Pramāṇa · Search · About · API

Upanishads 281

Upaniṣads 281

Language
Sanskrit

281.1

dattātreyībrahmavidyāsaṃvedyānandavigraham
tripānnārāyaṇākāraṃ dattātreyamupāsmahe

281.1-2

bhadraṃ karṇebhiriti śāntiḥ || hariḥ oṃ satyakṣetre
brahmā nārāyaṇaṃ mahāsāmrājyaṃ kiṃ tārakaṃ tanno brūhītyuvāca bhagavannityuktaḥ satyānandacidātmakaṃ sāttvikaṃ
māmakaṃ dhāmopāssvetyāha | sadā datto'hamasmīti pratyetatsaṃvadanti yena te saṃsāriṇo bhavanti nārāyaṇenaivaṃ vivakṣito brahmā viśvarūpadharaṃ viṣṇuṃ nārāyaṇaṃ dattātreyaṃ
dhyātvā sadgadati | damiti haṃsaḥ | dāmiti dīrghaṃ tadbījaṃ
nāma bījastham | dāmityekākṣaraṃ bhavati | tadetattārakaṃ
bhavati | tadevopāsitavyaṃ vijñeyaṃ garbhāditāraṇam
gāyatrī chandaḥ | sadāśiva ṛṣiḥ | dattātreyo devatā
vaṭabījasthamiva dattabījasthaṃ sarvaṃ jagat | etadevaikākṣaraṃ
vyākhyātam | vyākhyāsye ṣaḍakṣaram | omiti prathamam
śrīmiti dvitīyam | hīmiti tṛtīyam | klīmiti caturtham | glaumiti pañcamam | drāmiti ṣaṣṭham | ṣaḍakṣaro'yaṃ bhavati | sarvasaṃpadvṛddhikaro bhavati | yogānubhavo
bhavati | gāyatrī chandaḥ | sadāśiva ṛṣiḥ | dattātreyo
devatā | dramityuktvā drāmityuktvā vā dattātreyāya
nama ityaṣṭākṣaraḥ | dattātreyāyeti satyānandacidātmakam | nama iti pūrṇānandakavigraham | gāyatrī chandaḥ | sadāśiva ṛṣiḥ | dattātreyo devatā | dattātreyāyeti kīlakam | tadeva bījam | namaḥśaktirbhavati
omiti prathamam | āmiti dvitīyam | hrīmiti tṛtīyam | kromiti caturtham | ehīti tadeva vadet
dattātreyeti svāheti mantrarājo'yaṃ dvādaśākṣaraḥ | jagatī chandaḥ | sadāśiva ṛṣiḥ | dattātreyo devatā
omiti bījam | svāheti śaktiḥ | saṃbuddhiriti kīlakam | dramiti hṛdaye | hrīṃ krīmiti śīrṣe | ehīti
śikhāyām | datteti kavace | ātreyeti cakṣuṣi | svāhetyastre | tanmayo bhavati | ya evaṃ veda | ṣoḍaśākṣaraṃ vyākhyāsye | prāṇaṃ deyam | mānaṃ deyam | cakṣurdeyam | śrotraṃ
deyam | ṣaḍdaśaśiraśchinatti ṣoḍaśākṣaramantro na deyo
bhavati | atisevāparabhaktaguṇavacchiṣyāya vadet | omiti prathamaṃ bhavati | aimiti dvitīyam | kromiti tṛtīyam | krīmiti caturtham | krīmiti pañcamam | hrāmiti
ṣaṣṭham | hrīmiti saptamam | hramityaṣṭamam | sauriti
navamam | dattātreyāyeti caturdaśa | svāheti ṣoḍaśa
gāyatrī chandaḥ | sadāśiva ṛṣiḥ | dattātreyo devatā
oṃ bījam | svāhā śaktiḥ | caturthyantaṃ kīlakam | omiti hṛdaye | krāṃ krīṃ krūmiti śikhāyām | sauriti
kavace | caturthyantaṃ cakṣuṣi | svāhetyastre | yo nityamadhīyānaḥ saccidānandasukhī mokṣī bhavati | saurityante śrīvaiṣṇava ityucyate | tajjāpī viṣṇurūpī bhavati | anuṣṭup
chando vyākhyāsye | sarvatra saṃbuddhirimānītyucyante
dattātreya hare kṛṣṇa unmattānandadāyaka | digambara mune
bāla piśāca jñānasāgara

281.1-3

ityupaniṣat | anuṣṭup
chandaḥ | sadāśiva ṛṣiḥ | dattātreyo devatā | dattātreyeti
hṛdaye | hare kṛṣṇeti śīrṣe | unmattānandeti śikhāyām
dāyaka muna iti kavace | digambareti cakṣuṣoḥ | piśācajñānasāgaretyastre | ānuṣṭubho'yaṃ mayādhītaḥ | abrahmajanmadoṣāśca praṇaśyanti | sarvopakārī mokṣī bhavati | ya
evaṃ vedetyupaniṣat

281.2

iti prathamaḥ khaṇḍaḥ
omiti vyāharet | oṃ namo bhagavate dattātreyāya
smaraṇamātrasaṃtuṣṭāya mahābhayanivāraṇāya mahājñānapradāya
cidānandātmane bālonmattapiśācaveṣāyeti mahāyogine'vadhūtāyeti anusūyānandavardhanāyātriputrāyeti sarvakāmaphalapradāya omiti vyāharet | bhavabandhamocanāyeti hrīmiti vyāharet | sakalavibhūtidāyeti kromiti
vyāharet| sādhyākarṣaṇāyeti sauriti vyāharet| sarvamanaḥkṣobhaṇāyeti śrīmiti vyāharet| mahomiti vyāharet| ciraṃjīvine vaṣaḍiti vyāharet| vaśīkuruvaśīkuru
vauṣaḍiti vyāharet| ākarṣayākarṣaya humiti vyāharet| vidveṣayavidveṣaya phaḍiti vyāharet| uccāṭayoccāṭaya
ṭhaṭheti vyāharet| stambhayastambhaya khakheti vyāharet| mārayamāraya namaḥsaṃpannāya namaḥ namaḥsaṃpannāya svāhā poṣayapoṣaya paramantraparayantraparatantrām̐śchindhicchindhi grahānnivārayanivāraya vyādhīnnivārayanivāraya duḥkhaṃ harayaharaya dāridryaṃ
vidrāvayavidrāvaya dehaṃ poṣayapoṣaya cittaṃ toṣayatoṣayeti
sarvamantrasarvayantrasarvatantrasarvapallavasvarūpāyeti oṃ namaḥ
śivāyetyupaniṣat

281.1-4

iti dvitīyaḥ khaṇḍaḥ || || ya
evaṃ veda| anuṣṭup chandaḥ| sadāśiva ṛṣiḥ| dattātreyo devatā| omiti bījam| svāheti śaktiḥ| drāmiti kīlakam| aṣṭamūrtyaṣṭamantrā bhavanti| yo niyamadhīte vāyvagnisomādityabrahmaviṣṇurudraiḥ pūto bhavati
gāyatryāḥ śatasahasraṃ japaṃ bhavati| mahārudraśatasahasrajāpī
bhavati| praṇavāyutakoṭijapo bhavati| śatapūrvāñchatāparānpunāti| sa paṅktipāvano bhavati| brahmahatyādipātaikairmukto bhavati| gohatyādipātakairmukto bhavati
tulāpuruṣādidānaiḥ prapādānataḥ pūto bhavati| aśeṣapāpānmukto bhavati| abhakṣyābhakṣapāpairmukto bhavati
sarvamantrayogapārīṇo bhavati | sa eva brāhmaṇo bhavati
tasmācchiṣyaṃ bhaktaṃ pratigṛhṇīyāt | so'nantaphalamaśnute
sa jīvanmukto bhavatītyāha bhagavānnārāyaṇo brahmāṇamityupaniṣat | oṃ bhadraṃ karṇebhiriti śāntiḥ || hariḥ oṃ tatsat
iti dattātreyopaniṣatsamāptā
rudrākṣopaniṣadvedyaṃ mahārudratayojjvalam
pratiyogivinirmuktaṃ śivamātrapadaṃ bhaje

281.1-5

oṃ āpyāyantu iti śāntiḥ
hariḥ om || atha hainaṃ kālāgnirudraṃ bhusuṇḍaḥ
papraccha kathaṃ rudrākṣotpattiḥ | taddhāraṇādikaṃ phalamiti
taṃ hovāca bhagavānkālāgnirudraḥ | tripuravadhārthamahaṃ
nimīlitākṣo'bhavam | tebhyo jalabindavo bhūmau patitāste rudrākṣā jātāḥ | sarvānugrahārthāya teṣāṃ nāmoccāramātreṇa daśagopradānaphalaṃ darśanasparśanābhyāṃ dviguṇaṃ
phalamata ūrdhvaṃ vaktuṃ na śaknomi | tatraite ślokā bhavanti
kasminnisthataṃ tu kiṃ nāma kathaṃ vā dhāryate naraiḥ | katibhedamukhānyatra kairmantrairdhāryate katham

281.2-2

divyavarṣasahasrāṇi cakṣurunmīlitaṃ mayā | bhūmāvakṣipuṭābhyāṃ tu patitā
jalabindavaḥ

281.3

tatrāśrubindvo jātā mahārudrākṣavṛkṣakāḥ | sthāvaratvamanuprāpya bhaktānugrahakāraṇāt

281.4

bhaktānāṃ dhāraṇātpāpaṃ divārātrikṛtaṃ haret | lakṣaṃ
tu darśanātpuṇyaṃ koṭistaddhāraṇādbhavet

281.5

tasya koṭiśataṃ puṇyaṃ labhate dhāraṇānnaraḥ | lakṣakoṭisahasrāṇi lakṣakoṭiśatāni ca

281.6

tajjapāllabhate puṇyaṃ naro rudrākṣadhāraṇāt | dhātrīphalapramāṇaṃ yacchreṣṭhametadudāhṛtam

281.7

badarīphalamātraṃ tu madhyamaṃ procyate budhaiḥ | adhamaṃ caṇamātraṃ
sthātprakriyaiṣā mayocyate

281.8

brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ
śūdrāśceti śivājñayā | vṛkṣā jātāḥ pṛthivyāṃ tu
tajjātīyāḥ śubhākṣakāḥ

281.9

śvetāstu brāhmaṇā jñeyāḥ
kṣatriyā raktavarṇakāḥ | pītāstu vaiśyā vijñeyāḥ kṛṣṇāḥ
śūdrā udāhatāḥ

281.10

brāhmaṇo bibhṛyācchvetātraktātrājā tu dhārayet | pītānavaiśyastu bibhṛyātkṛṣṇācchūdrastu
dhārayet

281.11

samāḥ snigdhā dṛḍhāḥ sthūlāḥ kaṇṭakaiḥ
saṃyutāḥ śubhāḥ | kṛmidaṣṭaṃ bhinnabhinnaṃ kaṇṭakairhīnameva ca

281.12

vraṇayuktamayuktaṃ ca ṣaḍrudrākṣāṇi varjayet
svayameva kṛtaṃ dvāraṃ rudrākṣaṃ syādihottamam

281.13

yattu
pauruṣayatnena kṛtaṃ tanmadhyamaṃ bhavet | samānsnigdhāndṛḍhānsthūlān kṣaumasūtreṇa dhārayet

281.14

sarvagātreṇa
saumyena sāmānyāni vicakṣaṇaḥ | nikaṣe hemarekhābhā
yasya rekhā pradṛśyate

281.15

tadakṣamuttamaṃ vidyāttaddhāryaṃ
śivapūjakaiḥ | śikhāyāmekarudrākṣaṃ triśataṃ śirasā vahet

281.16

ṣaṭtriṃśataṃ gale dadhyāddhāhoḥ ṣoḍaśaṣoḍaśa
maṇibandhe dvādaśaiva skandhe pañcaśataṃ vahet

281.17

aṣṭottaraśatairmālāmupavītaṃ prakalpayet | dvisaraṃ trisaraṃ vāṃpi
sarāṇāṃ pañcakaṃ tathā

281.18

sarāṇāṃ ṣaṭkaṃ vāpi bibhṛyātkaṇṭhadeśataḥ | mukuṭe kuṇḍale caiva karṇikā hārake'pi
vā

281.19

keyūrakaṭake sūtraṃ kukṣibandhe viśeṣataḥ | suśe
pīte sadā kālaṃ rudrākṣaṃ dhārayennaraḥ

281.20

triśataṃ
tvavadhamaṃ pañcaśataṃ madhyamamucyate | sahasramuttamaṃ proktamevaṃ
bhedena dhārayet

281.21

śirasīśānamantreṇa kaṇṭhe tatpuruṣeṇa tu | aghoreṇa gale dhāryaṃ tenaiva hṛdaye'pi ca

281.22

aghorabījamantreṇa karayordhārayetsudhīḥ | pañcāśaddakṣagrathitānvyomavyāpyapi codare

281.23

pañcabrahmabhiraṅgaiśca
trimālā pañca ṣaṭ ca | grathitvā mūlamantreṇa sarvāṇyakṣāṇi dhārayet

Linked texts (12)