Pramāṇa · Search · About · API

Upanishads 240

Upaniṣads 240

Language
Sanskrit

Contents

240.1

oṃ || yo ha vai jyeṣṭhaṃ ca śreṣṭhaṃ ca veda jyeṣṭhaśca śreṣṭhaśca
svānāṃ bhavati prāṇo vai jyeṣṭhaśca śreṣṭhaśca jyeṣṭhaśca śreṣṭhaśca
svānāṃ bhavatyapi ca yeṣāṃ bubhūṣati ya evaṃ veda

240.2

yo
ha vai vasiṣṭhāṃ veda vasiṣṭhaḥ svānāṃ bhavati vāgvai vasiṣṭhā
vasiṣṭhaḥ svānāṃ bhavatyapi ca yeṣāṃ bubhūṣati ya evaṃ veda

240.3

yo ha vai pratiṣṭhāṃ veda pratitiṣṭhati sa me pratitiṣṭhati durge cakṣurvai pratiṣṭhā cakṣuṣā hi same ca durge ca pratitiṣṭhati pratitiṣṭhati same pratitiṣṭhati durge ya evaṃ veda

240.4

yo ha vai saṃpadaṃ veda sam̐hāsmai padyate yaṃ kāmaṃ
kāmayate śrotraṃ vai saṃpacchrotre hīme sarve vedā abhisaṃpannāḥ sam̐hāsmai padyate yaṃ kāmaṃ kāmayate ya evaṃ veda

240.5

yo ha vā āyatanaṃ vedāyatanam̐ svānāṃ bhavatyāyatanaṃ janānāṃ mano vā āyatanamāyatanam̐ svānāṃ bhavatyāyatanaṃ janānāṃ ya evaṃ veda

240.6

yo ha vai prajāpatiṃ
veda prajāyate ha prajayā paśubhī reto vai prajāpatiḥ prajāyate ha prajayā paśubhirya evaṃ veda

240.7

te heme prāṇā
aham̐śreyase vivadamānā brahma jagmustaddhocuḥ ko no vasiṣṭha
iti taddhovāca yasminva utkrānta idam̐ śarīraṃ pāpīyo
manyate sa vo vasiṣṭha iti

240.8

vāgvoccakrāma sā
saṃvatsaraṃ proṣyāgatyovāca kathamaśakata madvate jīvitumiti
te hocuryathākalā avadanto vācā prāṇantaḥ prāṇena paśyantaścakṣuṣā śṛṇvantaḥ śrotreṇa vidvām̐so manasā prajāyamānā retasaivamajīviṣmeti praviveśa ha vāk

240.9

cakṣurhoccakrāma tatsaṃvatsaraṃ proṣyāgatyovāca kathamaśakata madvate
jīvitumiti te hocuryathā andhā apaśyantaścakṣuṣā prāṇantaḥ prāṇena vadanto vācā śṛṇvantaḥ śrotreṇa vidvām̐so
manasā prajāyamānā retasaivamajīviṣmeti praviveśa ha cakṣuḥ

240.10

śrotram̐ hoccakrāma tatsaṃvatsaraṃ proṣyāgatyovāca
kathamaśakata madvate jīvitumiti te hocuryathā badhirā
aśrṛṇvantaḥ śrotreṇa prāṇantaḥ prāṇena vadanto vācā paśyantaścakṣuṣā vidvām̐so manasā prajāyamānā retasaivamajīviṣmeti praviveśa ha śrotram

240.11

mano hoccakrāma
tatsaṃvatsaraṃ proṣyāgatyovāca kathamaśakata madvate jīvitumiti te hocuryathā mugdhā avidvām̐somanasā prāṇantaḥ
prāṇena vadanto vācā paśyantaścakṣuṣā śrṛṇvantaḥ śrotreṇa
prajāyamānā retasaivamajīviṣmeti praviveśa ha manaḥ

240.12

reto hoccakrāma tatsaṃvatsaraṃ proṣyāgatyovāca kathamaśakata
mahyate jīvitumiti te hocuryathā krīḍā aprajāyamānā
retasā prāṇantaḥ prāṇena vadanto vācā paśyantaścakṣuṣā
śrṛṇvantaḥ śrotreṇa vidvāᳪso manasaivamajīviṣmeti praviveśa ha retaḥ

240.13

atha ha prāṇa utkramiṣyannathā mahāsuhyaḥ saindhavaḥ paḍvīśaśakūtsaṃvṛhedevaᳪ haivemānprāṇāntsaṃvavarhaṃ te hocurmā bhagava utkramīrna vai śakṣyāmastvadte
jīvitumiti tasyo me baliṃ kuruteti tatheti

240.14

sā havāguvāca yadvā ahaṃ vasiṣṭhāsmi tvaṃ tadvasiṣṭho'sīti yadvā
ahaṃ pratiṣṭhāsmi tvaṃ tatpratiṣṭho'sīti cakṣuryadvā ahaᳪ
saṃpadasmi tvaṃ tatsaṃpadasīti śrotraṃ yadvā ahamāyatanamasmi
tvaṃ tadāyatanamasīti mano yadvā ahaṃ prajātirasmi tvaṃ
tatprajātirasīti retastsayo me kimannaṃ kiṃ vāsa iti
yadidaṃ kiṃcāśvabhya ākramibhya ākīṭapataṅgebhyastatte'nnamāpo vāsa iti na ha vā asyānannaṃ jagdhaṃ bhavati nā''nnaṃ
parigṛhītaṃ ya evametadanasyānnaṃ veda tadvidvāᳪsaḥ śrotriyā
aśiṣyanta ācāmantyaśitvācāmantyetameva tadanamanannaṃ
kurvanto manyante

240.14.p1

iti ṣaṣṭhe prathamaṃ brāhmaṇam

Linked texts (6)