Pramāṇa · Search · About · API

Mahaitareya 33

Mahaitareya 33

Language
Sanskrit

33.p1

brahmādidehān yo veda viṣṇorvīṇeti bhaktitaḥ| vidyāpūrṇamukhaḥ sa syād bhūmipūritakīrtimān

33.p2

upaniṣat-

33.p3

vāgdevatayā śarīrapuṣṭiḥ

33.p4

atha hāsmā etat kṛṣṇaharito vāg brāhmaṇamivopodāharati || prajāpatiḥ prajāḥ sṛṣṭvā vyasraṃsata saṃvatsaraḥ sa cchandobhirātmānaṃ samadadhāt yacchandobhirātmānaṃ samadadhāt tasmāt saṃhitā

33.p5

upaniṣat-

33.p6

tasyai vā etasyai saṃhitāyai ṇakāro balaṃ ṣakāraḥ prāṇa ātmā sa yo haitau ṇakāraṣakārāvanusaṃhitamṛco veda || sabalāṃ saprāṇāṃ saṃhitāṃ vedā'yuṣyamiti vidyāt | sa yadi vicikitset saṇakāraṃ bravāṇīim̐ || aṇakārāim̐ iti saṇakārameva brūyāt saṣakāraṃ bravāṇīim̐ aṣakārāim̐ iti || saṣakārameva brūyāt te yad vayamanusaṃhitamṛco'dhīmahe || yacca māṇḍūkeyīyamadhyāyaṃ prabrūmastena no ṇakāraṣakārāvupāttāviti ha smā'ha sthaviraḥ śākalyaḥ

33.p7

saṃhitāsahitatvena yadyaco'dhīmahe vayam| vedānanyān purāṇaṃ vā tena viṣṇupadoditaḥ| avāpto bhagavān syānnastannāmārthā yato'khilāḥ| ityāhurṛṣayaḥ sarve kimanyādhyayanād bhavet| yajvervetyṛṣayo'pyanye kāvaṣeyā vadanti hi| maunena viṣṇuśabdārthaṃ dhyāyanto vācameva vā| juhumo viṣṇunāmākhyāṃ japanto mantrameva vā| namaskārasamāyuktaṃ juhumaḥ prāṇamatra hi

33.p8

etaddha smaiva tad vidvāṃsa āhurṛṣayaḥ kāvaṣeyāḥ kimarthā vayamadhyeṣyāmahe kimarthā vayaṃ yakṣyāmahe kimarthā vayaṃ yakṣyāmahe || vāci hi prāṇaṃ juhumaḥ | prāṇe vācaṃ yo hyeva prabhavaḥ sa evāpyayaḥ

33.p9

kasmai nopadiśet ?

33.p10

tā etāḥ saṃhitā nānantevāsine prabrūyānnāsaṃvatsaravāsine nāpravaktra ityācāryā ācāryāḥ

33.p11

bhāṣyam-

33.p12

sarvaśabdavācyo nārāyaṇaḥ sadā santuṣyatu

33.p13

sarvaiśca vaidikapadairapi lokaśabdaimeghāgnivāridhitalādiravaiśca sarvaiḥ| eko'bhidheyaparipūrṇaguṇaḥ priyo'laṃ nārāyaṇo mama sadaiva sutuṣṭimetu

33.p14

vāyudevasyāvatāratrayam

33.p15

'yasya trīṇyuditāni vedavacane rūpāṇi divyānyalaṃ baṭ taddarśatamitthameva nihitaṃ devasya bhargo mahat| vāyo rāmavaconayaṃ prathamakaṃ pṛkṣo dvitīyaṃ vapuḥ madhvo yattu tṛtīyakaṃ kṛtamidaṃ bhāṣyaṃ hi tena prabhau

33.p16

hanaśabdo jñānavācī hanumān matiśabditaḥ| rāmasya svṛtarūpasya vācastenānayanta hi| bhṛtamo bhīma ityukto vāco mā mātaraḥ smṛtāḥ| ṛgādyā itihāsaṃ ca purāṇaṃ pañcarātrakam| proktāḥ saptaśivāstatra śayo bhīmastataḥ smṛtaḥ| madhvityānanda uddiṣṭo veti tīrthamudāhṛtam| madhva ānandatīrthaḥ syāt tṛtīyā mārutī tanuḥ| sādhako rāmavākyānāṃ tatsamīpagataḥ sadā | hanūmān prathamo jñeyo bhīmastu bahubhuk pitoḥ | pūtanākṣayakārī ca dvitīyastu tṛtīyakaḥ | pūrṇaprajñastathā''nandatīrthanāmā prakīrtitaḥ | daśeti sarvamuddiṣṭaṃ sarvaṃ pūrṇamihocyate | prajñā pramatiruddiṣṭā pūrṇaprajñastataḥ smṛtaḥ | ā samantāt patitve tu gūḍhaṃ kaliyuge harim | asatyamapratiṣṭhaṃ ca jagadetadanīśvaram | vadandvirgūhitaṃ santaṃ tṛtīyo'surmathāyati | yena viṣṇorhi varpākhyān guṇānajñāsiṣuḥ parān | īśānāsaḥ sūrayaśca nigūḍhān nirguṇoktibhiḥ | tretāyāṃ dvāpare caiva kalau caite kramāt trayaḥ | eteṣāṃ paramo viṣṇurnetā sarveśvareśvaraḥ | svayambhuvabrahmasañjño'sau parasmai brahmaṇe namaḥ ||' iti ca || balitthā tadpuṣe dhāyi darśataṃ devasya bhargaḥ sahaso yato jani | yadīmupa hvarate sādhate matirṛtasya dhenā anayanta sasrutaḥ

33.p17

pṛkṣo vapuḥ pitumānnitya āśaye dvitīyamā sapta śivāsu mātṛṣu | tṛtīyamasya vṛṣabhasya dohase daśapramatiṃ janayanta yoṣaṇaḥ

33.p18

niryadīṃ budhnānmahiṣasya varpasa īśānāsaḥ śavasā kranta sūrayaḥ | yadīmanupradivo madhva ādhave guhāsantaṃ mātariśvā mathāyati

33.p19

prayatpituḥ paramānnīyate paryā pṛkṣudho vīrudho daṃsu rohati | ubhā yadasya januṣaṃ yadinvata ādidyaviṣṭho abhavad ghṛṇā śuciḥ

33.p20

ādinmātūrāviśad yā svāśucirahiṃsyamāna urviyā vivāvṛdhe | anu yatpūrvā aruhatsanājuvo ninavyasīṣvavarāsu dhāvate

33.p21

bhāṣyam-

33.p22

bhāṣye'ntimamaṅgalācaraṇam

33.p23

pūrṇāgaṇyaguṇodāradhāmne nitsāya vedhase | amandānandasāndrāya preyase viṣṇave namaḥ

33.p24

iti śrīmadānandatīrthabhagavatpādācāryaviracite śrīmanmaitareyopaniṣadbhāṣye tṛtīyapraghaṭṭake dvitīyo'dhyāyaḥ

Linked texts (8)