Upanishads 5
Upaniṣads 5
- Language
- Sanskrit
Contents
- 5.24 — 1 part
5.1
anyacchreyo'nyadutaiva preyaste ubhe nānārthe puruṣam̐sinītaḥ || tayoḥ śreya ādadānasya sādhu bhavati hīyate'rthādya u preyo vṛṇīte
5.2
śreyaśca preyaśca manuṣyametastau saṃparītya vivinakti dhīraḥ || śreyo hi dhīro'bhipreyaso vṛṇīte preyo mando yogakṣemādvṛṇīte
5.3
sa tvaṃ
priyānpriyarūpām̐śca kāmānabhidhyāyannaciketo'tyasrākṣīḥ
naitāṃ sṛṅkāṃ vittamayīmavāpto yasyāṃ majjanti bahavo
manuṣyāḥ
5.4
dūramete viparīte viṣūcī avidyā yāca
vidyeti jñātā || vidyābhīpsitaṃ naciketasaṃ manye na tvā
kāmā bahavo lolupantaḥ
5.5
avidyāyāmantare vartamānāḥ
svayaṃ dhīrāḥ paṇḍitaṃmanyamānāḥ || dandramyamāṇāḥ pariyanti
mūḍhā andhenaiva nīyamānā yathāndhāḥ
5.6
na sāṃparāyaḥ
pratibhāti bālaṃ pramādyantaṃ vittamohena mūḍham || ayaṃ
loko nāsti para iti mānī punaḥ punarvaśamāpadyate me
5.7
śravaṇāyāpi bahubhiryo na labhyaḥ śṛṇvanto'pi
bahavo yaṃ na vidyuḥ || āścaryo vaktā kuśalo'sya labdhāścaryo jñātā kuśalānuśiṣṭaḥ
5.8
na nareṇāvareṇa prokta
eṣa suvijñeyo bahudhā cintyamānaḥ || ananyaprokte gatiratra
nāstyaṇīyānhyatarkyamanupramāṇāt
5.9
naiṣā tarkeṇa matirāpaneyā proktānyenaiva sujñānāya preṣṭha || yāṃ tvamāpaḥ
satyadhṛtirbatāsi tvādṛṅno bhūyānnaciketaḥ praṣṭā
5.10
jānāmyahaṃ śevadhirityanityaṃ na hyadhruvaiḥ prāpyate hi dhruvaṃ
tat || tato mayā naciketaścito'śniranityairdravyaiḥ prāpvānasmi nityam
5.11
kāmasyāptiṃ jagataḥ pratiṣṭhāṃ
kratorānantyamabhayasya pāram || stomaṃ mahadurugāyaṃ pratiṣṭhāṃ
dṛṣṭvā dhṛtyā dhīro naciketo'tyasrākṣīḥ
5.12
taṃ durdarśaṃ
gūḍhamanupraviṣṭaṃ guhāhitaṃ gahvareṣṭhaṃ purāṇam || adhyātmayogādhigamena devaṃ matvā dhīro harṣaśokau jahāti
5.13
etacchrutvā saṃparigṛhya martyaḥ pravṛhya dharmyamaṇumetamāpya
sa modate modanīyaṃ hi labdhvā vivṛtaṃ sadma naciketasaṃ manye
5.14
anyatra dharmādanyatrādharmādanyatrāsmātkṛtākṛtāt || anyatra bhūtācca bhavyācca yattatpaśyasi
tadvada
5.15
sarve vedā yatpadamāmananti tapām̐si
sarvāṇi ca yadvadanti || yadicchanto brahmacaryaṃ caranti tatte
padam̐ saṃgraheṇa bravīmyomityetat
5.16
etaddhyevākṣaraṃ
brahma hyetadevākṣaraṃ param || etaddhyevākṣaraṃ jñātvā yo yadicchati tasya tat
5.17
etadālambanam̐ śreṣṭhametadālambanaṃ
param || etadālambanaṃ jñātvā brahmaloke mahīyate
5.18
na jāyate mriyate vā vipaścinnāyaṃ kutaścinna babhūva
kaścit || ajo nityaḥ śāśvato'yaṃ purāṇo na hanyate
hanyamāne śarīre
5.19
hantā cenmanyate hantuṃ hataścenmanyate hatam || ubhau tau na vijānīto nāyaṃ hanti
na hanyate
5.20
aṇoraṇīyānmahato mahīyānātmāsya
jantornihito guhāyām || tamakratuḥ paśyati vītaśoko
dhātuḥ prasādānmahimānamātmanaḥ || āsīno dūraṃ vrajati
śayāno yāti sarvataḥ || kastaṃ madāmadaṃ devaṃ madanyo
jñātumarhati
5.21
aśarīram̐ śarīreṣvanavastheṣvavasthitam || mahāntaṃ vibhumātmānaṃ matvā dhīro na śocati
5.22
nāyamātmā pravacanena labhyo na medhayā na bahunā
śrutena || yamevaiṣa vṛṇute tena labhyastasyaiṣa ātmā vivṛṇute
tanūm̐ svām
5.23
nāvirato duścaritānnāśānto
nāsamāhitaḥ || nāśāntamānaso vāpi prajñānenainamāpnuyāt
5.24
yasya brahma ca kṣatraṃ ca ubhe bhavata odanaḥ
mṛtyuryasyopasecanaṃ ka itthā veda yatra saḥ
5.24.p1
iti prathame'dhyāye dvitīyā vallī
Linked texts (12)
- Īśādiviṃśottaraśatopaniṣadaḥ — Sanskrit
- Kaṭhopaniṣad — Sanskrit
- Aṣṭottaraśatopaniṣadaḥ — Sanskrit
- Mantrapuṣpa — Sanskrit
- Īśādyupaniṣadaḥ — Sanskrit
- Daśopaniṣad — Sanskrit
- Viṣayavākyadīpikā — Raṅgarāmānuja Muni 1550, Sanskrit
- Vedāntaviṣayavākyadīpikā — Raṅgarāmānuja Muni, Sanskrit
- Aṣṭāviṃśatyupaniṣad — Sanskrit
- Īśādidvādaśopaniṣadaḥ — Sanskrit
- Different Upaniṣads — Sanskrit
- Pañcopaniṣadaḥ — Sanskrit