<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki!sankarananda.3.2.2 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Vedic Literature](https://indike.org/pramana/in.veda) › [Upaniṣads](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad) › [Principal (early) Upaniṣads](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya) › [Kauṣītakibrāhmaṇopaniṣad](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki) › [Kaushitakyupanishaddipika (Shankarananda)](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki!sankarananda) › 3.2.2

# Kauṣītaki Upaniṣad 3.2.2

Kauṣītakyupaniṣaddīpikā (Śaṅkarānanda) 3.2.2

- **Language:** Sanskrit

### [3.2.2](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki!sankarananda.3.2.2)

ityanena prakāreṇāṅgīkṛtya dūti hendra uvācetyanvayaḥ | athavādya itiśabdo'ṅgīkārārthaḥ anyastu prakārārtha dūti | na caitanniḥśreyasamastvevetyasminnarthe upapattiṃmṛgyetyāha, atha yasmāt khalu niścitaṃ sarvapratyakṣamivi yāvat, prāṇa eva prajñātmā kriyāśaktyupādhika eva jñānaśaktyupādhiko na tvanyaḥ, idaṃ pratyakṣaṃ śarīraṃ dehaṃ parigṛhya ahaṃ mameti vā khokṛtya utthāpayati śayanāsanādibhya ūrddhaṃ nayati | idānīṃ prasaṅgādupāsanāntaraṃ śrutyantaraprasiddhaṃ prāṇe smārayati, tasmāt yata dūdaṃ śarīramutthāpayati prāṇastata etadeva utthāpanahetubhūtameva na tvanyat, ukthaṃ ukthaśabdābhidheyamupāsīta vyākhyātaṃ | nanu yadi prāṇa ukthatvenopāsyastarhi pañcavṛttimātraṃ vivakṣitaṃ na paramātmetyata āha, yo vai prāṇo ya evāca prāṇaśabdābhidheyaḥ sā prasiddhā prajñā sarvabodhasākṣiṇī saṃvit yā vā caiva prajñā uktā sa prasiddhū prāṇaḥ prāṇopādhikaḥ paramātmā | nanu kasmādetadekameva tavopādhibhūtamityata āha, saha militvā hi yasmāt etau prajñāprāṇau asmin śarīre spaṣṭaṃ, vasato nivāsaṃ kuruto jīvane, saha militvā utkrāmataḥ asmāccharīrādutkramaṇaṃ kuruto

- [Previous: 3.2.1](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki!sankarananda.3.2.1)
- [Next: 3.2.3](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki!sankarananda.3.2.3)
- [Up: 3.2](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki!sankarananda.3.2)

## Linked texts (1)

- [Kauṣītakibrāhmaṇopaniṣad](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki.3.3.12) — Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki!sankarananda.3.2.2](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki!sankarananda.3.2.2) · Pramāṇa
