Mahaitareya 27

Language: Sanskrit

27.p1

'sāmanāmnā śrutiryasmād viṣṇumāha tataḥ priyam | tannāma viṣṇoriha tu saṃhitārthaṃ vaded yataḥ ||' iti ca

bṛhadrathantarayo rūpeṇa saṃhitā sandhīyata iti tākṣyo vāgvai rathantarasya rūpaṃ prāṇo bṛhata ubhābhyāmu khalu saṃhitā sandhīyate vācā ca prāṇena caitasyāṃ ha smopaniṣadi saṃvatsaraṃ gā rakṣayate tākṣyaṃ etasyāṃ ha sma mātrāyāṃ saṃvatsaraṃ gā rakṣayate tākṣyastadapyetadṛṣiṇoktaṃ rathantaramājabhārā vasiṣṭhaḥ || bharadvājo bṛhadā cakre agneriti sa ya evametāṃ saṃhitāṃ veda sandhīyate prajayā paśubhiryaśasā brahmavarcasena svargeṇa lokena sarvamāyureti | vāk prāṇena saṃhiteti kauṇṭharavyaḥ || prāṇaḥ pavamānena pavamāno viśvairdevairviśve devāḥ svargeṇa lokena svargo loko brahmaṇā saiṣā'varaparā saṃhitā | sa yo haitāmavaraparāṃ saṃhitāṃ veda, evaṃ haiva sa prajayā paśubhiryaśasā brahmavarcasena svargeṇa lokena sandhīyate || yathaiṣā saṃhitā

27.p4

vāyuḥ sa pavamānākhyo devatāścākhilā api | tṛtīyā saṃhitā proktā devatāstāḥ saśaṅkarāḥ | caturthī saṃhitā proktā śaṅkaro brahmaṇā saha | pañcamī saṃhitā caiva saṃhitā mokṣadā imāḥ | prathamāyāṃ dvitīyāyāṃ viṣṇureva paro mataḥ | tṛtīyāyāṃ vāyureva caturthyāṃ sarvadevatāḥ | viriñca eva pañcamyāmavarā itare tataḥ | prathamāyāṃ saṃhitāyāmavaro vāmabhāgagaḥ | dvitīyāyāṃ tu paramastṛtīyāyāṃ tathā'varaḥ | caturthyāṃ paramaścaiva pañcamyāṃ vāmago'varaḥ | avarādyāḥ parāntā yadetāḥ sarvāśca saṃhitāḥ | tato'varaparāḥ proktā naivoktāstāḥ parāvarāḥ | abhimānī dyulokasya śivaḥ sarvasya lokanāt | dyotanācca ......................

27.p5

sa yadi pareṇa vopasṛtaḥ svena vā'rthenābhivyāharedabhivyāharṣanneva vidyād divaṃ saṃhitā'gamad viduṣāṃ devānāmevaṃ bhaviṣyatīti śaśvat tathā syāt sa ya evametāṃ saṃhitāṃ veda sandhīyate prajayā paśubhiryaśasā brahmavarcasena svargeṇa lokena sarvamāyuriti

27.p6

vāk saṃhiteti paścālacaṇḍo vācā vai vedāḥ sandhīyante vācā cchandāṃsi vācā mitrāṇi sandadhati || vācā sarvāṇi bhūtānyatho vāgevedaṃ sarvamiti || tad yatraitaddhīte vā bhāṣate vā vāci tadā prāṇo bhavati vāk tadā prāṇaṃ relhi yatra tūṣṇīṃ vā bhavati svapiti vā prāṇe tadā vāg bhavati prāṇastadā vācaṃ relhi tāvanyonyaṃ rīlho vāg vai mātā prāṇaḥ putrastadapyetadṛṣiṇoktam || ekaḥ suparṇaḥ sa samudramā viveśa sa idaṃ viśvaṃ bhuvanaṃ vi caṣṭe | taṃ pākena manasā'paśyamantitastaṃ mātā relhi sa u relhi mātaramiti || sa ya evametāṃ saṃhitāṃ veda sandhīyate prajayā paśubhiryaśasā brahmavarcasena svargeṇa lokena sarvamāyuriti

27.p7

vidvāṃso devatā yasmāt samyak tena mahat phalam | teṣāmeva hariścaiva saṃhitārūpakaḥ prabhuḥ | agamad devalokaṃ hi kartuṃ deveṣvanugraham | iti cintayatasteṣāṃ prasādāt phalamañjasā | paścālacaṇḍo vācaṃ tu brahmārṇī hi sarasvatīm | manyate'syāḥ putravacca devaṃ nārāyaṇaṃ prabhum | vedairhi vyajyate viṣṇuḥ sā ca vedābhimāninī | prāṇastho bhagavān viṣṇuḥ prāṇanāmā praṇetṛtaḥ | brahmaṇo'pi pitā nityaṃ bhagavān puruṣottamaḥ | upacaryate putra iti vedairyad vyajyate hariḥ¹ | sā devī saṃhitānāmnī vācyo'syā viṣṇureva hi

27.p8

upaniṣat-

27.p9

maheśvarakṛtasaṃhitopāsanā

27.p10

athātaḥ prajāpatisaṃhitā jāyā pūrvarūpaṃ patiruttararūpaṃ putraḥ sandhiḥ prajananaṃ sandhānaṃ saiṣā'ditiḥ saṃhitā'ditirhīdaṃ sarvaṃ yadidaṃ kiñca || pitā ca mātā ca putraśca prajananaṃ ca tadapyetadṛṣiṇoktam || aditirmātā sa pitā sa putra iti sa ya evametāṃ saṃhitāṃ veda sandhīyate prajayā paśubhiryaśasā brahmavarcasena svargeṇa lokena sarvamāyuriti sarvamāyuriti

Mahaitareya 27

27.p1

27.p2

27.p3