<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.khilakanda.10 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Vedic Literature](https://indike.org/pramana/in.veda) › [Upaniṣads](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad) › [Principal (early) Upaniṣads](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya) › [Khilakanda](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.khilakanda) › 10

# Khilakanda 10

Khilakāṇḍa 10

- **Language:** Sanskrit

### [10.1](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.khilakanda.10.1)

(8) 5-11  
ya̱dā vai pu̱ruṣaḥ | ( ṣo'smā ) asmā̱llokātpraiti̱ sa vāyumāga̍cchati  
tasmai̍ sa ta̱tra vivi̍jihīte yathā ra̱thaca̱krasya̱ khantena̱ sa'ū̱rdhva'ākramate sa'  
āditya̱māga̍cchati tasmai̍ sa ta̱tra vivi̍jihīte yathā ḍambarasya̱ khantena sa'  
tapaḥ | yaṃ pretamaraṇyaṃ haranti | paramaṃ haiva lokaṃ jayati | ya evaṃ veda | etaddhai paramaṃ tapaḥ | yaṃ pretamagnāvabhyādadhati | paramaṃ haiva lokaṃ jayati | ya evaṃ veda

### [10.1-2](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.khilakanda.10.1-2)

yadā vai puruṣaḥ asmāllokātpraiti | sa vāyumāgacchati | tasmai sa tatra vijihīte  
yathā rathacakrasya kham | tena sa ūrdhva ākramate | sa ādityamāgacchati | tasmai sa tatra  
ū̱rdhva'ā̱krama̍te̱ sa ca̱ndrama̍sa̱māga̍cchati̱ tasmai̍ sa̱ tatra̱ vi̱jihī̍te̱ yathā̍  
dundu̱bheḥ khante̍na̱ sa'ū̱rdhva'ā̱krama̍te̱ sa lo̱kamāga̍cchatyaśo̱kamahi̍manta̱smi̱nvasa̍ti śā̱śvatī̱ḥ samā̍ḥ

### [10.1-3](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.khilakanda.10.1-3)

anna̍mbrahmetye̱ka'āhuḥ | (sta) tanna tathā pūya̍ti vā̱'anna̍mṛ̱te prāṇāannaprāṇayorekabrahmosanāvidhāyakaṃ brāhmaṇam  
tprāṇo bra̱hmetyeka 'āhustanna tathā śuṣyati vai prāṇa'ṛte'nnādete ha tveva  
deva̱te 'ekadhābhūyambhūtvā paramatāṅgacchataḥ

### [10.2](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.khilakanda.10.2)

( stu ) taddha smāha prātṛdaḥ pitaram | (ṅki) kim̐ svidevaivambiduṣe sādhu  
kuryyātkimevāsmā'asādhu kuryyāditi sa ha smāha pāṇinā mā prātṛda  
kastvenayorekadhābhūyambhūtvā paramatāṅgacchatīti

### [10.24](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.khilakanda.10.24)

tasmā'u haitaduvāca | vītyannamvai vyanne hīmāni sarvāṇi bhūtāni  
paramatāṅgacchata ityantena | ‘annaṃ brahmetyeke ’ ācāryā ‘ āhuḥ ’ | ‘ tattathā na ’ grahītavyam | yataḥ  
prāṇārrakṣakatvāt ‘ ṛte ’ vinā ‘ annaṃ pūyati ’ klidyate pūtibhāvamāpadyate iti ‘ vai ’ prasiddham | tathā ‘ prāṇo  
brahmetyeka āhuḥ’ | tadapi ‘ na tathā ’ tathā na brahma | yataḥ ‘ annāt ’ adanīyāt ‘ ṛte ’ ‘ prāṇaḥ śuṣyati ’  
śoṣamupaiti ‘vai’ prasiddham | brahma tu na klidyate na śuṣyati ca | “acchedyo'śoṣya eva ca” ( bha.gī.2

## Linked texts (1)

- [Śatapathabrāhmaṇa or Bṛhadāraṇyakabrāhmaṇa](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.satapathabrahmanaorbrhadaranyakabrahmana.42.1-2) — Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.khilakanda.10](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.khilakanda.10) · Pramāṇa
