<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki.2.1 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Vedic Literature](https://indike.org/pramana/in.veda) › [Upaniṣads](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad) › [Principal (early) Upaniṣads](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya) › [Kauṣītaki Upaniṣad](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki) › 2.1

# Kauṣītaki Upaniṣad 2.1

Kauṣītakibrāhmaṇopaniṣad 2.1

- **Language:** Sanskrit

### [2.1.1](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki.2.1.1)

prāṇo brahmeti ha smāha kauṣītakiḥ /

> 1. ‘The breathing spirit (prāṇa) is Brahma’—thus indeed was Kaushītaki wont to say.  
> — Robert Ernest Hume 1921, The Thirteen Principal Upanishads

### [2.1.2](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki.2.1.2)

tasya ha vā etasya prāṇasya brahmaṇo mano dūtam /

> Of this same breathing spirit as Brahma, verily, indeed, the mind (\_manas\_) is the messenger; the eye, the watchman; the ear, the announcer; speech, the handmaid.  
> — Robert Ernest Hume 1921, The Thirteen Principal Upanishads

### [2.1.3](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki.2.1.3)

cakṣur goptṛ /

### [2.1.4](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki.2.1.4)

śrotraṃ saṃśrāvayitṛ /

### [2.1.5](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki.2.1.5)

vāk pariveṣṭrī \[sa yo ha vā etasya prāṇasya brahmaṇo mano dūtam veda dūtavān bhavati /

> He who, verily, indeed, knows the mind as the messenger of this breathing spirit, \[i. e.\] of Brahma, becomes possessed of a messenger; he who knows the eye as the watchman, becomes possessed of a watchman; he who knows the ear as the announcer, becomes possessed of an announcer; he who knows speech as the handmaid, becomes possessed of a handmaid.  
> — Robert Ernest Hume 1921, The Thirteen Principal Upanishads

### [2.1.6](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki.2.1.6)

yaś cakṣur goptṛ goptṛmān bhavati /

### [2.1.7](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki.2.1.7)

yaḥ śrotraṃ saṃśrāvayitṛ saṃśrāvayitṛmān bhavati /

### [2.1.8](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki.2.1.8)

yo vācaṃ pariveṣṭrīm pariveṣṭrīmān bhavati\] tasmai vā etasmai prāṇāya brahmaṇa etāḥ sarvā devatā ayācamānāya baliṃ haranti /

> To this same breathing spirit as Brahma, verily, all these divinities without his begging bring offering. Likewise, indeed, to this same breathing spirit all beings without his begging bring offering.  
> — Robert Ernest Hume 1921, The Thirteen Principal Upanishads

### [2.1.9](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki.2.1.9)

evaṃ haivāsmai sarvāṇi bhūtāny ayācamānāyaiva baliṃ haranti ya evaṃ veda /

### [2.1.10](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki.2.1.10)

tasyopaniṣan na yāced iti /

> Of him who knows this, the secret doctrine (\_upaniṣad\_) is: ‘One should not beg.’ It is as if, having begged of a village and not having received, one were to sit down, saying: ‘I would not eat anything given from here!’ and then those very ones who formerly refused him invite him, saying: ‘Let us give to you!’ Such is the virtue (\_dharma\_) of the non-beggar. Charitable people, however, address him, saying divinities without his begging bring offering. Likewise indeed, to him all beings without his begging bring offering.  
> — Robert Ernest Hume 1921, The Thirteen Principal Upanishads

### [2.1.11](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki.2.1.11)

tad yathā grāmaṃ bhikṣitvā 'labdhvopaviśen nāham ato dattam aśnīyām iti /

### [2.1.12](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki.2.1.12)

ya evainaṃ purastāt pratyācakṣīraṃsta evainam upamantrayante dadāma ta iti /

### [2.1.13](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki.2.1.13)

eṣa dharmo 'yācato bhavati /

### [2.1.14](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki.2.1.14)

annadās tv evainam upamantrayante dadāma ta iti //1//

## Translations (2)

- [The Thirteen Principal Upanishads](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki~en-hume.2.p3) — Robert Ernest Hume 1921, English
- [The Upanishads, Part I (SBE 1)](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki~en-muller.2.1) — Friedrich Max Müller 1879, English

## Commentaries (3)

- [Kauṣītakyupaniṣaddīpikā (Śaṅkarānanda)](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki!sankarananda.1.7.2) — Śaṅkarānanda, Sanskrit
- [Commentary of Upaniṣadbrahmayogin](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki!upanisadbrahmayogin) — Upaniṣadbrahmayogin, Sanskrit
- [Kauṣītakyupaniṣadbhāṣya (Raṅgarāmānuja)](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki!rangaramanuja) — Raṅgarāmānuja Muni, Sanskrit

## Linked texts (8)

- [Śāṅkhāyanāraṇyaka](https://indike.org/pramana/in.veda.aranyaka.kausitaki.4.1) — Sanskrit
- [Vedic Index of Names and Subjects](https://indike.org/pramana/ins.reference.macdonell-keith-1912.v1.c3.s11.956) — Arthur A. Macdonell & A. Berriedale Keith, English
- [Aṣṭottaraśatopaniṣadaḥ](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.samanya.astottarasatopanisadah.284.1-2) — Sanskrit
- [Upaniṣads](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.upanisads.274.1-2) — Sanskrit
- [Aṣṭāviṃśatyupaniṣad](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.astavimsatyupanisad.268.1) — Sanskrit
- [Kaiṣītaki ?](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kaisitaki.2.1) — Sanskrit
- [Kauṣītakopaniṣad](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitakopanisad.2.1) — Sanskrit
- [Śāṅkhāyanīyopaniṣad](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.sankhayaniyopanisad.5.1) — Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki.2.1](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.kausitaki.2.1) · Pramāṇa
