Kaṭha Upaniṣad 1.2
Padapāṭha (sandhi-resolved text, TITUS) 1.2
- Language
- Sanskrit
1.2.1
anyad~ śreyaḥ~ anyad uta~ eva preyaḥ~
te ubhe nānā~-arthe puruṣam~ sinītaḥ~
tayos~ śreyaḥ~ ā-dadānasya sādhu bhavati
hīyate ~arthād yaḥ~ u preyaḥ~ vṛṇīte
1.2.2
śreyaḥ~ ca preyaḥ~ ca manuṣyam etaḥ~
tau sam-pari~-itya vivinakti dhīraḥ~
śreyaḥ~ hi dhīraḥ~ abhi preyasaḥ~ vṛṇīte
preyaḥ~ mandaḥ~ yoga-kṣemād vṛṇīte
1.2.3
sa tvam~ priyān priya-rūpān~ ca kāmān abhi-dhyāyan naciketaḥ~ ati~-asrākṣīḥ~
na~ etām~ sṛṅkām~ vitta-mayīm ava~-āptaḥ~
yasyām~ majjanti bahavaḥ~ manuṣyās~
1.2.4
dūram ete vi-pari~-ite viṣūcīḥ~ avijñā yā ca vidyā~ iti jñātā
vidyā~-abhīpsinam~ naciketasam~ manye
na tvā kāmāḥ~ bahavaḥ~ alolupanta
1.2.5
avijñāyām antare vartamānās~
svayam~-dhīrās~ paṇḍitam~-manyamānāḥ~
dandramyamāṇās~ pari-yanti mūḍhāḥ~
andhena~ eva nīyamānā yathā~ andhās~
1.2.6
na sāmparāyas~ prati-bhāti bālam~ pra-mādyantam~ vitta-mohena mūḍham
ayam~ lokaḥ~ na~ asti paraḥ~ iti mānī
punar~ punar vaśam ā-padyate me
1.2.7
śravaṇāya~ api bahubhir yaḥ~ na labhyas~
śṛṇvantas~ api bahavaḥ~ yam~ na vidyur~
āścaryaḥ~ vaktā
kuśalaḥ~ asya labdhā
āścaryaḥ~ jñātā kuśala~-anu-śiṣṭas~
1.2.8
na nareṇa~ avareṇa pra~-ukta eṣa suvijñeyaḥ~ bahudhā cintyamānaḥ~
ananyaprokte gatiḥ~ atra na~ asti
aṇīyān hy atarkyam aṇu-pramāṇād~
1.2.9
na~ eṣā tarkeṇa matiḥ~ āpaneyā
proktā~ anyena~ eva sujñānāya preṣṭha
yām~ tvam āpas~
satya-dhṛtir bata~ asi
tvādṛṅ naḥ~ bhūyān naciketas~ praṣṭā
1.2.10
jānāmi~ aham~ śevadhiḥ~ iti~
anityam~
na hi~ adhruvais~ pra~-āpyate hi dhruvam~ tad~
tataḥ~ mayā nāciketaḥ~ citaḥ~ agniḥ~
anityaiḥ~ dravyais~ prāptavān asmi nityam
1.2.11
kāmasya~ āptim~ jagatas~ pratiṣṭhām~ kratoḥ~ ānantyam a-bhayasya pāram stoma-mahad uru-gāyam~ pra-tiṣṭhām~ dṛṣṭvā dhṛtyā dhīraḥ~ naciketaḥ~ ati~-asrākṣīs~
1.2.12
tam~ duḥ~-darśam~ gūḍham anu-pra-viṣṭam~ guhā-hitam~ gahvare-ṣṭhaṃ purāṇam
adhyātma-yoga~-adhigamena devam~ matvā
dhīraḥ~ harṣa-śokau jahāti
1.2.13
etad~ śrutvā sam-pari-gṛhya martyas~ pra-vṛhya
dharmyam aṇum etam āpya
sa modate
modanīyam~ hi labdhvā
vi-vṛtam~ sadma naciketasam~ manye
1.2.14
anyatra dharmād anyatra~ adharmāt
anyatra~ asmād~ kṛta~-akṛtād~
anyatra bhūtād~ ca bhavyād~ ca
yad~ tad~ paśyasi
tad vada
1.2.15
sarve vedāḥ~ yad~ padam ā-mananti
tapām̐si sarvāṇi ca yad vadanti
yad icchantaḥ~ brahmacaryam~ caranti
tad~ te padam~ saṃgraheṇa bravīmi~
om iti~ etad~
1.2.16
etad ~hi~ eva~ akṣaram~ brahma
etad ~hi~ eva~ akṣaraṃ param
etad ~hi~ eva~ akṣaram~ jñātvā
yaḥ~ yad icchati
tasya tad~
1.2.17
etad ālambanam~ śreṣṭham
etad ālambanam~ param
etad ālambanam~ jñātvā
brahma-loke mahīyate
1.2.18
na jāyate mriyate vā vipaścid~
na~ ayam~ kutaḥ~-cid~
na babhūva kaḥ~-cid~
ajas nityaḥ~ śāśvataḥ~ ayam~ purāṇaḥ~
na hanyate hanyamāne śarīre
1.2.19
hantā ced~ manyate hantum~
hataḥ~ ced~ manyate hatam
ubhau tau na vi-jānītaḥ~
na~ ayam~ hanti
na hanyate
1.2.20
aṇoḥ~ aṇīyān
mahataḥ~ mahīyān
ātmā~ asya jantoḥ~ ni-hitaḥ~ guhāyām
tam akratus~ paśyati vīta-śoko dhātu-prasādād~ mahimānam ātmanas~
1.2.21
āsīnaḥ~ dūram~ vrajati
śayānaḥ~ yāti sarvatas~
kaḥ~ tam~ madāmadam~ devam~ mad anyaḥ~ jñātum arhati
1.2.22
aśarīram~ śarīreṣu~
anavastheṣu~ ava-sthitam
mahāntam~ vibhum ātmānam~ matvā
dhīraḥ~ na śocati
1.2.23
na~ ayam ātmā pravacanena labhyaḥ~ na medhayā na bahunā śrutena
yam eva~ eṣa vṛṇute
tena labhyaḥ~
tasya~ eṣa ātmā vi-vṛṇute tanum~ svām
1.2.24
na~ avirataḥ~ duscaritād~ nāśāntaḥ~ na~ asamāhitaḥ~ na~
aśāntamānaso vā~ api prajñānena~ enam āpnuyāt
1.2.25
yasyā brahma ca kṣatram~ ca ubhe bhavataḥ~ odanaḥ~
mṛtyuḥ~ yasya~ upasecanam~
kaḥ~ itthā veda yatra sas~
Translations (1)
- The Upanishads, Part II (SBE 15) — Friedrich Max Müller 1884, English