidhyāyanciketo'tyasrākṣīḥ | naitām̐sṛṅkāṃ vittamayīmavāpto
yasyāṃ majjanti bahavo manuṣyāḥ

6.4

dūramete viparīte viṣūcī avidyā yā ca vidyeti
jñātā | vidyābhīpsinaṃ naciketasaṃ manye na tvā
kāmā bahavo'lolupantaḥ

6.5

avidyāyāmantare vartamānāḥ svayaṃ dhīrāḥ paṇḍitaṃmanyamānāḥ | dandramyamāṇāḥ pariyanti mūḍhā
andhenaiva nīyamānā yathāndhāḥ

6.6

na sāmparāyaḥ pratibhāti bālaṃ pramādyantaṃ vittamohena mūḍham | ayaṃ loko nāsti para iti
mānī punaḥ punarvaśamāpadyate me

6.7

śravaṇāyāpi bahubhiryo na labhyaḥ śṛṇvanto'pi
bahavo yaṃ na vidyuḥ| āścaryo vaktā kuśalo'sya
labdhāścaryo jñātā kuśalā'nuśiṣṭaḥ

6.8

na nareṇāvareṇa prokta eṣa suvijñeyo bahudhā
cintyamānaḥ| ananyaprokte gatiratra nāstyaṇīyānhyatarkyamaṇupramāṇāt

6.6-2

naiṣā tarkeṇa matirāpaneyā proktānyenaiva sujñānāya
preṣṭha| yāṃ tvamāpaḥ satyadhṛtirbatāsi tvādṛg no
bhūyānnaciketaḥ praṣṭā

6.10

jānāmyahaṃ śevadhirityanityaṃ na hyadhruvaiḥ
prāpyate hi dhruvaṃ tat | tato mayā naciketaścito'gnirnaranityairdravyaiḥ prāpavānasmi nityam

6.11

kāmasyāptiṃ jagataḥ pratiṣṭhāṃ kratoranantyamabhayasya pāram | stomaṃ mahadurugāyaṃ pratiṣṭhāṃ
dṛṣṭvā dhṛtyā dhīro naciketo'tyasrākṣīḥ

6.12

taṃ durdarśaṃ gūḍhamanupraviṣṭaṃ guhāhitaṃ gahvareṣṭhaṃ
purāṇam | adhyātmayogādhigamena devaṃ
matvā dhīro harṣaśokau jahāti

6.13

etacchrutvā saṃparigṛhya martyaḥ pravṛhya dharmyamaṇumetamāpya | sa modate modanīyaṃ hi labdhvā
vivṛtaṃ sadma naciketasaṃ manye

6.14

anyatra dharmādanyatrādharmādanyatrāsmātkṛtākṛtāt
anyatra bhūtācca bhavyācca yattatpaśyasi tadvada

6.15

sarve vedā yatpadamāmananti tapām̐si sarvāṇi
ca yadvadanti | yadicchanto brahmacaryaṃ caranti
tatte padam̐ saṃgraheṇa bravīmyomityetat

6.16

etadghyevākṣaraṃ brahma etadghyevākṣaraṃ param
etadghyevākṣaraṃ jñātvā yo yadicchati tasya tat

6.17

etadālambanam̐ śreṣṭhametadālambanamparam
etadālambanaṃ jñātvā brahmaloke mahīyate

6.18

na jāyate mriyate vā vipaścinnāyaṃ kutaścinna babhūva kaścit| ajo nityaḥ śāśvato'yaṃ purāṇo na hanyate hanyamāne śarīre

6.19

hantā cenmanyate hantuṃ hataścenmanyate hatam
ubhau tau na vijānīto nāyaṃ hanti na hanyate

6.20

aṇoraṇīyānmahato mahīyānātmāsya jantoḥ
nihito guhāyām | tamakratuḥ paśyati vītaśoko dhātuprasādānmahimānamātmanaḥ

6.21

āsīno dūraṃ vrajati śayāno yāti sarvataḥ
kastaṃ madāmadaṃ devaṃ madanyo jñātumarhati

6.22

aśarīraṃ śarīreṣvanavastheṣvavasthitam
mahāntaṃ vibhumātmānaṃ matvā dhīro na śocati

6.24

nāyamātmā pravacanena labhyo na medhayā na
bahunā śrutena| yamevaiṣa vṛṇute tena labhyastasyaiṣa ātmā vivṛṇute tanūṃ svām
nāvirato duścaritānnāśānto nāsamāhitaḥ
nāśāntamānaso vāpi prajñānainamāpnuyāt

6.25

yasya brahma ca kṣatrañca ubhe bhavata odanaḥ
mṛtyuryasyopasecanaṃ ka itthā veda yatra saḥ

6.25.p1

iti prathame'dhyāye dvitīyā vallī || 2

Linked texts (8)