Pramāṇa · Search · About · API

Upanishads 248

Upaniṣads 248

Language
Sanskrit

Contents

248.1

ya eko varṇo bahudhā śaktiyogādvarṇānanekānnihitārtho dadhāti| vicaiti cānte viśvamādau sa devaḥ sa no buddhyā śubhayā saṃyunaktu

248.2

tadevāgnistadādityastadvāyustadu candramāḥ| tadeva śukraṃ tadbrahma tadāpastatprajāpatiḥ

248.3

tvaṃ strī tvaṃ pumānasi tvaṃ kumāra uta vā
kumārī | tvaṃ jīrṇo daṇḍena vañcasi tvaṃ jāto bhavasi
viśvatomukhaḥ

248.4

nīlaḥ pataṅgo harito lohitākṣastaḍidgarbha ṛtavaḥ samudrāḥ | anādimattvaṃ vibhutvena vartase
yato jātāni bhuvanāni viśvā

248.5

ajāmekāṃ lohitaśuklakṛṣṇāṃ bahvīḥ prajāḥ sṛjamānāṃ sarūpāḥ| ajo hyeko
juṣamāṇo'nuśete jahātyenāṃ bhuktabhogāmajo'nyaḥ

248.6

dvā suparṇā sayujā sakhāyā samānaṃ vṛkṣaṃ pariṣasvajāte
tayoranyaḥ pippalaṃ svādvattyanaśnannanyo'bhicākaśīti

248.7

samāne vṛkṣe puruṣo nimagno'nīśayā śocati muhyamānaḥ
juṣṭaṃ yadā paśyatyanyamīśamasya mahimānamiti vītaśokaḥ

248.8

ṛco'kṣare parame vyomanyasmindevā adhiviśve
niṣeduḥ | yastanna veda kimṛcā kariṣyati ya ittadvidusta ime samāsate

248.9

chandāṃsi yajñāḥ kratavo vratāni
bhūtaṃ bhavyaṃ yacca vedā vadanti | asmānmāyī sṛjate viśvametattasmiṃścānyo māyayā saṃniruddhaḥ

248.10

māyāṃ tu
prakṛtiṃ vidyānmāyinaṃ tu maheśvaram | tasyāvayavabhūtaistu
vyāptaṃ sarvamidaṃ jagat

248.11

yo yoniṃ yonimadhitiṣṭhatyeko yasminnidaṃ saṃ ca vicaiti sarvam | tamīśānaṃ varadaṃ
devamīḍyaṃ nicāyyemāṃ śāntimatyantameti

248.12

yo
devānāṃ prabhavaścodbhavaśca viśvādhipo rudro maharṣiḥ | hiraṇyagarbhaṃ paśyati jāyamānaṃ sa no buddhyā śubhayā saṃyunaktu

248.13

yo devānāmadhipo yasmim̐llokā adhiśritāḥ
ya īśe'sya dvipadaścatuṣpadaḥ kasmai devāya haviṣā vidhema

248.14

sūkṣmātisūkṣmaṃ kalilasya madhye viśvasya sraṣṭāramanekarūpam
viśvasyaikaṃ pariveṣṭitāraṃ jñātvā śivaṃ śāntimatyantameti

248.15

sa eva kāle bhuvanasya goptā viśvādhipaḥ sarvabhūteṣu gūḍhaḥ
yasmin yuktā brahmarṣayo devatāśca tamevaṃ jñātvā mṛtyupāśāṃśchinatti

248.16

ghṛtātparaṃ maṇḍamivātisūkṣmaṃ jñātvā śivaṃ sarvabhūteṣu gūḍham
viśvasyaikaṃ pariveṣṭitāraṃ jñātvā devaṃ mucyate sarvapāśaiḥ

248.17

eṣa vedo viśvakarmā mahātmā sadā janānāṃ hṛdaye saṃniviṣṭaḥ
hṛdā manīṣī manasābhiklṛpto ya etadviduramṛtāste bhavanti

248.18

yadā tamastanna divā na rātrirna sanna cāsacchiva eva kevalaḥ
tadakṣaraṃ tatsaviturvareṇyaṃ prajñā ca tasmātprasṛtā purāṇī

248.19

nainamūrdhvaṃ na tiryañcaṃ na madhye parijagrabhat
na tasya pratimā asti yasya nāma mahadyaśaḥ

248.20

na saṃdṛśe tiṣṭhati rūpamasya na cakṣuṣā paśyati kaścanainam
hṛdā hṛdisthaṃ manasā ya enamevaṃ viduramṛtāste bhavanti

248.21

ajāta ityevaṃ kaścidbhīruḥ pratipadyate
rudra yatte dakṣiṇaṃ mukhaṃ tena māṃ pāhi nityam

248.22

mā nastoke tanaye mā na āyuṣi mā no goṣu mā no aśveṣu rīriṣaḥ
vīrānmā
no rudra bhāmino'vadhīrhaviṣmantaḥ sadamittvā havāmahe

248.22.p1

iti śvetāśvataropaniṣatsu caturtho'dhyāyaḥ

Linked texts (6)