Pramāṇa · Search · About · API

Upanishads 206

Upaniṣads 206

Language
Sanskrit

Contents

206.1

maitreyīti hovāca yājñavalkya udyāsyanvā are'hamasmātsthānādasmi hanta te'nayā kātyāyanyāntaṃ karavāṇīti

206.2

sā hovāca maitreyī yannu ma iyaṃ bhagoḥ
sarvā pṛthivī vittena pūrṇā syātkathaṃ tenāmṛtā syāmiti
neti hovāca yājñavalkyo yathaivopakaraṇavatāṃ jīvitaṃ tathaiva
te jīvitam syādamṛtatvasya tu nāśāsti vitteneti

206.3

sā hovāca maitreyī yenāhaṃ nāmṛtā syāṃ kimahaṃ tena kuryāṃ
yadeva bhagavānveda tadeva me brūhīti

206.4

sa hovāca
yājñavalkyaḥ priyā batāre naḥ satī priyaṃ bhāṣasa ehyāssva
vyākhyāsyāmi te vyācakṣāṇasya tu me nididhyāsasveti

206.5

sa hovāca na vā are patyuḥ kāmāya patiḥ priyo
bhavatyātmanastu kāmāya patiḥ priyo bhavati na vā are
jāyāyai kāmāya jāyā priyā bhavatyātmanastu kāmāya
jāyā priyā bhavati na vā are putrāṇāṃ kāmāya putrāḥ
priyā bhavantyātmanastu kāmāya putrāḥ priyā bhavanti na
vā are vittasya kāmāya vittaṃ priyaṃ bhavatyātmanastu
kāmāya vittaṃ priyaṃ bhavati na vā are brahmaṇaḥ kāmāya
brahma priyaṃ bhavatyātmanastu kāmāya.brahma priyaṃ bhavati na
vā are kṣatrasya kāmāya kṣatraṃ priyaṃ bhavatyātmanastu kāmāya
kṣatraṃ priyaṃ bhavati na vā are lokānāṃ kāmāya lokāḥ
priyā bhavantyātmanastu kāmāya lokāḥ priyā bhavanti na
vā are devānāṃ kāmāya devāḥ priyā bhavantyātmanastu
kāmāya devāḥ priyā bhavanti na vā are bhūtānāṃ kāmāya
bhūtāni priyāṇi bhavantyātmanastu kāmāya bhūtāni
priyāṇi bhavanti na vā are sarvasya kāmāya sarvaṃ priyaṃ
bhavatyātmanastu kāmāya sarvaṃ priyaṃ bhavatyātmā vā are
draṣṭavyaḥ śrotavyo mantavyo nididhyāsitavyo maitreyyātmano vā are darśanena śravaṇena matyā vijñānenedam̐ sarvaṃ
viditam

206.6

brahma taṃ parādāgho'nyatrātmano brahma
veda kṣatraṃ taṃ parādāgho'nyatrātmanaḥ kṣatraṃ veda lokāstaṃ
parāduryo'nyatrātmano lokānveda devāstaṃ parāduryo'nyatrātmano devānveda bhūtāni taṃ parāduryo'nyatrātmano bhūtāni
veda sarvaṃ taṃ parādyo'nyatrātmanaḥ sarvaṃ vededaṃ brahmedaṃ kṣatramime lokā ime devā imāni bhūtānīdaś sarvaṃ yadayamātmā

206.7

sa yathā dundubherhanyamānasya na bāhyāṃśchabdāṃśchaknuyādgrahaṇāya dundubhestu grahaṇena dundubhyāghātasya
vā śabdo gṛhītaḥ

206.8

sa yathā śaṅkhasya dhyāyamānasya
na bāhyāṃśchabdāṃśchaknuyādgrahaṇāya śaṅkhasya tu grahaṇena
śaṅkhadhmasya vā śabdo gṛhītaḥ

206.9

sa yathā vīṇāyai
vādyamānāyai na bāhyāṃśchabdāṃśchaknuyādgrahaṇāya vīṇāyai
tu grahaṇena vīṇāvādasya vā śabdo gṛhītaḥ

206.10

sa yathārdredhāgnerabhyāhitātpṛthagdhūmā viniścarantyevaṃ vā
are'sya mahato bhūtasya niḥśvasitametadyadṛgvedo yajurvedaḥ
sāmavedo'tharvāṅgirasa itihāsaḥ purāṇaṃ vidyā upaniṣadaḥ
ślokāḥ sūtrāṇyanuvyākhyānāni vyākhyānānyasyaivaitāni
sarvāṇi niḥśvasitāni

206.11

sa yathā sarvāsāmapāś
samudra ekāyanamevaś sarveṣāś sparśānāṃ tvagekāyanamevaś
sarveṣāṃ gandhānāṃ nāsike ekāyanamevaś sarveṣāś rasānāṃ
jihvaikāyanamevaś sarveṣāś rūpāṇāṃ cakṣurekāyanamevaśsarveṣāś śabdānāś śrotramekāyanamevaś sarveṣāś saṃkalpānāṃ mana ekāyanamevaś sarvāsāṃ vidyānāś hṛdayamekāyanamevaś sarveṣāṃ karmaṇāś hastāvekāyanamevaś sarveṣāmānandānāmupastha ekāyanamevam̐ sarveṣāṃ visargāṇāṃ
pāyurekāyanamevam̐ sarveṣāmadhvanāṃ pādāvekāyanamevam̐
sarveṣāṃ vedānāṃ vāgekāyanam

206.12

sa yathā saindhavakhilya udake prāsta udakamevānuvilīyeta nahāsyodgrahaṇāyeva syādyato yatastvādadīta lavaṇamevaivaṃ vā ara idaṃ
mahadbhūtamanantamapāraṃ vijñānaghana evaitebhyo bhūtebhyaḥ
samutthāya tānyevānu vinaśyati na pretya saṃjñāstītyare
bravīmīti hovāca yājñavalkyaḥ

206.13

sā hovāca
maitreyyatraiva mā bhagavānamūmuhanna pretya saṃjñāstīti sa
hovāca yājñavalkyo na vā are'haṃ mohaṃ bravīmyalaṃ vā
ara idaṃ vijñānāya

206.14

yatra hi dvaitamiva bhavati
taditara itaraṃ jighrati taditara itaraṃ paśyati taditara
itaram̐ śṛṇoti taditara itaramabhivadati taditara itaraṃ
manute taditara itaraṃ vijānāti yatra vā asya sarvamātmaivābhūttatkena kaṃ jighrettatkena kaṃ paśyettatkena kaḥ śruṇuyāttatkena kamabhivadettat kena kaṃ manvīta tat kena kaṃ vijānīyādyenedam̐ sarvaṃ vijānāti taṃ kena vijānīyādvijñātāramare kena vijānīyāditi

206.14.p1

iti caturthe brāhmaṇam

Linked texts (8)