Pramāṇa · Search · About · API

Kaṭha Upaniṣad 2.2

Padapāṭha (sandhi-resolved text, TITUS) 2.2

Language
Sanskrit

2.2.1

puram ekādaśa-dvāram ajasya~ avakra-cetasaḥ~ anu-ṣṭhāya
na śocati
vi-muktaḥ~ ca vi-mucyate
etad vai tad~

2.2.2

ham̐saḥ~ śuci-~sad vasuḥ~ āntarikṣa-sad
hotā vedi-~sad atithiḥ~ duroṇa-sad~
nṛ-~sad vara-sad ṛta-sad vyoma-sad
ab-jāḥ~ go-jāḥ~ ṛta-jāḥ~ adri-jāḥ~ ṛtam~ bṛhat

2.2.3

ūrdhvam~ prāṇam ud~-nayati~
apānam~ pratyak~ asyati
madhye vāmanam āsīnam~ viśve devāḥ~ upa~-āsate

2.2.4

asya vi-sram̐samānasya śarīra-sthasya dehinaḥ~
dehād vi-mucyamānasya
kim atra pari-śiṣyate
etad vai tad~

2.2.5

na prāṇena na~ apānena martyaḥ~ jīvati kaḥ~-cana
itareṇa tu jīvanti
yasmin~ etau~ upa~-ā-śritau

2.2.6

hanta te~ idam~ pra-vakṣyāmi guhyam~ brahma sanātanam
yathā ca maraṇam~ pra-~āpya ātmā bhavati gautama

2.2.7

yonim anye pra-padyante śarīratvāya dehinaḥ~
sthāṇum anye ~anu-sam~-yanti
yathā karma yathā śrutam

2.2.8

yaḥ~ eṣa supteṣu jāgarti kāmam~ kāmam~ puruṣaḥ~ nir-mimāṇas
tad eva śukram~ tad brahma tad eva~ amṛtam ucyate
tasmin~ lokāḥ~ śritāḥ sarve
tad u na~ ati~-eti kaḥ~-cana
etad vai tad~

2.2.9

agniḥ~ yathā~ ekaḥ~ bhuvanam~ pra-viṣṭaḥ~
rūpam~ rūpam~ prati-rūpaḥ~ babhūva
ekaḥ~ tathā sarvabhūtāntar ātmā
rūpam~ rūpam~ prati-rūpaḥ~ bahiḥ~ ca

2.2.10

vāyuḥ~ yathā~ eko bhuvanam~ pra-viṣṭaḥ~
rūpam~ rūpam~ prati-rūpaḥ~ babhūva~
ekaḥ~ tathā sarvabhūtāntar ātmā
rūpam~ rūpam~ prati-rūpaḥ~ bahiḥ~ ca

2.2.11

sūryaḥ~ yathā sarva-lokasya cakṣuḥ~
na lipyate cākṣuṣaiḥ~ bāhya-doṣaiḥ~
ekaḥ~ tathā sarvabhūtāntar ātma
na lipyate loka-duḥkhena bāhyaḥ~

2.2.12

ekaḥ~ vaśī sarvabhūtāntar ātmā
ekam~ rūpam~ bahudhā yaḥ~ karoti
tam ātma-stham~ ye ~anu-paśyanti dhīrāḥ~
teṣām~ sukham~ śāśvatam~ na~ itareṣām

2.2.13

nityaḥ~ anityānām~
cetanaḥ~ cetanānām~
ekas bahūnām~ yaḥ~ vi-dadhāti kāmān
tam ātma-stham~ ye ~anu-paśyanti dhīrāḥ~
teṣām~ śāntiḥ~ śāśvatī na~ itareṣām

2.2.14

tad etad iti manyante ~anirdeśyam~ paramam~ sukham
katham~ nu tad vijānīyāṃ
kim u bhāti vi-bhāti vā

2.2.15

na tatra sūryaḥ~ bhāti na candra-tārakam~
na~ imāḥ~ vidyutaḥ~ bhānti
kutaḥ~ ayam agniḥ~
tam eva bhāntam anu-bhāti sarvam~
tasya bhāsā sarvam idam~ vi-bhāti