Pramāṇa · Search · About · API

Upanishads 199

Upaniṣads 199

Language
Sanskrit

Contents

199.1

dvayā ha prājāpatyā devāścāsurāśca tataḥ kanīyasā
eva devā jyāyasā asurāsta eṣu lokeṣvaspardhanta te ha
devā ūcurhantāsurānyajña udgīthenātyayāmeti

199.2

te ha vācamūcustvaṃ na udgāyeti tatheti tebhyo vāgudagāyat yo vāci bhogastaṃ devebhya āgāyat yat kalyāṇaṃ
vadati tadātmane te viduranena vai na udgātrātyeṣyantīti
tamabhidrutya pāpmanāvidhyantsa yaḥ sa pāpmā yadevedamapratirūpaṃ vadati sa eva sa pāpmā

199.3

atha ha prāṇamūcustvaṃ na udgāyeti tatheti tebhyaḥ prāṇa udgāyadyaḥ prāṇabhogastaṃ devebhya āgāyadyat kalyāṇaṃ jighrati tadātmane
te viduranena vai na udgātrāyeṣyantīti tamabhidrutya pāpmanā'vidhyantsa yaḥ sa pāpmā yadevedamapratirūpaṃ jighrati sa
eva sa pāpmā

199.4

atha ha cakṣurūcustvaṃ na udgāyeti
tatheti tebhyaścakṣurudagāyat yaścakṣuṣi bhogastaṃ devebhya
āgāyadyatkalyāṇaṃ paśyati tadātmane te viduranena vai
na udgātrāyeṣyantīti tamabhidrutya pāpmanāvidhyantsa yaḥ
sa pāpmā yadevedamapratirūpaṃ paśyati sa eva sa pāpmā

199.5

atha ha śrotramūcustvaṃ na udgāyeti tatheti tebhyaḥ śrotramudagāyadyaḥ śrotre bhogastaṃ devebhya āgāyadyatkalyāṇañca śṛṇoti tadātmane te viduranena vai na udgātrāyeṣyantīti
tamabhidrutya pāpmanā'vidhyantsa yaḥ sa pāpmā yadevedamapratirūpañca śṛṇoti sa eva sa pāpmā

199.6

atha ha mana
ūcustvaṃ na udgāyeti tatheti tebhyo mana udgāyadyo manasi
bhogastaṃ devebhya āgāyadyat kalyāṇañca saṃkalpayati tadātmane te viduranena vai na udgātrāyeṣyantīti tamabhidrutya
pāpmanā'vidhyantsa yaḥ sa pāpmā yadevedamapratirūpañca
saṃkalpayati sa eva sa pāpmaivamu khalvetā devatāḥ pāpmabhirupāsṛjannevamanāḥ pāpmanā''vidhyan

199.7

atha hemamāsanyaṃ prāṇamūcustvaṃ na udgāyeti tatheti tebhya eṣa prāṇa
udgāyatte viduranena vai na udgātrāyeṣyantīti tadabhidrutya pāpmanāvidhyansa yathāśmānamṛtvā loṣṭho vidhvam̐setaivam̐ haiva vidhvam̐samānā vighvañco vineśustato devā
abhavan parā'surā bhavatyātmanā parāsya dviṣanbhrātṛvyo
bhavati ya evaṃ veda

199.8

te hocuḥ ka nu so'bhūdyo
na itthamasaktyeyamāsye'ntarati so'yāsya āṅgirasojñānām̐ hi rasaḥ

199.9

sā vā eṣā devatā dūrnāma dūram̐
hyasyā mṛtyurdūram̐ ha vā asmānmṛtyurbhavati ya evaṃ veda

199.10

sā vā eṣā devataitāsāṃ devatānāṃ pāpmānaṃ mṛtyumapahatya yatrāsāṃ diśāmantastadgamayāṃcakāra tadāsāṃ
pāpmano vinyadadhāttasmānna janamiyānnāntamiyānnetpāpmānaṃ mṛtyumanvavāyānīti

199.11

sā vā eṣā devataitāsāṃ devatānāṃ pāpmānaṃ mṛtyumapahatyāthaināṃ mṛtyumatyavahat

199.12

sa vai vācameva prathamāmatyavahatsā yadā
mṛtyumatyamucyata so'gnirabhavatso'yamagniḥ pareṇa mṛtyutikrānto dīpyate

199.13

atha ha prāṇamatyavahatsa yadā
mṛtyumatyamucyata sa vāyurabhavatsoyaṃ vāyuḥ pareṇa mṛtyutikrāntaḥ pavate

199.14

atha cakṣuratyavahattadyadā mṛtyumatyamucyata sa ādityo'bhavatso'sāvādityaḥ pareṇa mṛtyumatikrāntastapati

199.15

atha śrotramatyavahattadyadā
mṛtyumatyamucyata tā diśo'bhavam̐stā imā diśaḥ pareṇa
mṛtyumatikrāntāḥ

199.16

atha mano'tyavahattadyadā
mṛtyumatyamucyata sa candramā abhavatso'sau candraḥ pareṇa
mṛtyumatikrānto bhāyyevarṃ ha vā enameṣā devatā mṛtyumativahati ya evaṃ veda

199.17

athātmane'nnādyamāgāyadyaddhi kiṃcānnamadyate'nenaiva tadyata iha pratitiṣṭhati

199.18

te devā abruvannetāvadvā idarṃ sarvaṃ yadannaṃ tadātmana āgāsīranu no'sminnanna ābhajasveti te vai mābhisaṃviśateti
tatheti tarṃ samantaṃ pariṇyaviśanta tasmādyadanenānnamatti
tenaitāstṛpyantyevarṃ ha vā enarṃ svā abhisaṃviśanti
bhartā svānāñ śreṣṭhaḥ pura etā bhavatyannādo'dhipatirya evaṃ
veda ya uhaivaṃ vidarṃsveṣu pratipattirbubhūṣati na haivālaṃ
bhāryebhyo bhavatyatha ya evaitamanubhavati yo vai tamanubhāryān bubhūrṣati sa haivālaṃ bhāryebhyo bhavati

199.19

so'yāsya āṅgiraso'ṅgānāñ hi rasaḥ prāṇo vā aṅgānāñ rasaḥ prāṇo hi vā aṅgānāñ rasastasmādyasmātkasmāccāṅgātprāṇa utkrāmati tadeva tacchuṣpyeṣa hi vā
aṅgānāñ rasaḥ

199.20

eṣa u eva bṛhaspatirvāgvai
bṛhatī tasyā eṣa patistasmādu bṛhaspatiḥ

199.21

eṣa
u eva brahmaṇaspatirvāgvai brahma tasyā eṣa patistasmādu
brahmaṇaspatiḥ

199.22

eṣa u eva sāma vāgvai sāmaiṣa
sā cāmaśneti tatsāmnaḥ sāmatvaṃ yadveva samaḥ kuṣiṇā samo
maśakena samo nāgena sama ebhiścābhilokaiḥ samo'nena
sarveṇa tasmādveva sāmāśnute sāmnaḥ sāyujyaṃ salokatāṃ
jayati ya evametatsāma veda

199.23

eṣa u vā udgīthaḥ
prāṇo vā udgānena hīdam̐ sarvamuttabdhaṃ vāgeva gīthocgīthā ceti sa udgīthaḥ

199.24

taddhāpi brahmadattaścaikitāneyo rājānaṃ bhakṣayannuvācāyaṃ tyasya rājā mūrdhānaṃ vipātayatādyadito'yāsya āṅgiraso'nyenodyāyaditi vācā ca
jceva sa prāṇena codagāyaditi

199.25

tasya haitasya
sānno yaḥ svaṃ veda bhavati hāsya svaṃ tasya vai svara eva svaṃ
tasmādārtvijyaṃ kariṣyanvāci svaramiccheta tayā vācā
svarasaṃpannayārtvijyaṃ kuryāttasmādyajñe svaravantaṃ didakṣanta
evā'tho yasya svaṃ bhavati bhavati hāsya svaṃ ya evametatsānnaḥ svaṃ veda

199.26

tasya haitasya sānno yaḥ suvarṇa
veda bhavati hāsya suvarṇa tasya vai svara eva suvarṇa bhavati
hāsya suvarṇa ya evametatsānnaḥ suvarṇa veda

199.27

tasya
haitasya sānno yaḥ pratiṣṭhāṃ veda prati ha tiṣṭhati tasya vai
vāgeva pratiṣṭhā vāci hi salveṣa etatprāṇaḥ pratiṣṭhito
gīyate'nna ityu haika āhuḥ

199.28

athātaḥ pavamānānāmevābhyārohaḥ sa vai khalu prastotā sāma prastauti sa
yatra prastuyāttadetāni japedasato mā sadgamaya tamaso mā
jyotirgamaya mṛtyormā'mṛtam| agamayeti sa yadāhāsato mā
sadgamayeti mṛtyurvā asatsadamṛtaṃ mṛtyormā'mṛtaṃ gamayāmṛtaṃ
mā kurvityevaitadāha tamaso mā jyotirgamayeti mṛtyurvai
tamo jyotiramṛtaṃ mṛtyormā'mṛtaṃ gamayāmṛtaṃ mā kurvityevaitadāha mṛtyormā'mṛtaṃ gamayeti nātra tirohitamivāsti
atha yānītarāṇi stotrāṇi teṣvātmane'nnādyamāgāyetsmāddu teṣu varaṃ vṛṇīta yaṃ kāmaṃ kāmayeta taṟṃ sa eṣa
evaṃvidudgātātmane vā yajamānāya vā yaṃ kāmaṃ kāmayate tamāgāyati tadvaitallokajideva na haivālokyatāyā
āśāsti ya evametatsāma veda

199.28.p1

iti tṛtīyaṃ brāhmaṇam

Linked texts (12)