Upanishads 209
Upaniṣads 209
- Language
- Sanskrit
Contents
- 209.10 — 1 part
209.3
tṛtīyo'dhyāyaḥ
209.1
oṃ || janako ha vaideho bahudakṣiṇena yajñeneje tatra ha
kurupañcālānāṃ brāhmaṇā abhisametā babhūvustasya ha janakasya vaidehasya vijijñāsā babhūva kaḥ svideṣāṃ brāhmaṇānāmanūcānatama iti sa ha gavāṃ sahasramavarurodha daśa daśa
pādā ekaikasyāḥ śṛṅgayorābaddhā babhūvuḥ
209.2
tānhovāca brāhmaṇā bhagavanto yo vo brahmiṣṭhaḥ sa etā gā
udajatāmiti te ha brāhmaṇā na dadhṛṣuratha ha yājñavalkyaḥ
svameva brahmacāriṇamuvācaitāḥ somyodaja sāmaśravā 3
iti tā hodācakāra te ha brāhmaṇāścukrudhuḥ kathaṃ no
brahmiṣṭho bruvītetyatha ha janakasya vaidehasya hotāśvalo babhūva
sahainaṃ papraccha tvaṃ nu khalu no yājñavalkya brahmiṣṭho'sī 3
ti sa hovāca namo vayaṃ brahmiṣṭhāya kurmo gokāmā eva
vayam̐ sma iti tam̐ ha tata eva praṣṭuṃ dadhre hotāśvaluḥ
209.3-2
yājñavalkyeti hovāca yadidam̐ sarvaṃ mṛtyunāptam̐ sarvaṃ
mṛtyunābhipannaṃ kena yajamāno mṛtyorāptimatimucyata iti
hotrartvijāgninā vācā vāgvai yajñasya hotā tadyeyaṃ vāk
so'yamagniḥ sa hotā sa muktiḥ sātimuktiḥ
209.4
yājñavalkyeti hovāca yadidam̐ sarvamahorātrābhyāmāptam̐
sarvamahorātrābhyāmabhipannaṃ kena yajamāno'horātrayorāptisatimucyata ityadhvaryuṇārtvijā cakṣuṣā''dityena cakṣurvai
yajñasyādhvaryustadyadidaṃ cakṣuḥ so'sāvādityaḥ so'dhvaryuḥ
sa muktiḥ sātimuktiḥ
209.5
yājñavalkyeti hovāca
yadidam̐ sarvaṃ pūrvapakṣāparapakṣābhyāmāptam̐ sarvaṃ pūrvapakṣāparapakṣābhyāmabhipannaṃ kena yajamānaḥ pūrvapakṣāparapakṣayorāptimatimucyata ityudgātrartvijā vāyunā prāṇena prāṇo vai
yajñasyodgātā tadyo'yaṃ prāṇaḥ sa vāyuḥ sa udgātā sa muktiḥ
sātimuktiḥ
209.6
yājñavalkyeti hovāca yadidamantarikṣamanārambaṇamiva kenākrameṇa yajamānaḥ svargaṃ lokamākramata iti brahmaṇārtvijā manasā candreṇa mano vai yajñasya
brahma tadyādidaṃ manaḥ so'sau candraḥ sa brahma sa muktiḥ
sā'timuktirityatimokṣā atha saṃpadaḥ
209.7
yājñavalkyeti hovāca katibhirayamadyargibhahotāsminyajñe kariṣyatīti tisṛbhiriti katamāstāstisra iti puro'nuvākyā
ca yājyā ca śasyaiva tṛtīyā kiṃ tābhirjayatīti yatkiṃcedaṃ
prāṇabhṛditi
209.8
yājñavalkyeti hovāca katyayamadyādhvaryurasminyajña āhutīrhoṣyatīti tisra iti katamāstāstisra
iti yā hutā ujjvalanti yā hutā atinedante
yā hutā adhiśerate kiṃ tābhirjayatīti yā hutā ujjvalanti devalokameva tābhirjayati dīpyata iva hi devaloko yā hutā atinedante pitṛlokameva tābhirjayatyatīva
hi pitṛloko yā hutā adhiśerate manuṣyalokameva
tābhirjayatyadha iva hi manuṣyalokaḥ
209.9
yājñavalkyeti
hovāca katibhirayamadya brahmā yajñaṃ dakṣiṇato devatābhigopāyatītyekayeti katamā saiketi mana evetyanantaṃ vai
mano'nantā viśvedevā anantameva sa tena lokaṃ jayati
209.10
yājñavalkyeti hovāca katyayamadyodgātā'sminyajñe
stotriyā stoṣyatīti tisra iti katamāstāstisra iti
puro'nuvākyā ca yājyā ca śasyaiva tṛtīyā katamāstā
yā adhyātmamiti prāṇa eva puro'nuvākyā'pāno
yājyā vyānaḥ śasyā kiṃ tābhirjayatīti pṛthivīlokameva
puro'nuvākyayā jayatyantarikṣalokaṃ yājyayā dyulokam̐
śasyayā tato ha hotāśvala upararāma
209.10.p1
iti prathamaṃ brāhmaṇam
Linked texts (5)
- Īśādiviṃśottaraśatopaniṣadaḥ — Sanskrit
- Kāṇva — Sanskrit
- Aṣṭottaraśatopaniṣadaḥ — Sanskrit
- Bṛhadāraṇyakopaniṣadbhāṣyavārttikasāra — Mādhava, Sanskrit
- Īśādyupaniṣadaḥ — Sanskrit