Pramāṇa · Search · About · API

Upanishads 198

Upaniṣads 198

Language
Sanskrit

Contents

198.1

naiveha kiṃcanāgra āsīnmṛtyunaivedamāvṛtamāsīt | aśanāyayāśanāyā hi mṛtyustanmano'kurutātmanvī syāmiti
so'rcannacarattasyārcata āpojāyantārcante vai mekamabhūditi
tadevārkasyārkatvam karṃ ha vā asmai bhavati ya
evametadarkasyārkatvaṃ veda

198.2

āpo vā arkastadyadapāṅśara āsītsamahanyata sā pṛthivyabhavattasyāmaśrāmyattasya śrāntasya taptasya tejo raso niravartatātriḥ

198.3

sa tredhātmānaṃ vyakurutādityaṃ tṛtīyaṃ vāyuṃ tṛtīyarṃsa eṣa
prāṇastredhā vihitaḥ | tasya prācī dikchiro'sau cāsau
cemau | athāsya pratīcī dik pucchamasau cāsau ca sakthyau
dakṣiṇā codīcī ca pārśve dyauḥ pṛṣṭhamantarikṣamudaramiyamuraḥ
sa eṣo'psu pratiṣṭhito yatra kva caiti tadeva pratitiṣṭhatyevaṃ
vidvān

198.4

so'kāmayata dvitīyo ma ātmā jāyeteti sa manasā vācaṃ mithunarasamabhavadaśanāyā mṛtyustadyadeta āsītsa saṃvatsaro'bhavat | na ha purā tataḥ saṃvatsara āsa tametāvantaṃ kālamabibhaḥ | yāvānsaṃvatsarastametāvataḥ kālasya parastādasṛjata | taṃ jātamabhivyādadātsa bhāṇakarotsaiva vāgabhavat

198.5

sa aikṣata yadi vā imamabhimarsye kanīyo'nnaṃ kariṣya iti sa tayā vācā tenātmanedaṃ sarvamasṛjata yadidaṃ kiṃcarco yajūṃṣi sāmāni
chandām̐si yajñān prajāḥ paśūn | sa yadyadevāsṛjata tattadttumadhiyata sarvaṃ vā attīti tadaditeradititvaṃ sarvasyaitasyāttā bhavati sarvamasyānnaṃ bhavati ya evametadaditeradititvaṃ veda

198.6

so kāmayata bhūyasā yajñena bhūyo
yajeyeti so'śrāmyatsa tapo'tapyata tasya śrāntasya
tasya yaśovīryamudakrāmat prāṇā vai yaśo vīryaṃ
tatprāṇeṣūtkrānteṣu śarīram̐ śvayitumadhiyata tasya śarīra
eva mana āsīt

198.7

so'kāmayata medhyaṃ ma idam̐
syādātmanvayena syāmiti tato'śvaḥ samabhavadyadaśravattanmedhyamabhūditi tadevāśvamedhasyāśvamedhatvam | eṣa ha vā
aśvamedhaṃ veda ya enamevaṃ veda tamanavaruddhyaivāmanyata
tam̐ saṃvatsarasya parastādātmana ālabhata paśūndevatābhyaḥ
prāyauhat tasmātsarvadevatyaṃ prokṣitaṃ prājāpatyamālabhanta
eṣa havā aśvamedho ya eṣa tapati tasya saṃvatsara ātmāyaḥmagnirarkastasyeme lokā ātmānastāvetāvarkāśvamedhau
sopunarekaiva devatā bhavati mṛtyurevāpapunarmṛtyuṃ jayati
nainaṃ mṛtyurāpnoti mṛtyurasyātmā bhavatyetāsāṃ devatānāmeko bhavati

198.7.p1

iti dvitīyaṃ brāhmaṇam

Linked texts (11)