Pramāṇa · Search · About · API

Upanishads 210

Upaniṣads 210

Language
Sanskrit

Contents

210.1

atha hainaṃ jāratkārava ārtabhāgaḥ papraccha yājñavalkyeti
hovāca kati grahāḥ katyatigrahā ityaṣṭau grahā aṣṭāvatigrahā iti yete'ṣṭau grahā aṣṭāvatigrahāḥ katame ta iti

210.2

prāṇo vai grahaḥ sopānenātigrāheṇa gṛhīto'pānena
hi gandhāñjighrati

210.3

vāgvai grahaḥ sa nāmnātigrāheṇa
gṛhīto vācā hi nāmānyabhivadati

210.4

jihvā vai
grahaḥ sa rasenātigrāheṇa gṛhīto jihvayā hi rasānvijānāti

210.5

cakṣurvai grahaḥ sa rūpeṇātigrāheṇa gṛhītaścakṣuṣā hi rūpāṇi paśyati

210.6

śrotraṃ vai grahaḥ sa
śabdenātigrāheṇa gṛhītaḥ śrotreṇa hi śabdāñśṛṇoti

210.7

mano vai grahaḥ sa kāmenātigrāheṇa gṛhīto manasā hi
kāmānkāmayate

210.8

hastau vai grahaḥ sa karmaṇātigrāheṇa
gṛhīto hastābhyāṃ hi karma karoti

210.9

tvagvai grahaḥ
sa sparśenātigrāheṇa gṛhītastvacā hi sparśānveda yata
ityete'ṣṭau grahā aṣṭāvatigrahāḥ

210.10

yājñavalkyeti
hovāca yadidam̐ sarvaṃ mṛtyorannaṃ kā svitsā devatā yasyā
mṛtyurannamityagnirvai mṛtyuḥ so'pāmannamapa punarmṛtyuṃ jayati

210.11

yājñavalkyeti hovāca yatrā'yaṃ puruṣo mriyata
udsthātprāṇāḥ krāmantyāho 3 neti neti hovāca yājñavalkyo'traiva samavanīyante sa ucchvayatyādhmāya tyādhmāto
mṛtaḥ śete

210.12

yājñavalkyeti hovāca yatrāyaṃ puruṣo
mriyate kimenaṃ na jahātīti nāmetyanantaṃ vai nāmānantā
viśvedevā anantameva sa tena lokaṃ jayati

210.13

yājñavalkyeti hovāca yatrāsya puruṣasya mṛtasyāgniṃ vāgapyeti vātaṃ prāṇaścakṣurādityaṃ manaścandraṃ diśaḥ śrotraṃ pṛthivīṃ śarīramākāśamātmauṣadhīrlomāni vanaspatīnkeśā
apsu lohitaṃ ca retaśca nidhīyate kāyaṃ tadā puruṣo bhavatītyāhara somya hastamādāya bhāgāvāmevaitasya vediṣyāvo
na nāvetat sa jana iti tau hotkramya mantrayāṃcakrāte tau
ha yadūcatuḥ karma haiva tadūcaturatha yatpraśaśaṃsatuḥ karma haiva
tatpraśaśaṃsatuḥ puṇyo vai puṇyena karmaṇā bhavati pāpaḥ
pāpeneti tato ha jāratkārava ārtabhāga upararāma

210.13.p1

iti dvitīyaṃ brāhmaṇam || 2

Linked texts (7)