Upanishads 11
Upaniṣads 11
- Language
- Sanskrit
Contents
- 11.12 — 1 part
11.1
atha hainaṃ kausalyaścāśvalāyanaḥ prapaccha || bhagavankuta
eṣa prāṇo jāyate kathamāyātyasmiñcharīra ātmānaṃ vā
pravibhajya kathaṃ prātiṣṭhate kenotkramate kathaṃ bāhyamabhidhatte
kathamadhyātmamiti
11.2
tasmai sa hovācāti praśnānpṛcchasi brahmiṣṭho'sīti tasmātte'haṃ bravīmi
11.3
ātmana
eṣa prāṇo jāyate || yathaiṣā puruṣe chāyaitasminnetadātataṃ
manodhikṛtenāyātyasmincharīre
11.4
yathā samrāḍevādhikṛtānnivaniyuṅkte || etāngrāmānetāngrāmānadhitiṣṭhatyevamevaiṣa prāṇaḥ || itarānprāṇānpṛthakpṛthageva saṃnidhatte
11.5
pāyūpasthe'pānaṃ cakṣuḥ śrotre mukhanāsikābhyāṃ prāṇaḥ svayaṃ
prātiṣṭhate madhye tu samānaḥ || eṣa hotaddhutamannaṃ samunnayati
tasmādetāḥ saptārciṣo bhavanti
11.6
hṛdi hoṣa ātmā
atraitadekaśataṃ nāḍīnāṃ tāsāṃ śataṃ śatamekaikasyāṃ dvāsaptirdvāsaptatiḥ pratiśākhānāḍīsahastrāṇi bhavantyāsu vyānaścarati
11.7
athaikayordhva udānaḥ puṇyena puṇyaṃ lokaṃ
nayati pāpena pāpamubhābhyāmeva manuṣyalokam
11.8
ādityo ha vai bāhyaḥ prāṇa udayatyeṣa honaṃ cākṣuṣaṃ prāṇamanugṛhṇānaḥ || pṛthivyāṃ yā devatā saiṣā puruṣasyāpānamavaṣṭabhyāntarā yadākāśaḥ sa samāno vāyurvyānaḥ
11.9
tejo ha vāva udānastasmādupaśāntatejāḥ||punarbhavamindrayairmanasi saṃpadyamānaiḥ
11.10
yaccittastenaiṣa prāṇamāyāti
prāṇastejasā yuktaḥ || sahātmanā yathāsaṃkalpitaṃ lokaṃ
nayati
11.11
ya evaṃ vidvānprāṇaṃ veda || na hāsya
prajā hīyate'mṛto bhavati tadeṣa ślokaḥ
11.12
utpattimāyatiṃ sthānaṃ vibhutvaṃ caiva pañcadhā || adhyātmaṃ caiva
prāṇasya vijñāyāmṛtamaśnute vijñāyāmṛtamaśnute iti
11.12.p1
iti tṛtīyaḥ praśnaḥ
Linked texts (10)
- Īśādiviṃśottaraśatopaniṣadaḥ — Sanskrit
- Praśnopaniṣad — Pippalāda, Sanskrit
- Aṣṭottaraśatopaniṣadaḥ — Sanskrit
- Mantrapuṣpa — Sanskrit
- Īśādyupaniṣadaḥ — Sanskrit
- Īśādidvādaśopaniṣadaḥ — Sanskrit
- Different Upaniṣads — Sanskrit
- Upaniṣads Īśa to Aitareya — Sanskrit
- Aṣṭāviṃśatyupaniṣad — Sanskrit
- Daśopaniṣad — Sanskrit