<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.maitri.6.6 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Vedic Literature](https://indike.org/pramana/in.veda) › [Upaniṣads](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad) › [Principal (early) Upaniṣads](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya) › [Maitrayaniya Upanishad](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.maitri) › 6.6

# Maitrayaniya Upanishad 6.6

Maitrāyaṇīyopaniṣad 6.6

- **Language:** Sanskrit

### [6.6](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.maitri.6.6)

athāvyāhṛtaṃ vā idamāsīt sa satyaṃ prajāpatistapastaptvā'nuvyāharadbhūrbhuvaḥsvariti |  
eṣaivāsya prajāpateḥ sthaviṣṭhā tanuryā lokavatīti svarityasyāḥ śiro nābhirbhuvo bhūḥ pādā ādityaścakṣuḥ cakṣurāyatā hi puruṣasya mahatī mātrā cakṣuṣā hyayaṃ mātrāścarati satyaṃ vai cakṣuḥ akṣiṇyavasthito hi puruṣaḥ sarvārtheṣu carati etasmādbhūrbhuvaḥsvarityupāsītānena hi prajāpatirviśvātmā viśvacakṣurivopāsito bhavatīti evaṃ hyāhaiṣā vai prajāpaterviśvabhṛttanuretasyāmidaṃ sarvamantarhitamasmin ca sarvasminneṣā antarhiteti tasmādeṣopāsītā ||

> 6. Now \[in the beginning\], verily, this world was unuttered. When he \[the Soul, Ātman\], who is the Real (\*satya\*), who is Prajāpati (Lord of Creation), had performed austerity, he uttered \*bhūr\* (earth), \*bhuvas\* (atmosphere), and \*svar\* (sky).  
> — Robert Ernest Hume 1921, The Thirteen Principal Upanishads

> This, indeed, is Prajāpati's coarsest form, this 'world-form.' Its head is the sky (\*svar\*). The atmosphere (\*bhuvas\*) is the navel. The feet are the earth (\*bhūr\*). The eye is the sun (\*āditya\*), for a person's great material world (\*mātrā\*) depends upon the eye, for with the eye he surveys material things. Verily, the eye is the Real; for stationed in the eye a person moves about among all objects.  
> — Robert Ernest Hume 1921, The Thirteen Principal Upanishads

> Therefore one should reverence \*bhūr\* (earth), \*bhuvas\* (atmosphere), and \*svar\* (sky); for thereby Prajāpati, the Soul of all, the eye of all, becomes reverenced, as it were.  
> — Robert Ernest Hume 1921, The Thirteen Principal Upanishads

> For thus has it been said: 'Verily, this is the all-supporting form of Prajāpati. This whole world is hidden in it, and it is hidden in this whole world. Therefore this \[is what\] one should worship.'  
> — Robert Ernest Hume 1921, The Thirteen Principal Upanishads

- [Previous: 6.5](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.maitri.6.5)
- [Next: 6.7](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.maitri.6.7)
- [Up: 6](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.maitri.6)

## Translations (2)

- [The Thirteen Principal Upanishads](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.maitri~en-hume.6.p39) — Robert Ernest Hume 1921, English
- [The Upanishads, Part II (SBE 15): Maitrâyaṇa-brâhmaṇa-upanishad](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.maitri~en-muller.6.6) — Friedrich Max Müller 1884, English

## Commentaries (3)

- [Maitryupaniṣaddīpikā (Rāmatīrtha)](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.maitri!ramatirtha.6.5) — Rāmatīrtha 1550, Sanskrit
- [Commentary of Upaniṣadbrahmayogin](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.maitri!upanisadbrahmayogin) — Upaniṣadbrahmayogin, Sanskrit
- [Maitrāyaṇīyopaniṣadvivaraṇa](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.maitri!upanisad-brahmayogi) — Upaniṣadbrahmayogī, Sanskrit

## Linked texts (5)

- [Īśādiviṃśottaraśatopaniṣadaḥ](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.isadivimsottarasatopanisadah.3.39_96) — Sanskrit
- [Maitrāyaṇīyāraṇyaka](https://indike.org/pramana/in.veda.aranyaka.maitrayaniya.6.5.p1) — Sanskrit
- [Maitrāyaṇīsaṃhitā (ed. Śrīpāda Dāmodara Sātavalekara)](https://indike.org/pramana/in.veda.samhita.krsnayajur*maitrayani*satavalekara1941.372.6) — Sanskrit
- [Upaniṣatsaṃgraha](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.upanisatsamgraha.42.6) — Sanskrit
- [Maitrāyaṇīyopaniṣad or Maitryupaniṣad](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.maitrayaniyopanisadormaitryupanisad.5.6) — Sanskrit

## Discussed in (4)

- [Indian Philosophy](https://indike.org/pramana/ins.religion.radhakrishnan-1923.v2.c24.s2.18) — Radhakrishnan 1923, English
- [The Great Epic of India: Its Character and Origin](https://indike.org/pramana/ins.literature.hopkins-1901.c13.1) — Hopkins 1901, English
- [Elements of Buddhist Iconography](https://indike.org/pramana/ins.art.coomaraswamy-1935.c4.46) — Coomaraswamy 1935, English
- [Spiritual Authority and Temporal Power in the Indian Theory of Government](https://indike.org/pramana/ins.polity.coomaraswamy-1942.c2.s1.129) — Coomaraswamy 1942, English

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.maitri.6.6](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.maitri.6.6) · Pramāṇa
