<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki!sankarananda.3.1.2 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Vedic Literature](https://indike.org/pramana/in.veda) › [Upaniṣads](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad) › [Principal (early) Upaniṣads](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya) › [Kauṣītakibrāhmaṇopaniṣad](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki) › [Kaushitakyupanishaddipika (Shankarananda)](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki!sankarananda) › 3.1.2

# Kauṣītaki Upaniṣad 3.1.2

Kauṣītakyupaniṣaddīpikā (Śaṅkarānanda) 3.1.2

- **Language:** Sanskrit

### [3.1.2](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki!sankarananda.3.1.2)

āyuruktaṃ yat sa prāṇa uktaḥ| nanu āyuṣaḥ prāṇatve'pi na prāṇasyāyuṣṭvaṃ yathā sāstrāyā gotve'pi na goḥ sāstrātvamityata āha, prāṇo vā āyuḥ prāṇa evāyuḥ na lakṣāṅgiguṇaguṇyādibhedaḥ | na cetadāyūṣa eva kintvamṛtatvasyāpītyāha prāṇa u vā amṛtaṃ amṛtamapi prāṇa eva| prāṇasyāyuṣṭumamṛtatvañcopapādayati, yāvat yāvantaṃ kālaṃ hi yasmāt asmin pratyakṣe śarīre śīrṇāvayave kalevare prāṇo vasati tāvadāyūḥ tāvantaṃ kālaṃ spaṣṭamanyat | idānīmamṛtatvamupapādayati, prāṇena hyeva yasmātprāṇenaiva na tu śarīreṇāpi amuṣmin parokṣe loke svargādau amṛtatvaṃ sukhaṃ prāpnoti spaṣṭaṃ | nanu prāṇasya kriyāśakterbhavataḥ kiṃ prajñayetyata āha, prajñayā jñānaśaktirūpeṇa satyaṃ satyavacanaṃ niṣprapañcaṃ brahma vā saṅkalpamidaṃ me syādityevaṃ rūpaṃ manasaḥ pracāramadhigacchatīti śeṣaḥ | evaṃ prajñādīnāmupayogamuktāyuṣṭāmṛtatvopāsanayoḥ phalamāha, sa prasiddha upāsako yaḥ yaḥ kaścinme mama indrasya prāṇātmano'pṛthagbhūtamāyuramṛtamiti vyākhyātaṃ upāste spaṣṭaṃ, ya upāste sa ityanvayaḥ, sarvamāyurasmin loka eti nikhilaṃ śatasaṃvatsaramāyurāpnoti | āyurupāsanasya

- [Previous: 3.1.1](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki!sankarananda.3.1.1)
- [Next: 3.1.3](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki!sankarananda.3.1.3)
- [Up: 3.1](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki!sankarananda.3.1)

## Linked texts (1)

- [Kauṣītakibrāhmaṇopaniṣad](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki.3.2.8) — Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki!sankarananda.3.1.2](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki!sankarananda.3.1.2) · Pramāṇa
