Pramāṇa · Search · About · API

Upanishads 254

Upaniṣads 254

Language
Sanskrit

Contents

254.1

kaivalyopaniṣadvedyaṃ kaivalyānandatundilam | kaivalyagirijārāmaṃ svamātraṃ kalaye'nvaham || oṃ saha nāvavatviti
śāntiḥ
oṃ athāśvalāyano bhagavantaṃ parameṣṭhinamupasametyovāca
adhīhi bhagavanbrahmavidyāṃ variṣṭhāṃ sadā sadbhiḥ sevyamānāṃ
nigūḍhām | yathā cirātsarvapāpaṃ vyapohya parātparaṃ puruṣaṃ
yāti vidvān

254.2

tasmai sa hovāca pitāmahaśca śraddhā
bhaktī dhyānayogādavaihi | na karmaṇā na prajayā dhanena tyāge
naike amṛtatvamānaśuḥ

254.3

pareṇa nākaṃ nihitaṃ guhāyāṃ
vibhrājate yadyatayo viśanti | vedāntavijñānasuniścitārthāḥ saṃnyāsayogādyatayaḥ śuddhasattvāḥ

254.4

te brahmalokeṣu parāntakāle parāmṛtāḥ parimucyanti sarve | viviktadeśe ca sukhāsanasthaḥ śuciḥ samagrīvaśiraḥśarīraḥ

254.5

antyāśramasthaḥ sakalendriyāṇi nirudhya bhaktyā svaguruṃ
praṇamya | hṛtpuṇḍarīkaṃ virajaṃ viśuddhaṃ vicintya madhye viśadaṃ
viśokam

254.6

acintyamavyaktamanantarūpaṃ śivaṃ praśāntamasṛtaṃ brahmayonim | tamādimadhyāntavihīnamekaṃ vibhuṃ
cidānandamarūpamadbhutam

254.7

umāsahāyaṃ parameśvaraṃ prabhuṃ
trilocanaṃ nīlakaṇṭhaṃ praśāntam | dhyātvā munirgacchati
bhūtayoniṃ samastasākṣiṃ tamasaḥ parastāt

254.8

sa brahmā
sa śivaḥ sendraḥ so'kṣaraḥ paramaḥ svarāṭ | sa eva viṣṇuḥ
sa prāṇaḥ sa kālo'gniḥ sa candramāḥ

254.9

sa eva sarvaṃ
yadbhūtaṃ yacca bhavyaṃ sanātanam | jñātvā taṃ mṛtyumatyeti
nānyaḥ panthā vimuktaye

254.10

sarvabhūtasthamātmānaṃ sarvabhūtāni cātmani | saṃpaśyanbrahma paramaṃ yāti nānyena
hetunā

254.11

ātmānamaraṇiṃ kṛtvā praṇavaṃ cottarāranṇim | jñānanirmathanābhyāsātpāpaṃ dahati paṇḍitaḥ

254.12

sa eva māyāparimohitātmā śarīramāsthāya karoti sarvam | sviyannapānādivicitrabhogaiḥ sa eva jāgratparitṛptimeti

254.13

svapne sa jīvaḥ sukhaduḥkhabhoktā svamāyayā
kalpitajīvaloke | suṣuptikāle sakale vilīne tamo'bhibhūtaḥ sukharūpameti

254.14

punaśca janmāntarakarmayoḥgātsa eva jīvaḥ svapiti prabuddhaḥ | puratraye krīḍati yaśca
jīvastataḥ sujātaṃ sakalaṃ vicitram

254.15

adhāramānandamakhaṇḍabodhaṃ yasmim̐llayaṃ yāti puratrayaṃ ca | etasmājāyate prāṇo manaḥ sarvendriyāṇi ca | khaṃ vāyurjyotirāpaśca
pṛthvī viśvasya dhāriṇī

254.16

yatparaṃ brahma sarvātmā
viśvasyāyatanaṃ mahat | sūkṣmātsūkṣmataraṃ nityaṃ sa tvameva
tvameva tat

254.17

jāgratsvapnasuṣuptyādiprapañcaṃ yatprakāśate | tadbrahmāhamiti jñātvā sarvabandhaiḥ pramucyate

254.18

triṣu dhāmasu yadbhogyaṃ bhoktā bhogaśca yadbhavet | tebhyo
vilakṣaṇaḥ sākṣī cinmātro'haṃ sadāśivaḥ

254.19

mayyeva sakalaṃ jātaṃ mayi sarvaṃ pratiṣṭhitam | mayi sarvaṃ
layaṃ yāti tadbrahmādvayamasmyaham

254.19.p1

iti prathamaḥ khaṇḍaḥ

Linked texts (4)