Pramāṇa · Search · About · API

Kaṭha Upaniṣad 2.1

Padapāṭha (sandhi-resolved text, TITUS) 2.1

Language
Sanskrit

2.1.1

parāñci khāni vi~-atṛṇat svayambhūḥ~
tasmād~ parāṅ paśyati na~ antarā~ ātman
kaḥ~-cid dhīras~ pratyak~ ātmānam aikṣat
āvṛtta-cakṣuḥ~ amṛtatvam icchan

2.1.2

parācas~ kāmān anu-yanti bālāḥ~
te mṛtyoḥ~ yanti vi-tatasya pāśam
atha dhīrāḥ~ amṛtatvam~ viditvā
dhruvam adhruveṣu~ iha na pra~-arthayante

2.1.3

yena rūpam~ rasam~ gandham~ śabdān sparśān~ ca maithunān
etena~ eva vi-jānāti
kim atra pari-śiṣyate
etad vai tad~

2.1.4

svapna~-antam~ jāgarita~-antam~ ca~ ubhau yena~ anu-paśyati
mahāntam~ vibhum ātmānam~ matvā
dhīraḥ~ na śocati

2.1.5

yaḥ~ imam~ madhu~-adaṃ veda ātmānam~ jīvam antikād~ īśānam~ bhūta-bhavyasya
na tataḥ~ vi-jugupsate
etad vai tad~

2.1.6

yas~ pūrvam~ tapasaḥ~ jātam
adbhyas~ pūrvam ajāyata
guhām~ pra-viśya tiṣṭhantam~
yaḥ~ bhūtebhiḥ~ vi~-apaśyat
etad vai tad~

2.1.7

yā prāṇena sam-bhavati~ aditiḥ~ devatāmayī
guhām~ pra-viśya tiṣṭhantīm~
yā bhūtebhiḥ~ vi~-ajāyata
etad vai tad~

2.1.8

araṇyoḥ~ ni-hitaḥ~ jātavedāḥ~
garbhaḥ~ iva subhṛtaḥ~ garbhiṇībhiḥ~
dive dive~ īḍyaḥ~ jāgṛvadbhiḥ~ haviṣmadbhiḥ~ manuṣyebhiḥ~ agniḥ~
etad vai tad~

2.1.9

yataḥ~ ca~ ud-eti sūryaḥ~
astam~ yatra ca gacchati
tam~ devāḥ sarve ~arpitāḥ~
tad u na~ ati~-eti kaḥ~-cana
etad vai tad~

2.1.10

yad eva~ iha tad amutra
yad amutra tad anu~ iha
mṛtyoḥ sa mṛtyum āpnoti
yaḥ~ iha nānā~ iva paśyati

2.1.11

manasā~ eva~ idam āptavyam~
na~ iha nānā~ asti kim~-cana
mṛtyoḥ sa mṛtyum~ gacchati
yaḥ~ iha nānā~ iva paśyati

2.1.12

aṅguṣṭha-mātraḥ puruṣaḥ~ madhye~ ātmani tiṣṭhati
īśānaḥ~ bhūta-bhavyasya
na tataḥ~ vi-jugupsate
etad vai tad~

2.1.13

aṅguṣṭha-mātraḥ puruṣaḥ~ jyotiḥ~ iva~ adhūmakaḥ~
īśānaḥ~ bhūta-bhavyasya
sa eva~ adya sa u śvaḥ~
etad vai tad~

2.1.14

yathā~ udakam~ durge vṛṣṭam~ parvateṣu vi-dhāvati
evam~ dharmān pṛthak paśyan~
tān eva~ anu-vi-dhāvati

2.1.15

yathā~ udakam~ śuddhe śuddham ā-siktam~
tādṛk~ eva bhavati
evam~ muneḥ~ vi-jānataḥ~ ātmā bhavati gautama