<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.6 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Vedic Literature](https://indike.org/pramana/in.veda) › [Upaniṣads](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad) › [Principal (early) Upaniṣads](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya) › [Different Upanishads](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads) › 6

# Different Upanishads 6: atha dvitīyā vallī

Different Upaniṣads 6

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [6.25](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.6.25) — 1 part

### atha dvitīyā vallī

### [6.1](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.6.1)

anyacchreyo'nyadutaiva preyaste ubhe nānārthe  
puruṣaṃ sinītaḥ | tayoḥ śreya ādadānasya  
sādhu bhavati hīyate'rthādya u preyo vṛṇīte

### [6.2](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.6.2)

śreyaśca preyaśca manuṣyametastau samparītya vivinakti  
dhīraḥ | śreyo hi dhīro'bhipreyaso vṛṇīte preyo  
mando yogakṣemādvṛṇīte

### [6.3](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.6.3)

sa tvaṃ priyānpriyarūpām̐śca kāmānabhidhyāyanciketo'tyasrākṣīḥ | naitām̐sṛṅkāṃ vittamayīmavāpto  
yasyāṃ majjanti bahavo manuṣyāḥ

### [6.4](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.6.4)

dūramete viparīte viṣūcī avidyā yā ca vidyeti  
jñātā | vidyābhīpsinaṃ naciketasaṃ manye na tvā  
kāmā bahavo'lolupantaḥ

### [6.5](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.6.5)

avidyāyāmantare vartamānāḥ svayaṃ dhīrāḥ paṇḍitaṃmanyamānāḥ | dandramyamāṇāḥ pariyanti mūḍhā  
andhenaiva nīyamānā yathāndhāḥ

### [6.6](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.6.6)

na sāmparāyaḥ pratibhāti bālaṃ pramādyantaṃ vittamohena mūḍham | ayaṃ loko nāsti para iti  
mānī punaḥ punarvaśamāpadyate me

### [6.7](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.6.7)

śravaṇāyāpi bahubhiryo na labhyaḥ śṛṇvanto'pi  
bahavo yaṃ na vidyuḥ| āścaryo vaktā kuśalo'sya  
labdhāścaryo jñātā kuśalā'nuśiṣṭaḥ

### [6.8](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.6.8)

na nareṇāvareṇa prokta eṣa suvijñeyo bahudhā  
cintyamānaḥ| ananyaprokte gatiratra nāstyaṇīyānhyatarkyamaṇupramāṇāt

### [6.6-2](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.6.6-2)

naiṣā tarkeṇa matirāpaneyā proktānyenaiva sujñānāya  
preṣṭha| yāṃ tvamāpaḥ satyadhṛtirbatāsi tvādṛg no  
bhūyānnaciketaḥ praṣṭā

### [6.10](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.6.10)

jānāmyahaṃ śevadhirityanityaṃ na hyadhruvaiḥ  
prāpyate hi dhruvaṃ tat | tato mayā naciketaścito'gnirnaranityairdravyaiḥ prāpavānasmi nityam

### [6.11](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.6.11)

kāmasyāptiṃ jagataḥ pratiṣṭhāṃ kratoranantyamabhayasya pāram | stomaṃ mahadurugāyaṃ pratiṣṭhāṃ  
dṛṣṭvā dhṛtyā dhīro naciketo'tyasrākṣīḥ

### [6.12](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.6.12)

taṃ durdarśaṃ gūḍhamanupraviṣṭaṃ guhāhitaṃ gahvareṣṭhaṃ  
purāṇam | adhyātmayogādhigamena devaṃ  
matvā dhīro harṣaśokau jahāti

### [6.13](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.6.13)

etacchrutvā saṃparigṛhya martyaḥ pravṛhya dharmyamaṇumetamāpya | sa modate modanīyaṃ hi labdhvā  
vivṛtaṃ sadma naciketasaṃ manye

### [6.14](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.6.14)

anyatra dharmādanyatrādharmādanyatrāsmātkṛtākṛtāt  
anyatra bhūtācca bhavyācca yattatpaśyasi tadvada

### [6.15](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.6.15)

sarve vedā yatpadamāmananti tapām̐si sarvāṇi  
ca yadvadanti | yadicchanto brahmacaryaṃ caranti  
tatte padam̐ saṃgraheṇa bravīmyomityetat

### [6.16](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.6.16)

etadghyevākṣaraṃ brahma etadghyevākṣaraṃ param  
etadghyevākṣaraṃ jñātvā yo yadicchati tasya tat

### [6.17](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.6.17)

etadālambanam̐ śreṣṭhametadālambanamparam  
etadālambanaṃ jñātvā brahmaloke mahīyate

### [6.18](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.6.18)

na jāyate mriyate vā vipaścinnāyaṃ kutaścinna babhūva kaścit| ajo nityaḥ śāśvato'yaṃ purāṇo na hanyate hanyamāne śarīre

### [6.19](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.6.19)

hantā cenmanyate hantuṃ hataścenmanyate hatam  
ubhau tau na vijānīto nāyaṃ hanti na hanyate

### [6.20](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.6.20)

aṇoraṇīyānmahato mahīyānātmāsya jantoḥ  
nihito guhāyām | tamakratuḥ paśyati vītaśoko dhātuprasādānmahimānamātmanaḥ

### [6.21](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.6.21)

āsīno dūraṃ vrajati śayāno yāti sarvataḥ  
kastaṃ madāmadaṃ devaṃ madanyo jñātumarhati

### [6.22](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.6.22)

aśarīraṃ śarīreṣvanavastheṣvavasthitam  
mahāntaṃ vibhumātmānaṃ matvā dhīro na śocati

### [6.24](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.6.24)

nāyamātmā pravacanena labhyo na medhayā na  
bahunā śrutena| yamevaiṣa vṛṇute tena labhyastasyaiṣa ātmā vivṛṇute tanūṃ svām  
nāvirato duścaritānnāśānto nāsamāhitaḥ  
nāśāntamānaso vāpi prajñānainamāpnuyāt

### [6.25](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.6.25)

yasya brahma ca kṣatrañca ubhe bhavata odanaḥ  
mṛtyuryasyopasecanaṃ ka itthā veda yatra saḥ

### [6.25.p1](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.6.25.p1)

iti prathame'dhyāye dvitīyā vallī || 2

## Linked texts (11)

- [Īśādiviṃśottaraśatopaniṣadaḥ](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.isadivimsottarasatopanisadah.1.34_73) — Sanskrit
- [Kaṭhopaniṣad](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.katha.2.1) — Sanskrit
- [Aṣṭottaraśatopaniṣadaḥ](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.samanya.astottarasatopanisadah.9.1) — Sanskrit
- [Upaniṣads](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.upanisads.5.1) — Sanskrit
- [Īśādyupaniṣadaḥ](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.isadyupanisadah.7.1) — Sanskrit
- [Mantrapuṣpa](https://indike.org/pramana/in.veda.svadhyaya.santi.mantrapuspa.70.3) — Sanskrit
- [Īśādidvādaśopaniṣadaḥ](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.isadidvadasopanisadah.4.1) — Sanskrit
- [Daśopaniṣad](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.dasopanisad.5.3-2) — Sanskrit
- [Pañcopaniṣadaḥ](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.pancopanisadah.9.1) — Sanskrit
- [Aṣṭāviṃśatyupaniṣad](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.astavimsatyupanisad.11.5) — Sanskrit
- [Upaniṣads Īśa to Aitareya](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.upanisadsisatoaitareya.5.3) — Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.6](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.6) · Pramāṇa
