Upanishads 203

Upaniṣads 203

Language: Sanskrit

203.1

dvitīyo'dhyāyaḥ
oṃ || ihsavālākirhānūcāno gārgya āsa sa hovācājātaśatruṃ kāśyaṃ brahma te bravāṇīti sa hovācājātaśatruḥ sahasrametasyāṃ vāci dagdho janako janaka iti vai
janā dhāvantīti

sa hovāca gārgyo ya evāsāvāditye puruṣa etamevāhaṃ brahmopāsa iti sa hovācājātaśatrurmā maitasminsaṃvadiṣṭhā atiṣṭhāḥ sarveṣāṃ bhūtānāṃ mūrdhā
rājeti vā ahametamupāsa iti sa ya etamevamupāste'tiṣṭhāḥ
sarveṣāṃ bhūtānāṃ mūrdhā rājā bhavati

203.3

sa hovāca
gārgyo ya evāsau candre puruṣa etamevāhaṃ brahmopāsa ti
sa hovācājātaśatrurmā maitasminsaṃvadiṣṭhā bṛhanpāṇḍaravāsāḥ somo rājati vā ahametamupāsa iti sa ya etameva
mupāste'harahaḥ sutaḥ prasuto bhavati nāsyānnaṃ kṣīyate

203.4

sa hovāca gārgyo ya evāsau vidyuti puruṣa
etamevāhaṃ brahmopāsa iti sa hovācājātaśatrurmā maitasminsaṃvadiṣṭhāstejasvīti vā ahamevamupāsa iti sa ya
etamevamupāste tejasvī ha bhavati tejasvinī hāsya prajā
bhavati

203.5

sa hovāca gārgyo ya evāyamākāśe puruṣa
etamevāhaṃ brahmopāsa iti sa hovācājātaśatrurmā maitasminsaṃvadiṣṭhāḥ pūrṇamapravartīti vā ahametamupāsa iti sa
ya etamevamupāste pūryate prajayā paśubhirnāsyāsmāllokādaprajordṛtate

203.6

sa hovāca gārgyo ya yaṃevā vāyau
puruṣa etamevāhaṃ brahmopāsa iti sa hovācājātaśatrurmā
maitasminsaṃvadiṣṭhā indro vaikuṇṭho'parājitā seneti vā
ahametamupāsa iti sa ya etamevamupāste jiṣṇurhāparājiṣṇurbhavatyanyatastyajāyī

203.7

sa hovāca gārgyo ya
evāyamagnau puruṣa etamevāhaṃ brahmopāsa iti sa hovācājātaśatrurmā maitasminsaṃvadiṣṭhā viṣāsahiriti vā ahametamupāsa iti sa ya etamevamupāste viṣāsahirhe bhavati
viṣāsahirhāsya prajā bhavati

203.8

sa hovāca gārgyo
ya evāyamapsu puruṣa etamevāhaṃ brahmopāsa iti sa hovācājātaśatrurmā maitasminsaṃvadiṣṭhāḥ pratirūpa iti vā
ahametamupāsa iti sa ya etamevamupāste pratirūpaṅ
haivainamupagacchati nāpratirūpamatho pratirūpo'smājjāyate

203.9

sa hovāca gārgyo ya evāyamādarśe puruṣa etamevāhaṃ brahmopāsa iti sa hovācājātaśatrurmā maitasminsaṃvadiṣṭhā rociṣṇuriti vā ahametamupāsa iti sa ya etamevamupāste rociṣṇurhaṃ bhavati rociṣṇurhāsya prajā
bhavatyatho yaiḥ sannigacchati sarvām̐stānatirocate

203.10

sa hovāca gārgyo ya evāyaṃ yantaṃ paścācchabdo'nūdetyetamevāhaṃ brahmopāsa iti sa hovācājātaśatrurmā maitasminsaṃvadiṣṭhā asuriti vā ahametamupāsa iti sa ya etamevamupāste sarvaṃ haivāsmim̐lloka āyureti nainaṃ purā kālāt prāṇo jahāti

203.11

sa hovāca gārgyo ya evāyaṃ dikṣu puruṣa etamevāhaṃ brahmopāsa iti sa hovācājātaśatrurmā maitasminsaṃvadiṣṭhā dvitīyo'napaga iti vā ahametamupāsa iti sa ya etamevamupāste dvitīyavān ha bhavati nāsyāntaraṇacchidyate

203.12

sa hovāca gārgyo ya evāyaṃ chāyāmayaḥ puruṣa etamevāhaṃ brahmopāsa iti sa hovācājātaśatrurmā maitasminsaṃvadiṣṭhā mṛtyuriti vā ahametamupāsa
iti sa ya etamevamupāste sarvam̐ haivāsmim̐lloka āyureti
nainaṃ purā kālānmṛtyurāgacchati

203.13

sa hovāca gārgyo
ya evāyamātmani puruṣa etamevāhaṃ brahmopāsa iti sa
hovācājātaśatrurmā maitasminsaṃvadiṣṭhā ātmanvīti vā
ahametamupāsa iti sa ya etamevamupāsta ātmanvīha
bhavatyātmanvinī hāsya prajā bhavati sa ha tūṣṇīmāsa
gārgyaḥ

203.14

sa hovācājātaśatruretāvannū ityetāvadvīti
naitāvatā viditaṃ bhavatīti sa hovāca gārgya upatvāyānīti

203.15

sa hovācājātaśatruḥ pratilomaṃ caitadyabrāhmaṇaḥ kṣatriyamupeyādbrahma me vakṣyatīti vyeva tvā jñapayiṣyāmīti taṃ pāṇāvādāyottasthau tau ha puruṣam̐ suptamājagmatustametairnāmabhirāmantrayāṃcakre bṛhan pāṇḍaravāsaḥ
somarājanniti sa nottasthau taṃ pāṇinā peṣaṃ bodhayāṃcakāra
sa hottasthau

203.16

sa hovācājātaśatruryatraiṣa etatsupto'bhūdya eṣa vijñānamayaḥ puruṣaḥ kaiṣa tadābhūtkuta etadāgāditi tadu ha na mene gārgyaḥ

203.17

sa hovācājātaśatruryatraiṣa etatsupto'bhūdya eṣa vijñānamayaḥ puruṣastadeṣāṃ prāṇānāṃ
vijñānena vijñānamādāya ya eṣo'ntarhṛdaya ākāśastasminśete tāni yadā gṛhṇātyatha haitatpuruṣaḥ svapiti nāma tadhīta eva prāṇo bhavati gṛhītā vāg gṛhītaṃ cakṣurgṛhītaṃ
śrotraṃ gṛhītaṃ manaḥ