Upanishads 266
Upaniṣads 266
- Language
- Sanskrit
Contents
- 266.34 — 1 part
266.2
dvitīyaṃ brāhmaṇam
266.1
atha bhusuṇḍaḥ kālāgnirudraṃ vibhūtiyogamanubrūhīti
sa hovāca | vikaṭāṅgamunmattāṃ mahākhalāṃ malināmaśivādicihnānvitāṃ punardhenuṃ kṛśāṅgāṃ vatsahīnāmaśāntāmadugdhadohinīṃ nirindriyāṃ jagdhatṛṇāṃ keśacelāsthibhakṣiṇīṃ saṃdhinīṃ navaprasūtāṃ rogārtāṃ gāṃ vihāya praśastagomayamāharedgomayaṃ khasthaṃ grāhyaṃ śubhe sthāne vā patitamaparityajyāta ūrdhvaṃ mardayeddravyeṇa gomayagrahaṇaṃ kapilā vā
dhavalā vā alābhe tadanyā gauḥ syāddoṣavarjitā kapilāgorbhasmoktaṃ labdhaṃ gobhasma no cedanyagokṣāraṃ yatra
kāpi sthitaṃ ca yattanna hi dhāryaṃ saṃskārasahitaṃ dhāryam
tatraite ślokā bhavanti | vidyāśaktiḥ samastānāṃ śaktirityabhidhīyate | guṇatrayāśrayā vidyā sā vidyā ca tadāśrayā
266.2-2
guṇatrayamidaṃ dhenurvidyābhūdgomayaṃ śubham
mūtraṃ copaniṣatproktaṃ kuryādghasya tataḥ param
266.3
vatsastu stṛtayaścāsya tatsaṃbhūtaṃ tu gomayam| āgāva iti
mantreṇa dhenuṃ tatrābhimantrayet
266.4
gāvo bhago gāva
iti prāśayettarpaṇaṃ jalam| upoṣya ca caturdaśyāṃ śukle
kṛṣṇe'thavā vratī
266.5
paredyuḥ prātarutthāya śucirbhūtvā
samāhitaḥ | kṛtasnāno dhautavastraḥ payodhaṃ ca sṛjeca gām
266.6
utthāpya gāṃ prayatnena gāyatryā
mūtramāharet | sauvarṇe rājate tāmre dhārayenmṛnmaye ghaṭe
266.7
pauṣkare'tha palāśe vā pātre gośṛṅga eva vā
ādadīta hi gomūtraṃ gandhadvāreti gomayam
266.8
abhūmipātaṃ gṛhṇīyātpātre pūrvodite gṛhī | gomayaṃ śodhayeddvidvāñchīrme bhajatu mantrataḥ
266.9
alakṣmīrme iti
mantreṇa gomayaṃ dhānyavarjitam | saṃtvāsiñcāmi mantreṇa
gomūtraṃ gomaye kṣipet
266.10
pañcānāṃ tviti mantreṇa
piṇḍānāṃ ca caturdaśa | kuryātsaṃśodhya kiraṇaiḥ saurakairāharettataḥ
266.11
nidadhyādatha pūrvoktapātre gomayapiṇḍakān | svagṛhyoktavidhānena pratiṣṭhāpyāgnimījayet
266.12
piṇḍāṃśca nikṣipettatra ādyantaṃ praṇavena tu
ṣaḍakṣarasya sūktasya vyākṛtasya tathākṣaraiḥ
266.13
svāhānte
juhuyāttatra varṇadevāya piṇḍakān | āghārājyabhāgau
ca prakṣipedvyāhṛtīḥ sudhīḥ
266.14
tato nidhanapataye
trayoviṃśajjuhoti ca | hotavyāḥ pañca brahmāṇi namo hiraṇyabāhave
266.15
iti sarvāhutīrhutvā caturthyantaiśca
mantrakaiḥ | ṛtaṃ satyaṃ kadrudrāya yasya vaikaṃkatīti ca
266.16
etaiśca juhuyādvidvānanājñātatrayaṃ tathā | vyāhṛtīratha hutvā
ca tataḥ sviṣṭakṛtaṃ hunet
266.17
idhmaśeṣaṃ tu nirvartya
pūrṇapātrodakaṃ tathā | pūrṇamasīti yajuṣā jalenānyena
bṛṃhayet
266.18
brāhmaṇeṣvamṛtamiti tajjalaṃ śirasi
kṣipet | prācyāmiti diśaṃ liṅgairdikṣu toyaṃ vinikṣipet
266.19
brāhmaṇe dakṣiṇāṃ dattvā śāntyai pulakamāharet
āhariṣyāmi devānāṃ sarveṣāṃ karmaguptaye
266.20
jātavedasamenaṃ tvāṃ pulakaiśchādayāmyaham | mantreṇānena taṃ vahniṃ
pulakaiśchādayettataḥ
266.21
tridinaṃ jvalanasthityai chādanaṃ
pulakaiḥ smṛtam | brāhmaṇānbhojayedbhaktyā svayaṃ bhuñjīta
vāgyataḥ
266.22
bhasmādhikyamabhīpsustu adhikaṃ gomayaṃ
haret | dinatrayeṇa yadi vā ekasmindivase'thavā
266.23
tṛtīye vā caturthe vā prātaḥ snātvā sitāmbaraḥ | śuklayajñopavītī ca śuklamālyānulepanaḥ
266.24
śukladanto
bhasmadigdho mantreṇānena mantravit | oṃ tadbrahmeti coccārya
paulakaṃ bhasma saṃyajet
266.25
tatra cāvāhanamukhānupacārāṃstu ṣoḍaśa | kuryādvyāhṛtibhistvevaṃ tato'gnimupasaṃharet
266.26
agnirbhasmeti mantreṇa gṛhṇīyādbhasma cottaram | agnirityādimantreṇa pramṛjya ca tataḥ param
266.27
saṃyojya gandhasalilaiḥ kapilāmūtrakeṇa vā | candrakuṅkumakāśmīramuśīraṃ candanaṃ tathā
266.28
agarutritayaṃ caiva cūrṇayitvā tu sūkṣmataḥ | kṣipedbhasmani taccūrṇamomiti brahmamantrataḥ
266.29
praṇavenāharedvidvānbṛhato vaṭakānatha
aṇoraṇīyāniti hi mantreṇa ca vicakṣaṇaḥ
266.30
itthaṃ
bhasma susaṃpādya śuklamādāya mantravit | praṇavena vimṛatha ṣaḍṅgapraṇavamantritam
266.31
īśāneti śirodeśaṃ
mukhaṃ tatpuruṣeṇa tu | ūrudeśamaghoreṇa guhyaṃ vāmena mantrayet
266.32
sadyojātena vai pādāntasarvāṅgaṃ praṇavena tu | tata
uddhūlya sarvāṅgamāpādatalamastakam
266.33
ācamya
vasanaṃ dhautaṃ tataścaitatpradhārayet | punarācamya karma svaṃ
kartumarhasi sattama
266.34
atha caturvidhaṃ bhasmakalpam
prathamamanukalpam | dvitīyamupakalpam | upopakalpaṃ tṛtīyam
akalpaṃ caturtham | agnihotrasamudbhūtaṃ virajānalajamanukalpam
vane śuṣkaṃ śakṛtsaṃgṛhya kalpoktavidhinā kalpitamupakalpaṃ syāt
araṇye śuṣkagomayaṃ cūrṇīkṛtyānusaṃgṛhya gomūtraiḥ piṇḍīkṛtya
yathākalpaṃ saṃskṛtamupopakalpam | śivālayasthamakalpaṃ śatakalpaṃ ca
itthaṃ caturvidhaṃ bhasma pāpaṃ nikṛntayenmokṣaṃ dadātīti bhagavānkālāgnirudraḥ
266.34.p1
iti tṛtīyaṃ brāhmaṇam
Linked texts (11)
- Īśādiviṃśottaraśatopaniṣadaḥ — Sanskrit
- Bṛhajjābālopaniṣad — Sanskrit
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Kriyāsāra — Śrīkaṇtha, Sanskrit
- Aṣṭottaraśatopaniṣadaḥ — Sanskrit
- Aṣṭāviṃśatyupaniṣad — Sanskrit
- Aṣṭottaraśatopaniṣad — Sanskrit
- Śaivopaniṣat — Sanskrit
- Various Upaniṣads — Sanskrit
- Śaivopaniṣadbhāga — Sanskrit
- Śaivaratnākara — Jyotirnātha, Sanskrit