Pramāṇa · Search · About · API

Upanishads 215

Upaniṣads 215

Language
Sanskrit

Contents

215.1

atha hainamuddālaka āruṇiḥ papraccha yājñavalkyeti
hovāca madreṣvavasāma patañcalasya kāpyasya gṛheṣu yajñamadhīyānāstyāsīdgārryā gandharvagṛhītā tamapṛcchāma ko'sīti
so'bravīt kabandhaṃ ātharvaṇa iti so'bravītpatañcalaṃ kāpyaṃ
yājñikāśca vettha nu tvaṃ kāpya tatsūtraṃ yenāyaṃ ca lokaḥ
paraśca lokaḥ sarvāṇi ca bhūtāni saṃdṛbdhāni bhavantīti
so'bravītpatañcalaḥ kāpyo nāhaṃ tadbhagavanvedeti so'bravītpatañcalaṃ kāpyaṃ yājñikāśca vettha nu tvaṃ kāpya tamantaryāmiṇaṃ ya imaṃ ca lokaṃ paraṃ ca lokaśca sarvāṇi ca bhūtāni
yo'ntaro yamayatīti so'bravītpatañcalaḥ kāpyo nāhaṃ taṃ
bhagavanvedeti so'bravītpatañcalaṃ kāpyaṃ yājñikāśca yo
vai tatkāpyasūtraṃ vidyāttaṃ cāntaryāmiṇamiti sa brahmavitsa
lokavitsa vedavitsa bhūtavitsa ātmavitsa sarvaviditi
tebhyo'bravīttadahaṃ veda taccetvaṃ yājñavalkya sūtramavidghāstaṃ cāntaryāmiṇaṃ brahmagavīrudajase mūrdhā te vipatiṣyatīti veda vā ahaṃ gautama tatsūtraṃ taṃ cāntaryāmiṇamiti
yo vā idaṃ kaścidrūyādvedavedeti yathā vettha tathā brūhīti

215.2

sa hovāca vāyurvai gautama tatsūtraṃ vāyunā vai
gautama sūtreṇāyaṃ ca lokaḥ paraśca lokaḥ sarvāṇi ca bhūtāni
saṃdabdhāni bhavanti tasmādvai gautama puruṣa pretamāhurvyasraṃsiṣatāsyāṅgānīti vāyunā hi gautama sūtreṇa saṃdabdhāni bhavantītyevamevaitadyājñavalkyāntaryāmiṇaṃ brūhīti

215.3

yaḥ pṛthivyāṃ tiṣṭhan pṛthivyā antaro yaṃ pṛthivī
na veda yasya pṛthivī śarīraṃ yaḥ pṛthivīmantaro yamayatyeṣa
ta ātmāntaryāmyamṛtaḥ

215.4

yo'psu tiṣṭhannapso'ntaro
yamāpo na viduryasyāpaḥ śarīraṃ yo'po'ntaro yamayatyeṣa
ta ātmāntaryāmyamṛtaḥ

215.5

yo'gnau tiṣṭhannagnerantaro
yamagnirna veda yasyāgniḥ śarīraṃ yo'gnimantaro yamayatyeṣa
ta ātmāntaryāmyamṛtaḥ

215.6

yo'ntarikṣe tiṣṭhannantarikṣādantaro yamantarikṣaṃ na veda yasyāntarikṣaṃ śarīraṃ
yo'ntarikṣamantaro yamayatyeṣa ta ātmāntaryāmyamṛtaḥ

215.7

yo vāyau tiṣṭhanvāyorantaro yaṃ vāyurna veda yasya vāyuḥ
śarīraṃ yo vāyumantaro yamayatyeṣa ta ātmāntaryāmyamṛtaḥ

215.8

yo divi tiṣṭhandivo'ntaro yaṃ dyaurna veda yasya
dyauḥ śarīraṃ yo divamantaro yamayatyeṣa ta ātmāntaryāmyamṛtaḥ

215.9

ya āditye tiṣṭhannādityādantaro yamādityo
na veda yasyādityaḥ śarīraṃ ya ādityamantaro yamayatyeṣa
ta ātmāntaryāmyamṛtaḥ

215.10

yo dikṣu tiṣṭhandigbhyo'ntaro yaṃ diśo na viduryasya diśaḥ śarīraṃ yo diśo'ntaro yamayatyeṣa ta ātmāntaryāmyamṛtaḥ

215.11

yaścandratārake tiṣṭhaṃścandratārakādantaro yaṃ candratārakaṃ na veda
yasya candratārakaṃ śarīraṃ yaścandratārakamantaro yamayatyeṣa
ta ātmāntaryāmyamṛtaḥ

215.12

ya ākāśe tiṣṭhannākāśādantaro yamākāśo na veda yasyākāśaḥ śarīraṃ ya ākāśamantaro yamayatyeṣa ta ātmāntaryāmyamṛtaḥ

215.13

yastamasi tiṣṭhaṃstamaso'ntaro yaṃ tamo na veda yasya tamaḥ
śarīraṃ yastamo'ntaro yamayatyeṣa ta ātmāntaryāmyamṛtaḥ

215.14

yastejasi tiṣṭhaṃstejaso'ntaro yaṃ tejo na veda
yasya tejaḥ śarīraṃ yastejo'ntaro yamayatyeṣa ta ātmāntaryāmyamṛta ityadhidaivatamathādhibhūtam

215.15

yaḥ sarveṣu
bhūteṣu tiṣṭhan sarvebhyo bhūtebhyo'ntaro yaḥ sarvāṇi
bhūtāni na viduryasya sarvāṇi bhūtāni śarīraṃ yaḥ sarvāṇi
bhūtānyantaro yamayatyeṣa ta ātmāntaryāmyamṛta ityadhibhūtamathādhyātmam

215.16

yaḥ prāṇe tiṣṭhan prāṇādantaro
yaṃ prāṇo na veda yasya prāṇaḥ śarīraṃ yaḥ prāṇamantaro yamayatyeṣa ta ātmāntaryāmyamṛtaḥ

215.17

yo vāci tiṣṭhanvāco'ntaro yaṃ vāṅ na veda yasya vāk śarīraṃ yo vācamantaro yamayatyeṣa ta ātmāntaryāmyamṛtaḥ

215.18

yaścakṣuṣi tiṣṭhaṃścakṣuṣo'ntaro yaṃ cakṣurna veda yasya cakṣuḥ śarīraṃ
yaścakṣurantaro yamayatyeṣa ta ātmāntaryāmyamṛtaḥ

215.19

yaḥ śrotre tiṣṭhanśrotrādantaro yaśra śrotraṃ na veda yasya
śrotraśra śarīraṃ yaḥ śrotramantaro yamayatyeṣa ta ātmāntaryāmyamṛtaḥ

215.20

yo manasi tiṣṭhanmanaso'ntaro yaṃ mano
na veda yasya manaḥ śarīraṃ yo mano'ntaro yamayatyeṣa ta
ātmāntaryāmyamṛtaḥ

215.21

yastvaci tiṣṭhaṃstvaco'ntaro yaṃ tvak na veda yasya tvak śarīraṃ yastvacamantaro
yamayatyeṣa ta ātmāntaryāmyamṛtaḥ

215.22

yo vijñāne
tiṣṭhanvijñānādantaro yaṃ vijñānaṃ na veda yasya vijñānaśra
śarīraṃ yo vijñānamantaro yamayatyeṣa ta ātmāntaryāmyamṛtaḥ

215.23

yo retasi tiṣṭhan retaso'ntaro yaśra reto
na veda yasya retaḥ śarīraṃ yo reto'ntaro yamayatyeṣa ta
ātmāntaryāmyamṛto'dṛṣṭo draṣṭāśrutaḥ śrotrāmato mantā'vijñāto vijñātā nānyo'to'sti draṣṭā nānyo'to'sti
śrotā nānyo'to'sti mantā nānyo'to'sti vijñātaiṣa ta
ātmāntaryāmyamṛto'to'nyadārtaṃ tato hoddālaka āruṇirupararāma

215.23.p1

iti saptamaṃ brāhmaṇam

Linked texts (5)