Pramāṇa · Search · About · API

Upanishads 18

Upaniṣads 18

Language
Sanskrit

Contents

18.1

iti prathamamuṇḍakaṃ samāptam
svaśaḥ prabhavante sarūpāḥ || tathākṣarādvividhāḥ somya
bhāvāḥ prajāyante tatra caivāpiyanti

18.2

divyo
hyamūrtaḥ puruṣaḥ sa bāhyābhyantaro hyajaḥ || aprāṇo hyamanāḥ
śubhro hyakṣarātparataḥ paraḥ

18.3

etasmājjāyate prāṇo manaḥ
sarvendriyāṇi ca || khaṃ vāyurjyotirāpaḥ pṛthivī viśvasya
dhāriṇī

18.4

agnirmūrdhā cakṣuṣī candrasūryau diśaḥ
śrotre vāgvivṛtāśca vedāḥ || vāyuḥ prāṇo hṛdayaṃ viśvamasya
padbhyāṃ pṛthivī hoṣa sarvabhūtāntarātmā

18.5

tasmādagniḥ
samidho yasya sūryaḥ somātparjanya oṣadhayaḥ pṛthivyām
pumān retaḥ siñcati yoṣitāyāṃ bahvīḥ prajāḥ puruṣātsaṃprasūtāḥ

18.6

tasmādcaḥ sāma yajūṃṣi dīkṣā yajñāśca
sarve kratavo dakṣiṇāśca || saṃvatsaraśca yajamānaśca lokāḥ
somo yatra pavate yatra sūryaḥ

18.7

tasmācca devā bahudhā
saṃprasūtāḥ sādhyā manuṣyāḥ paśavo vayāṃsi || prāṇāpānau
vrīhiyavau tapaśca śraddhā satyaṃ brahmacaryaṃ vidhiśca

18.8

sapta prāṇāḥ prabhavanti tasmātsaptārciṣaḥ samidhaḥ sapta
homāḥ || sapta ime lokā yeṣu caranti prāṇā guhāśayā
nihitāḥ sapta sapta

18.9

ataḥ samudrā girayaśca sarve'smātsyandante sindhavaḥ sarvarūpāḥ || ataśca sarvā oṣadhayo rasaśca yenaiṣa bhūtaistiṣṭhate hyantarātmā

18.10

puruṣa
evedaṃ viśvaṃ karma tapo brahma parāmṛtam || etadyo veda nihitaṃ
guhāyāṃ so'vidyāgranthi vikiratīha somya

18.10.p1

iti dvitīyamuṇḍake prathamaḥ khaṇḍaḥ