Mahaitareya 20: atha dvitīyaprapāṭhake ṣaṣṭho'dhyāyaḥ
Mahaitareya 20
- Language
- Sanskrit
atha dvitīyaprapāṭhake ṣaṣṭho'dhyāyaḥ
20.p1
ko'yamātmeti vayamupāsmahe || kataraḥ sa ātmā yena vā paśyati yena vā śṛṇoti yena vā gandhānājighrati yena vā vācaṃ vyākaroti yena vā svādu cāsvādu ca vijānāti
20.p2
āh tāṃ mahidāso'tha pūrṇānandatamastiti | upāsyastādṛśo hyasya svabhāvaḥ paramātmanaḥ | yena jīvo darśanādīn preritaḥ kurute sadā
20.p3
upaniṣat-
20.p4
bhagavattattvayorviṃśatināmāni
20.p5
yadetad hṛdayaṃ manaścaitat saṃjñānamājñānaṃ vijñānaṃ prajñānaṃ medhā dṛṣṭirdhṛtirmatirmanīṣā jūtiḥ smṛtiḥ saṅkalpaḥ kraturasuḥ kāmo'vaśa iti sarvāṇyevaitāni prajñānasya nāmadheyāni bhavanti
20.p6
itatvācca tatatvācca sa itannāma keśavaḥ | guṇānāmuccayo yasmāt sa ca ityeva śabditaḥ | samyagjñānasvarūpatvāt saṃjñānamiti kīrtitaḥ | ātatajñānarūpatvādājñānaṃ bhagavān hariḥ | vividhajñānarūpatvād vijñānamiti kīrtitaḥ | prakṛṣṭātmaguṇajñānarūpaḥ prajñānamucyate | avismṛtitvānmedhā sa dṛṣṭirdarśanarūpataḥ | dhṛtirdhāraṇarūpatvānmatirmāsu tatatvataḥ | manunāmnāmajādīnāṃ manīṣeśo yato hariḥ | sarvaprerakarūpatvājjūtirityabhidhīyate | sarvadeśeṣu kāleṣu svarūpeṣu ca sarvaśaḥ | samaṃ ramata ityeva smṛtirnāma janārdanaḥ | sarvasya kṛptikartṛtvāt saṅkalpa iti gīyate | kratuḥ sa sarvakartṛtvādasurapyasanāddhariḥ | ameyānandarūpatvāt kāma ityabhidhīyate | avaśaḥ sa svatantratvāt trayoviṃśatināmakam | yo vedaivaṃ hariṃ samyaṅ mucyate'khilasaṃsṛteḥ
20.p7
eṣa brahmaiṣa indra eṣa prajāpatirete sarve devā imāni ca pañcamahābhūtāni pṛthivī vāyurākāśa āpo jyotīṃṣī-tyetānīmāni ca kṣudramiśrāṇīva bījānītarāṇi cetarāṇi cāṇḍajāni ca jārujāni ca svedajāni codbhijāni cāśvā gāvaḥ puruṣā hastino yat kiñcedaṃ prāṇijaṅgamaṃ ca patattri ca yacca sthāvaraṃ sarvaṃ tat prajñānetraṃ prajñāne pratiṣṭhitaṃ prajñānetro'lokaḥ prajñā pratiṣṭhā prajñānaṃ brahma
20.p8
sa etena prajñenātmanāsmālokādutkramyāmuṣmin svarge loke sarvān kāmānāptvā'mṛtaḥ samabhavat samabhavat
20.p9
iti śrīmanmaitareyopaniṣadi dvitīyapraghaṭṭake ṣaṣṭho'dhyāyaḥ