Muṇḍaka Upaniṣad 3.2
Padapāṭha (sandhi-resolved text, TITUS) 3.2
- Language
- Sanskrit
3.2.1
saḥ veda etat paramam brahma dhāma yatra viśvam nihitam bhāti śubhram.
upāsate puruṣam ye hi akāmāḥ te śukram etat ativartanti dhīrāḥ.
3.2.2
kāmān yaḥ kāmayate manyamānaḥ saḥ *kāmabhiḥ jāyate tatra tatra.
paryāptakāmasya kṛtātmanaḥ tu iha eva sarve pravilīyanti kāmāḥ.
3.2.3
na ayam ātmā pravacanena labhyaḥ na medhayā na bahunā śrutena.
yam eva eṣaḥ vṛṇute tena labhyaḥ tasya eṣaḥ ātmā vivṛṇute tanūm svām.
3.2.4
na ayam ātmā balahīnena labhyaḥ na ca pramādāt tapasaḥ vā api aliṅgāt.
etaiḥ upāyaiḥ yatate yaḥ tu vidvān tasya eṣaḥ ātmā viśate brahma dhāma.
3.2.5
samprāpya enam ṛṣayaḥ jñānatṛptāḥ kṛtātmānaḥ vītarāgāḥ praśāntāḥ.
te sarvagam sarvataḥ prāpya dhīrāḥ yuktātmānaḥ sarvam eva āviśanti.
3.2.6
vedāntavijñānasuniścitārthāḥ sannyāsayogāt yatayaḥ śuddhasattvāḥ.
te brahmalokeṣu parāntakāle parāmṛtāḥ parimucyanti sarve.
3.2.7
gatāḥ kalāḥ pañcadaśa pratiṣṭhāḥ devāḥ ca sarve pratidevatāsu.
karmāṇi vijñānamayaḥ ca ātmā pare avyaye sarve ekībhavanti.
3.2.8
yathā nadyaḥ syandamānāḥ samudre astam gacchanti nāmarūpe vihāya.
tathā vidvān nāmarūpāt vimuktaḥ parāt param puruṣam upaiti divyam.
3.2.9
saḥ yaḥ ha vai tat paramam brahma veda brahma eva bhavati.
na asya abrahmavit
kule bhavati.
tarati śokam tarati pāpmānam guhāgranthibhyaḥ vimuktaḥ amṛtaḥ
bhavati.
3.2.10
tat etat ṛcā abhyuktam.
3.2.11
kriyāvantaḥ śrotriyāḥ brahmaniṣṭhāḥ svayam juhvataḥ ekarṣim śraddhayantaḥ.
teṣām eva etām brahmavidyām vadeta śirovratam vidhivat yaiḥ tu cīrṇam.
3.2.12
tat etat satyam ṛṣiḥ @aṅgirāḥ purā uvāca na etat acīrṇavrataḥ adhīte.
namaḥ paramarṣibhyaḥ namaḥ paramarṣibhyaḥ.
Translations (2)
- The Upanishads, Part II (SBE 15) — Friedrich Max Müller 1884, English
- The Thirteen Principal Upanishads — Robert Ernest Hume 1921, English
Commentaries (2)
- Muṇḍakopaniṣadbhāṣya — Śaṅkara, Sanskrit
- Commentary of Upaniṣadbrahmayogin — Upaniṣadbrahmayogin 1700, Sanskrit
Linked texts (1)
- Muṇḍakopaniṣad — Sanskrit