Pramāṇa · Search · About · API

Upanishads 266

Upaniṣads 266

Language
Sanskrit

Contents

266.2

dvitīyaṃ brāhmaṇam

266.1

atha bhusuṇḍaḥ kālāgnirudraṃ vibhūtiyogamanubrūhīti
sa hovāca | vikaṭāṅgamunmattāṃ mahākhalāṃ malināmaśivādicihnānvitāṃ punardhenuṃ kṛśāṅgāṃ vatsahīnāmaśāntāmadugdhadohinīṃ nirindriyāṃ jagdhatṛṇāṃ keśacelāsthibhakṣiṇīṃ saṃdhinīṃ navaprasūtāṃ rogārtāṃ gāṃ vihāya praśastagomayamāharedgomayaṃ khasthaṃ grāhyaṃ śubhe sthāne vā patitamaparityajyāta ūrdhvaṃ mardayeddravyeṇa gomayagrahaṇaṃ kapilā vā
dhavalā vā alābhe tadanyā gauḥ syāddoṣavarjitā kapilāgorbhasmoktaṃ labdhaṃ gobhasma no cedanyagokṣāraṃ yatra
kāpi sthitaṃ ca yattanna hi dhāryaṃ saṃskārasahitaṃ dhāryam
tatraite ślokā bhavanti | vidyāśaktiḥ samastānāṃ śaktirityabhidhīyate | guṇatrayāśrayā vidyā sā vidyā ca tadāśrayā

266.2-2

guṇatrayamidaṃ dhenurvidyābhūdgomayaṃ śubham
mūtraṃ copaniṣatproktaṃ kuryādghasya tataḥ param

266.3

vatsastu stṛtayaścāsya tatsaṃbhūtaṃ tu gomayam| āgāva iti
mantreṇa dhenuṃ tatrābhimantrayet

266.4

gāvo bhago gāva
iti prāśayettarpaṇaṃ jalam| upoṣya ca caturdaśyāṃ śukle
kṛṣṇe'thavā vratī

266.5

paredyuḥ prātarutthāya śucirbhūtvā
samāhitaḥ | kṛtasnāno dhautavastraḥ payodhaṃ ca sṛjeca gām

266.6

utthāpya gāṃ prayatnena gāyatryā
mūtramāharet | sauvarṇe rājate tāmre dhārayenmṛnmaye ghaṭe

266.7

pauṣkare'tha palāśe vā pātre gośṛṅga eva vā
ādadīta hi gomūtraṃ gandhadvāreti gomayam

266.8

abhūmipātaṃ gṛhṇīyātpātre pūrvodite gṛhī | gomayaṃ śodhayeddvidvāñchīrme bhajatu mantrataḥ

266.9

alakṣmīrme iti
mantreṇa gomayaṃ dhānyavarjitam | saṃtvāsiñcāmi mantreṇa
gomūtraṃ gomaye kṣipet

266.10

pañcānāṃ tviti mantreṇa
piṇḍānāṃ ca caturdaśa | kuryātsaṃśodhya kiraṇaiḥ saurakairāharettataḥ

266.11

nidadhyādatha pūrvoktapātre gomayapiṇḍakān | svagṛhyoktavidhānena pratiṣṭhāpyāgnimījayet

266.12

piṇḍāṃśca nikṣipettatra ādyantaṃ praṇavena tu
ṣaḍakṣarasya sūktasya vyākṛtasya tathākṣaraiḥ

266.13

svāhānte
juhuyāttatra varṇadevāya piṇḍakān | āghārājyabhāgau
ca prakṣipedvyāhṛtīḥ sudhīḥ

266.14

tato nidhanapataye
trayoviṃśajjuhoti ca | hotavyāḥ pañca brahmāṇi namo hiraṇyabāhave

266.15

iti sarvāhutīrhutvā caturthyantaiśca
mantrakaiḥ | ṛtaṃ satyaṃ kadrudrāya yasya vaikaṃkatīti ca

266.16

etaiśca juhuyādvidvānanājñātatrayaṃ tathā | vyāhṛtīratha hutvā
ca tataḥ sviṣṭakṛtaṃ hunet

266.17

idhmaśeṣaṃ tu nirvartya
pūrṇapātrodakaṃ tathā | pūrṇamasīti yajuṣā jalenānyena
bṛṃhayet

266.18

brāhmaṇeṣvamṛtamiti tajjalaṃ śirasi
kṣipet | prācyāmiti diśaṃ liṅgairdikṣu toyaṃ vinikṣipet

266.19

brāhmaṇe dakṣiṇāṃ dattvā śāntyai pulakamāharet
āhariṣyāmi devānāṃ sarveṣāṃ karmaguptaye

266.20

jātavedasamenaṃ tvāṃ pulakaiśchādayāmyaham | mantreṇānena taṃ vahniṃ
pulakaiśchādayettataḥ

266.21

tridinaṃ jvalanasthityai chādanaṃ
pulakaiḥ smṛtam | brāhmaṇānbhojayedbhaktyā svayaṃ bhuñjīta
vāgyataḥ

266.22

bhasmādhikyamabhīpsustu adhikaṃ gomayaṃ
haret | dinatrayeṇa yadi vā ekasmindivase'thavā

266.23

tṛtīye vā caturthe vā prātaḥ snātvā sitāmbaraḥ | śuklayajñopavītī ca śuklamālyānulepanaḥ

266.24

śukladanto
bhasmadigdho mantreṇānena mantravit | oṃ tadbrahmeti coccārya
paulakaṃ bhasma saṃyajet

266.25

tatra cāvāhanamukhānupacārāṃstu ṣoḍaśa | kuryādvyāhṛtibhistvevaṃ tato'gnimupasaṃharet

266.26

agnirbhasmeti mantreṇa gṛhṇīyādbhasma cottaram | agnirityādimantreṇa pramṛjya ca tataḥ param

266.27

saṃyojya gandhasalilaiḥ kapilāmūtrakeṇa vā | candrakuṅkumakāśmīramuśīraṃ candanaṃ tathā

266.28

agarutritayaṃ caiva cūrṇayitvā tu sūkṣmataḥ | kṣipedbhasmani taccūrṇamomiti brahmamantrataḥ

266.29

praṇavenāharedvidvānbṛhato vaṭakānatha
aṇoraṇīyāniti hi mantreṇa ca vicakṣaṇaḥ

266.30

itthaṃ
bhasma susaṃpādya śuklamādāya mantravit | praṇavena vimṛatha ṣaḍṅgapraṇavamantritam

266.31

īśāneti śirodeśaṃ
mukhaṃ tatpuruṣeṇa tu | ūrudeśamaghoreṇa guhyaṃ vāmena mantrayet

266.32

sadyojātena vai pādāntasarvāṅgaṃ praṇavena tu | tata
uddhūlya sarvāṅgamāpādatalamastakam

266.33

ācamya
vasanaṃ dhautaṃ tataścaitatpradhārayet | punarācamya karma svaṃ
kartumarhasi sattama

266.34

atha caturvidhaṃ bhasmakalpam
prathamamanukalpam | dvitīyamupakalpam | upopakalpaṃ tṛtīyam
akalpaṃ caturtham | agnihotrasamudbhūtaṃ virajānalajamanukalpam
vane śuṣkaṃ śakṛtsaṃgṛhya kalpoktavidhinā kalpitamupakalpaṃ syāt
araṇye śuṣkagomayaṃ cūrṇīkṛtyānusaṃgṛhya gomūtraiḥ piṇḍīkṛtya
yathākalpaṃ saṃskṛtamupopakalpam | śivālayasthamakalpaṃ śatakalpaṃ ca
itthaṃ caturvidhaṃ bhasma pāpaṃ nikṛntayenmokṣaṃ dadātīti bhagavānkālāgnirudraḥ

266.34.p1

iti tṛtīyaṃ brāhmaṇam

Linked texts (11)