Upanishads 248
Upaniṣads 248
- Language
- Sanskrit
Contents
- 248.22 — 1 part
248.1
ya eko varṇo bahudhā śaktiyogādvarṇānanekānnihitārtho dadhāti| vicaiti cānte viśvamādau sa devaḥ sa no buddhyā śubhayā saṃyunaktu
248.2
tadevāgnistadādityastadvāyustadu candramāḥ| tadeva śukraṃ tadbrahma tadāpastatprajāpatiḥ
248.3
tvaṃ strī tvaṃ pumānasi tvaṃ kumāra uta vā
kumārī | tvaṃ jīrṇo daṇḍena vañcasi tvaṃ jāto bhavasi
viśvatomukhaḥ
248.4
nīlaḥ pataṅgo harito lohitākṣastaḍidgarbha ṛtavaḥ samudrāḥ | anādimattvaṃ vibhutvena vartase
yato jātāni bhuvanāni viśvā
248.5
ajāmekāṃ lohitaśuklakṛṣṇāṃ bahvīḥ prajāḥ sṛjamānāṃ sarūpāḥ| ajo hyeko
juṣamāṇo'nuśete jahātyenāṃ bhuktabhogāmajo'nyaḥ
248.6
dvā suparṇā sayujā sakhāyā samānaṃ vṛkṣaṃ pariṣasvajāte
tayoranyaḥ pippalaṃ svādvattyanaśnannanyo'bhicākaśīti
248.7
samāne vṛkṣe puruṣo nimagno'nīśayā śocati muhyamānaḥ
juṣṭaṃ yadā paśyatyanyamīśamasya mahimānamiti vītaśokaḥ
248.8
ṛco'kṣare parame vyomanyasmindevā adhiviśve
niṣeduḥ | yastanna veda kimṛcā kariṣyati ya ittadvidusta ime samāsate
248.9
chandāṃsi yajñāḥ kratavo vratāni
bhūtaṃ bhavyaṃ yacca vedā vadanti | asmānmāyī sṛjate viśvametattasmiṃścānyo māyayā saṃniruddhaḥ
248.10
māyāṃ tu
prakṛtiṃ vidyānmāyinaṃ tu maheśvaram | tasyāvayavabhūtaistu
vyāptaṃ sarvamidaṃ jagat
248.11
yo yoniṃ yonimadhitiṣṭhatyeko yasminnidaṃ saṃ ca vicaiti sarvam | tamīśānaṃ varadaṃ
devamīḍyaṃ nicāyyemāṃ śāntimatyantameti
248.12
yo
devānāṃ prabhavaścodbhavaśca viśvādhipo rudro maharṣiḥ | hiraṇyagarbhaṃ paśyati jāyamānaṃ sa no buddhyā śubhayā saṃyunaktu
248.13
yo devānāmadhipo yasmim̐llokā adhiśritāḥ
ya īśe'sya dvipadaścatuṣpadaḥ kasmai devāya haviṣā vidhema
248.14
sūkṣmātisūkṣmaṃ kalilasya madhye viśvasya sraṣṭāramanekarūpam
viśvasyaikaṃ pariveṣṭitāraṃ jñātvā śivaṃ śāntimatyantameti
248.15
sa eva kāle bhuvanasya goptā viśvādhipaḥ sarvabhūteṣu gūḍhaḥ
yasmin yuktā brahmarṣayo devatāśca tamevaṃ jñātvā mṛtyupāśāṃśchinatti
248.16
ghṛtātparaṃ maṇḍamivātisūkṣmaṃ jñātvā śivaṃ sarvabhūteṣu gūḍham
viśvasyaikaṃ pariveṣṭitāraṃ jñātvā devaṃ mucyate sarvapāśaiḥ
248.17
eṣa vedo viśvakarmā mahātmā sadā janānāṃ hṛdaye saṃniviṣṭaḥ
hṛdā manīṣī manasābhiklṛpto ya etadviduramṛtāste bhavanti
248.18
yadā tamastanna divā na rātrirna sanna cāsacchiva eva kevalaḥ
tadakṣaraṃ tatsaviturvareṇyaṃ prajñā ca tasmātprasṛtā purāṇī
248.19
nainamūrdhvaṃ na tiryañcaṃ na madhye parijagrabhat
na tasya pratimā asti yasya nāma mahadyaśaḥ
248.20
na saṃdṛśe tiṣṭhati rūpamasya na cakṣuṣā paśyati kaścanainam
hṛdā hṛdisthaṃ manasā ya enamevaṃ viduramṛtāste bhavanti
248.21
ajāta ityevaṃ kaścidbhīruḥ pratipadyate
rudra yatte dakṣiṇaṃ mukhaṃ tena māṃ pāhi nityam
248.22
mā nastoke tanaye mā na āyuṣi mā no goṣu mā no aśveṣu rīriṣaḥ
vīrānmā
no rudra bhāmino'vadhīrhaviṣmantaḥ sadamittvā havāmahe
248.22.p1
iti śvetāśvataropaniṣatsu caturtho'dhyāyaḥ
Linked texts (6)
- Śvetāśvataropaniṣad (Gita Press / Śrutiratnamālā e-text) — Sanskrit
- Aṣṭottaraśatopaniṣadaḥ — Sanskrit
- Aṣṭāviṃśatyupaniṣad — Sanskrit
- Aṣṭottaraśatopaniṣad — Sanskrit
- Īśādidvādaśopaniṣadaḥ — Sanskrit
- Vedāntasamanvaya — Gurugovinda Rāya, Sanskrit