<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki!sankarananda.3.7.1 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Vedic Literature](https://indike.org/pramana/in.veda) › [Upaniṣads](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad) › [Principal (early) Upaniṣads](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya) › [Kauṣītakibrāhmaṇopaniṣad](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki) › [Kaushitakyupanishaddipika (Shankarananda)](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki!sankarananda) › 3.7.1

# Kauṣītaki Upaniṣad 3.7.1

Kauṣītakyupaniṣaddīpikā (Śaṅkarānanda) 3.7.1

- **Language:** Sanskrit

### [3.7.1](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki!sankarananda.3.7.1)

nīnatvādvayamevāroktyāha, na hi prajñāpetā dhīḥ kācana sidhyet kāpi vijñātavyakāmādibhedabhinnākārāntaḥkaraṇavṛttiḥ, prajñāpetā'sākṣikā na sidhyet, na prajñāyate nāvagamyata ityarthaḥ| nanu mitho'pekṣāvatāmindriyatadviṣayaprāṇaprajñānāṃ tulyatvātkathaṃ prāṇopādhikā prajñaivopāsyeti niyama ityāśaṅkya prajñāyāmevānyeṣāṃ kalpitatvamāha, na prajñātavyaṃ prajñāyeta prajñātavyaṃ dhiyo viṣayasvarūpaṃ na prajñāyeta nāvagamyate yogyānupalabdhyā buddherabhāva ityarthaḥ | indriyaiḥ saha prajñāyā abhedaścet tarhi tvaṃ māmāyuramṛtamityupāsvetyatra vācanikayā rītyā vāgevopāsyā syādityata āha, na vācaṃ vijijñāsīta vācaṃ vāgindriyaṃ upāsvetyevaṃ na vijijñāsīta na vicārayennāvagacchedityarthaḥ | tarhi kimavagamyamityata āha, vaktāraṃ vāgindriyaprerakamānandātmānaṃ sarvakaraṇavṛttisākṣiṇamityarthaḥ, vidyāt prāṇo'smi prajñātmā vaktārayuramṛtamityavagacchet | athavā prāṇo'smi prajñātmā vaktetyevāvagacchet, atraivāyuramṛtayorantarbhāvāt | ataeva prāṇa-

- [Previous: 3.6](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki!sankarananda.3.6)
- [Next: 3.7.2](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki!sankarananda.3.7.2)
- [Up: 3.7](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki!sankarananda.3.7)

## Linked texts (1)

- [Kauṣītakibrāhmaṇopaniṣad](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki.3.8.1) — Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki!sankarananda.3.7.1](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki!sankarananda.3.7.1) · Pramāṇa
