Pramāṇa · Search · About · API

Vanibhushana 1

Vāṇībhūṣaṇa 1

Language
Sanskrit

Contents

1.1

śrīdāmodaramiśraviracitaṃ
vāṇībhūṣaṇam
prathama paricchedaḥ
rājatkuñjararājakṛtti vimalodañcaddukūlākṛti
bhrājadbhogiphaṇāmaṇi pravilasanmuktāmaṇigrāmaṇi
pādāmbhojabhujaṅgaphūtkṛti raṇanmañjīramañjudyuti
śreyo vaḥ śivaśailarājasutayordeyādabhinnaṃ vapuḥ

1.2

santīha yadyapi mahākavisapraṇītagranthāstathāpi mama bāliśatāvilāsaḥ
sampūrṇaśāradavidhāvudayaṃ prapanne
ki nāma nābhyudayamañcati tārakāpi

1.3

alasadhiyaḥ prākṛtamaidhi sudhiyaḥ kecidbhavantīha
kṛtireṣā mama teṣāmātanutādīṣadapi toṣam

1.4

dīrghaghoṣakulodbhūtadāmodara iti śruta
chandasā lakṣaṇaṃ tena sodāharaṇamucyate

1.5

'saṃyogipūrvaṃ savisargakaṃ ca dīrghasvaraiḥ saṃgatamantyagaṃ vā
vidyādanusvārasamanvitaṃ ca gurvakṣaraṃ vakramiha dvimātram

1.6

saṃyuktapūrvo'pi laghuḥ kacitsyādvarṇastu prahlādigato vibhāṣā
em̐ o kvacitprākṛtake laghū sta ihī tathā binduyute paṭhitvā

1.7

ṭaṃṭhaḍhaḍhaṇeti gaṇāḥ syuḥ ṣaṭpañcacatustriyugmamātrāṇām
teṣāṃ trayodaśāṣṭakapañcatridvibhedāḥ syuḥ

1.7.p1

mātrāprastārarītiḥ-

1.8

prathamaguroradhare laghu dattvā śeṣaṃ samānamitareṇa
udbhūtaṃ gurulaghu vā prastāraḥ sarvalaghu yāvat

1.8.p1

ṣaṭkalabhedanāmāni-

1.9

śivaśaśidinepatisurapatiśepāhisarojadhātṛkalicandrāḥ
dhruvadhamau śālikaraḥ paṇmātre syustrayodaśa vimedāḥ

1.9.p1

pañcakalabhedanāmāni-

1.10

indrāsanamatha śūraścāpo hīraśca śekharaṃ kusumam
ahiṃgaṇapaupagaṇāviti pañcakalānā ca nāmāni

1.11

surendrādhipakuñjaraparyāyo meghadantayoścāpi
airāvatatārāpatirityādilaghośca pañcamātrasya

1.12

pakṣī viśāṃmṛgendrāmṛtavī ṇāyakṣagaruḍākhyāḥ
johalakamiti saṃjñā madhyalaghoḥ pañcamātrasya

1.13

vividhapraharaṇanāmā pañcakalaḥ piṅgalenoktaḥ
gajarathaturagapadātisaṃjñakaḥ syāccaturmātraḥ

1.14

karṇaḥ syādguruyugalaṃ gurvantaḥ karato bhavati
gurumadhyamaḥ payodhara iti vikhyātastṛtīyo'sau
ādigururvasucaraṇaṃ caturlaghurdvijavaro jñeyaḥ

1.15

karabāhvoḥ paryāyāḥ praharaṇabhujayoralaṃkārāḥ
vajraṃ ratnamiti syurgurvantacatuṣkale saṃjñāḥ

1.16

aśvagajamanujapatayo vasudhāpaticakravartigopālāḥ
nāyakapavanapayodhararajjava iti madhyagurusaṃjñāḥ

1.17

tātapitāmahadahanāḥ padaparyāyāśca gaṇḍabalamadrau
jaṅghāyugalaṃ ratirityādiguroścatuṣkale saṃjñāḥ

1.18

dhvajacihnaciracirālayatomaratumbrukacūtamālā ca
rasavāsapavanavalayā laghvāditrikalanāmāni

1.19

tālapaṭahakaratālaḥ surapatirānandatūryaparyāyāḥ
nirvāṇasamudrāvapi gurvāditrikalanāmāni

1.20

tāṇḍavasāttvikabhāvā nārī ca trikalanāmāni

1.20.p1

gurunāmāni—

1.21

nūpurarasanācābharakaṅkaṇamañjīratāṭaṅkāḥ
kuṇḍalahārau valayaṃ gurunāmānīti kathitāni

1.21.p1

laghunāmāni—

1.22

śaramerudaṇḍakanakaṃ śaṅkharavau rūpagandhakusumāni
sparśarasāviti saṃjñā mātrāmātrasya piṅgalenoktāḥ

1.22.p1

gaṇānāṃ nāmarūpāṇi—

1.23

magaṇastrigurustrilaghurnagaṇo bhagaṇādigururyagaṇo'dilaghuḥ
gurumadhyagajo laghumadhyagaraḥ sagaṇo'ntagurustagaṇo'ntalaghuḥ

1.23.p1

gaṇānāṃ devatāḥ—

1.24

mahījalānalāntakāḥ svararyamendupannagāḥ
phaṇīśvareṇa kīrtitā gaṇāṣṭake'ṣṭa devatāḥ

1.24.p1

gaṇānā phalāni—

1.25

maḥ saṃpadaṃ vitanute nagaṇo yaśāṃsi
śreyaḥ karoti bhagaṇo yagaṇo jayaṃ ca
deśāddivāsayati jo raġaṇo nihanti
rāṣṭraṃ vināśayaṃti sastagaṇo'rthahantā

1.26

maitryaṃ magaṇanagaṇayoryagaṇabhagaṇayośca bhṛtyatā bhavati
audāsyaṃ jatagaṇayoraribhāvaḥ sagaṇaragaṇayoruditaḥ

1.27

mitrayoruditā siddhirjayaḥ syānmitrabhṛtyayoḥ
mitrodāsīnayorna śrīḥ syātpīḍā mitravairiṇoḥ

1.28

kāryaṃ syānmitrabhṛtyābhyāṃ bhṛtyābhyāṃ sarvaśāsanam
bhṛtyodāsīnayorhānirhākāro bhṛtyavairiṇoḥ

1.29

udāsīnavayasyābhyāṃ kṣemaṃ sādhāraṇaṃ phalam
syādudāsīnabhṛtyābhyāmamlāyatistu sarvaśaḥ

1.30

udāstābhyāṃ phalabhāvaḥ parāratyorvirodhitā
śatrumitre phalaṃ śūnyaṃ strīnāśaḥ śatrubhṛtyayoḥ
śatrūdāsīnayorhāniḥ śatrubhyāṃ nāyakakṣayaḥ

1.30.p1

mātrāṇāmuddiṣṭam—

1.31

dattvā pūrvayugāṅkaṃ guru śīrṣāṅkaṃ vilupya śeṣāṅke
aṅkairito'vaśiṣṭaiḥ śiṣṭairuddiṣṭamuddiṣṭam

1.31.p1

mātrāṇāṃ naṣṭam—

1.32

naṣṭe kṛtvā kalāḥ sarvāḥ pūrvayugmāṅkayojitāḥ
pṛṣṭhāṅkahīnaśeṣāṅkaṃ yene yenaiva pūryate

1.33

parāṃ kalāmupādāya tatra tatra gururbhavet
mātrāyā naṣṭametattu phaṇirājena bhāṣitam

1.33.p1

varṇoddiṣṭam—

1.34

uddiṣṭe varṇopari dattvā dviguṇakrameṇāṅkam
ekaṃ laghuvarṇāṅke dattvoddiṣṭaṃ vijānīta

1.34.p1

varṇanaṣṭam—

1.35

naṣṭe tu kalpayedbhāgaṃ samabhāge laghurbhavet
dattvaikaṃ viṣame bhāge kāryastatra gururbhavet

1.35.p1

varṇameruḥ—

1.36

koṣṭhamakṣarasaṃkhyātamantyādyorekacihnitam
śīrṣakoṣṭhadvayāṅkena śūnyaṃ koṣṭhaṃ prapūrayet

1.36.p1

mātrāmeruḥ—

1.37

dvayaṃ dvayaṃ samaṃ koṣṭhaṃ kṛtvāntyeṣvekarmarpayet
ekadvikatrikacatuḥkrameṇa prathameṣvapi

1.38

śīrṣāṅkātsaparāṅkābhyāṃ śeṣakoṣṭhānprapūrayet
mātrāmerurayaṃ durgaḥ sarveṣāmetidurgamaḥ

1.38.p1

varṇapatākā--

1.39

aṅkamuddiṣṭavaddattvā śeṣe pūrvānapāsayet
ekairekaguru jñeyaṃ dvayaṃ dvābhyāṃ tribhistrayam

1.40

eṣā varṇapatākā kīrtipatākāhirājasya
ekaikamatra muktvā jñeyā mātrāpatākāpi

1.41

atha vṛttāni-ādi tṛtīye dvādaśadaśāṣṭamātrā dvitīyacaraṇe ca
turye pañcadaśa syurgātheyaṃ piṅgalenoktā

1.42

sapta turagāḥ sadīrghāḥ ṣaṣṭhe jagaṇo dvijo'thavā bhavati
ṣaṣṭhaṃ laghūttaradale viṣame jagaṇo na gāthāyāḥ

1.43

yathā-udite'rdhacandranikare prasaranti samantato'ndhakārāṇi
ghanapavane'pi latāyā nispandatvaṃ sumukhi citram

1.44

iti gāthā
gāthottaradalatulyaṃ pūrvadalaṃ bhavati yadi bāle
tāmiha phaṇapatibhaṇitāmupagītiṃ varṇayanti janāḥ

1.45

yathā-tvaddarśanadivasāvadhi sāvadhi no bādhate madanaḥ
kṣaṇamapi yāmati, yāmo divasati, divasāstu kalpanti

1.46

ityupagītiḥ
gāthā dvitīyaturyau pādau bhavatastu viparītau
seyaṃ bhavati vigāthā phaṇināyakapiṅgalena saṃproktā

1.47

yathā-vṛndāraṇyavihārī ballavanārīmanohārī
gopālīkaratālīnairtanaśālī punāti vanamālī

1.48

iti vigāthā
gāthādvitīyaturyāvaṣṭādaśamātrakau yadā bhavataḥ
mātrāṣaṣṭiśarīrā proktā sā gītiriha hi phaṇipatinā

1.49

yathā—
ayi dhṛtimocana locana vada kathamupayāsi savidhameṇadṛśaḥ
niṣkrāntāyāmasyāṃ tava duścaritena bhāvi hṛdi śalyam

1.50

iti gītiḥ
yadi gādhāturyapadaṃ viṃśatimātraṃ ca gāthinī bhavati
phaṇipatipiṅgalabhaṇitaṃ tadviparītaṃ tu siṃhinīvṛttam

1.51

yathā—
vande ravīndunayanaṃ navajaladhararucimandirāramaṇam
nandānandanidānaṃ vṛndārakavṛndavanditapadāmbhojam

1.52

iti gāthinī
paryāptā jaladhārā viramati na ca hanta locane jaladhārā
jagmuḥ prasādamāśāstadapi na me jīvitasyāśā

1.53

iti siṃhinī
skandhakamiti tatkathitaṃ yatra catuṣkala gaṇāṣṭake nārdhaṃ syāt
tattulyamagrimadalaṃ bhavati catuḥṣaṣṭimātrakaśarīramidam

1.54

yathā—
ayameti vimalaviyutkarālakaravālavirmelajaladharakālaḥ
udyannavaghanagarjitatarjitapathikāṅganānivahahṛdayatala.

1.55

iti skandhakam
ṣaṭkalaturagau trikalamapi viṣamapade viniyehi
samapādānte caikakalamiti dohāmavadhehi

1.56

yathācaraṇasaroruhamastu hṛdi me vadane tava nāma
cakṣuṣi rūpaṃ yāvadasu ramaya mano mama rāma

1.57

iti dohā
dvijavarayugamiha racaya, trilaghukagaṇamatha kalaya,
sulalitakalitarasapadi, sarasijamukhi bhavati yadi
jagati viditalalitamiti, varaphaṇipatiriti vadati

1.58

yathāpravicalakuvalayanayana, jalanidhikṛtavaraśayana,
dititanayanivahadmana, śamanavividhabhayeśāmana |.
mayi varamupanaya sucira, mabhinavajaladhararucira

1.59

iti lalitam
rolāvṛttamavehi nāgapiṅgalakavibhaṇitaṃ, .
pratipadimiha caturadhikakalaviṃśatiparigaṇitam
ekādaśamadhi viratirakhilajanacittāharaṇaṃ
sulalitapadamadakārivimalakavikaṇṭhābharaṇam

1.60

yathātarati payonidhisalilamaiyati giriśikharaśikhopari
viśati rasātalamaṭati yaśastava sakaladiśaḥ pari
gaganagamanamabhinayati samaṃ śaśinā śriyamañcati
citramidaṃ na tathāpi bhavantaṃ bhūpa vimuñcati

1.61

iti rolā
daśasaptavarṇamiha racaya prathamacaraṇaṃ
dvitīyamaṣṭādaśakalitamatihṛdayaharaṇam
īdṛśamuttaradalarmāpa hṛdayasaṃdhānakaṃ
nāgapatipiṅgalamaṇitamiti śṛṇu gandhānakam

1.62

yathāgarjati jaladharaḥ parinṛtyati śikhinivaho
nīpavanīmavadhūya vahati dakṣiṇagandhavahaḥ
dūre dayitaḥ kathaya sakhi kimiha hi karavai
prajvālya dahanaṃ jhaṭiti śalabhamanukaravai

1.63

caupaiyāvṛttaṃ triṃśanmātraṃ phaṇipatipiṅgalagītaṃ
kuru saptaturaṅgamamatihṛdayaṃgamamante gurumupanītam
yadi daśavasu‍ravibhiścchandovidbhiḥ kriyate yatirabhirāmaṃ
sapadi śravaṇasamaye nṛpatiḥ kavaye vitarati saṃsadi kāmam

1.64

yathākāliyakulagañjanaduritavibhañjanasajjanarañjanakārī
govardhanadhārī gopavihārī vṛndāvanasaṃcārī
hatadurjayadānavapālitamānavamuditākhaṇḍalapālī
gopālīnidhuvanasukharasaśālī bhavatu mude vanamālī

1.65

iha saptacatuṣkalagaṇanirmitapadaṃ trila[ghu]virāmaṃ bhavati yadi
nāgādhipapiṅgalabhaṇitasumaṅgaladhattāvṛttamiti dvipadi

1.66

yathāhṛdi tāvadanekaḥ sphurati vivekastapasi mano niyataṃ bhavati
yāvannavahariṇanayanātaruṇīsitasubhagaṃ na vilokayati

1.67

etadbheda evaekādaśaviśrāmi turagavirāmi yadi dhattāvṛttaṃ bhavati
chando dhattānandamidamānandakāri nāgapatiriti vadati

1.68

yathā—
madhurasitalavaśā̍li yadi vanamālivadanakamalamavalokaye
avarasudhārasadhāma paramabhirāmamavalambe jīvitamaye

1.69

iti ghattānandaḥ
prathamamupanaya rāmakalatraiyamahigaṇena saha daṇḍamiti pam̐dāni viṣamāni
saṃcinu
samapade ca ṣaṭpañcavasuṣaṭkalakamihaidātanu
evaṃ pañca padāni kuru dohāmagre dehi
bhujaṃgarājapiṅgalabhaṇitanavapadmetadavehi

1.70

yathā—
vihara mānini mānamapahāya ramaya ramaṇamatiśam̐yitakapaṭakalahareṃti kimu vinaśyasi
yauvanamidamaticam̐palaṃ nadījalagatisamaṃ na paśyasi
anubhava hariparirambhasukhamiti vaktā vada ko'pi
mugdhe mādhavamadhi sapadi kuru kāruṇyamito'pi

1.71

iti navapadam
catvāri catuṣkalakāni dhaim̐hi tatrāpi jagaṇamante nirdhehi
bhaṇitā phaṇināyakapiṅgalena pajjhaṭikeyaṃ ṣoḍaśakalaina

1.72

yathā—
ramate na manaḥ paritāpadhāri na manāgapi viraॅmati nayanavāri
yadavadhi haiṃriṇīdṛkpatharma̍gāmi tadavadhi bādhāśatamanubhavāmi

1.73

iti pajjhaṭikā
chandasi ṣoḍaśakale vilāsini pratipadamante yamakavilāsini
am̐rilā nāma payodharadhāriṇi śeṣe niyatalaghudvayadhāriṇi

1.74

yathā—
kiṃ kīnāśa pāśadhara garjasi māmupagamya dosa(?)bharamarjayasi
haricaraṇaṃ śaraṇaṃ na hi paśyasi yannāmaśravaṇādapi naśyasi

1.75

ityarilā
akṣaragurulaghuniyamavirahitaṃ bhujagarājapiṅgalaparigaṇitam
bhavati sugumphitaṣoḍaśakalakaṃ vāṇībhūṣaṇapādākulakam

1.76

yathā—
malayapavanahṛtakusumaparāgaḥ parabhṛtanibhṛtaraṇitavanabhāgaḥ
ciratarasaṃcitamānadurantaḥ kasya na mudamupanayati vasantaḥ

1.77

iti pādākulakam
ṣaṭkalamādau tadanu catusturagaṃ parisaṃtanu
śeṣe dvikalaṃ kalaya catuṣpadamevaṃ saṃcinu
chandaḥ ṣaṭpadanāma bhavati phaṇināyakagītaṃ
rudre viratimupaiti nṛpatisukhakaramupanītam
ullālayugalamatra ca bhavedaṣṭāviṃśatikalamitaṃ
śa‍ṛṇu pañcadaśe viratisthitapaṭhanādapi paṇḍitajanahitam

1.78

rā—
vāmakarodarakalitakamalasodararucivadanā
gurupurato'pi tavaiva nāma jalpati gurumadanā
bhavadabhilikhanaviśeṣarabhasapariśeṣitadivasā
muñcati candrabhayena rajanimadhi jīvitamapi sā
hṛdi vinihitabhavadaṅghriśaraṇarasaraṅgata raṅgadanaṅgavati
bhavadīyavalokana mantarā na manorathasukhamanubhavati

1.79

iti ṣaṭpadam
yadyaṣṭacatuṣkalagaṇanirmitapadakarapadakarṇadvijavihitā
sā padmāvatikā vibudhasumahilā jagaṇavirahitā sukavihitā
iha daśavasubhuvanairbhavati virāmaḥ sakalābhimataphalāya tadā
phaṇināya kapiṅgala bhaṇitasumaṅgala rasikamanaḥsaṃvihitamadā

1.80

vidhureva vidhurayati marma nikṛntati janayati śarma na narmasadaḥ
candanavanapavano vikalayati mano dalayati madano hṛdayamadaḥ
priyasakhi mama nayanaṃ paṅkajanayanaṃ kīrtisiṃhadharaṇīramaṇaṃ
yadi milati viśālaṃ bhavati tadālaṃ virahapayonidhisaṃtaraṇam

1.81

iti padmāvatī
kuṇḍalikā sā kathyate prathamaṃ dohā yatra
rolācaraṇacatuṣṭayaṃ prabhavati vimalaṃ tatra
prabhavati vimalaṃ tatra padaṃ prati sulalitayamakam
aṣṭapadī sā bhavati vividhakavikauśalagamakam
aṣṭapadī sā bhavati sukhitapaṇḍitamaṇḍalikā
kuṇḍalināyakabhaṇitā vibudhakarṇakuṇḍalikā

1.82

taraṇī bhavasi nimajjato duritapayonidhivāri
diśi diśi vilasati tava yaśo navahimarucirucidhāri
navahimarucirucidhāri maṃho'pi na yasya samānaṃ
paravāraṇa balasiṃha viduṣi vitarasi bahu dānam
paravāraṇa balasiṃha jayasi bhuvi jagadekaraṇī
kīrtisiṃha nṛpa jīva yāvadamṛtadyutitaraṇī

1.83

iti kuṇḍalikā
ṣaṭkalamādau viracaya śeṣe ragaṇavibhūṣitaṃ
madhye niyamavihīnaṃ dvādaśake yatisaṃgatam
phaṇipatipiṅgalavarṇitaṃ kavikulahṛdayarañjanaṃ
pañcādhikaviṃśatikalavṛttamidaṃ gaganāṅganam

1.84

girivaratanayākuṃcarasapātavimudritalocane
nidrāśvasitasamīraṇadūraduritabhayamocane
atibalavicaladasurabalatāritasuravaranāyake
anugatajanatātatāriṇi mama natirastu vināyake

1.85

iti gaganāṅganam
ādau ṣaṭkalasaṃgatametattadanu pañcacatuṣkalam
gurvantaṃ dvipadī bhavatīha hi viṃśatyaṣṭakalaṃ dalam

1.86

kṣaṇamapi mayi vinidhehi vilāsini madhukaramadavimocane
viṣamāyudhaviṣamāyudhaśāsanavikale sumukhi locane

1.87

iti dvipadī
dvijavaranavagaṇamupanaya tadanu ca vimala kamaladalamudulasutanu raṃgaṇamiha
hi khañjake
dvidalarmamaladalamidamiti phaṇivaranarapatigaditamidamatiśayaguṇasuhṛdayasurañjake

1.88

yathā—
gurutamasi mama manasi ghanarāmaya laghu śamaya manasiśayaviśikhacayajanitarujamāyatām
atisurabhikuṭajamaninigadavanamadupavanamupanayatu harimie tu sa hṛdi
malayajāyatām

1.89

dvijavaramiha hi rasaguṇitamupanayatu tadanu jagaṇamavadhehi
svaraguṇitamaparadalamati kuru vara phaṇipatimukhabhaṇitaruciraśikhehe

1.90

yathā—
nakulavanamṛdupavanarayanihaitavirahiśatasurabhirayameti
dayitatamavirahi mama hṛdayamatipatati sakhi yadi hatavidhurayamudeti

1.91

dvijavarrṇavagaṇamatiśayasuruciramiha kuru
tadanu ragaṇamapi kalaya kamalamukhi karṇavacchepe
aparadalaṃ gāthāyā mālāvṛttaṃ vicitraṃ tat

1.92

yathā—
kharanakharamukhadalitadititanayakaṭhinahṛdayarudhiranivahamavadamipavamukhitamānaso hanyāt
mavadaho narasiṃho divirṣitsaṃgho pasaṃyātaḥ

1.93

dohādalaśeṣe yadā pañcakalo vimalo hi nirājati
phaṇipatinṛpatiḥ kila tadā culiālāmiha tāmanugāyati

1.94

yathāsitapaṭukapaṭaviloki tairapahṛtamānasa paṅkajalocana
dṛṣṭipathe bhavitāsi mama gopavadhūjanaśokavimocana

1.95

iti culiālā
tatporaṭhāvṛttamamalamu ragapatiriti vadati
taddohāviparītamiha janahṛdi mudamupanayati

1.96

yathāabhinavajaladharanīlamamalakamaladalalocanam
sakhi paśyāmi kadāpi madhumathanaṃ bhavamocanam

1.97

iti soraṭhā
dvijagaṇasagaṇabhagaṇakalitā bhavati caturdaśakalakalitā
antagurumupadhāya yaidā hākaliraiṣā bhavati tadā

1.98

yathākaumudakumudavandhuvadanā sitapīyūṣajanitamadanā
capalavilocanajitahariṇī harati na kasya manastaruṇī

1.99

iti hākali
sagaṇaṃ nidhāya jagaṇaṃ vidhāya
śrutisaukhyadhāma madhubhāranāma

1.100

yathāapi muñca mānamavaṭī vadāna
bhujapāśakena bhayanāśakena

1.101

iti madhubhāra
ekādaśakaladhāri kavikulamānamahāri
idamābhīramavehi jagaṇamantarmaidhidhehi

1.102

yathātaralanayanavalitena madramantharacalitena
sumukhi hṛdayamabhilāpi sapaṭi na kasya vilāsi

1.103

ityābhīraṃm
dvātriṃśanmātraṃ bhavati pavitraṃ phaṇipatijalpitavṛttavaraṃ
daśavasubhuvanairyatiratra prabhavati kavikulahṛdayānandakaram
yadyaṣṭacatuṣkalakalitasakalapadamiti durmilakānāmadharaṃ
narapativaratoṣaṇa bandivibhūṣaṇa bhuvanaviditasaṃtāpaharam

1.104

yamunājalakelibilolavilocanagopījanahṛtavasanavaraṃ
taṭajātaviśālatamālataruṇatarudurgamaśākhārohaparam
nijabhujamadamattabhojapatimānasasambhṛtadambhavināśakaraṃ
karacaraṇamayūravamuṣitakamalaṃ nama līlāmānyaveṣadharam

1.105

saptacatuṣkalakalitadalasakalamatyāhitakuṇḍalarucirā
na kuru payodharamiha phaṇipativarabhaṇitamidaṃ vṛttaṃ rucirā

1.106

kasya tanurmanujasya sitāsitasaṃgamamadhividhitaḥ patitā
yasya kṛte karabhoru viṣīdasi mihirātapanihiteva latā

1.107

turagaikamupadhāya sunarendramavadhāya
iha dīpakabhavehi laghumantamabhidhehi

1.108

kṣaṇamātramati valgu jagadetadati phalgu
dhanalobhamapahāya nama padmaanayanāya

1.109

śṛṇu siṃhaviloktivṛttavaraṃ varayamakamanoharacaraṇadharam
dharaṇīpatimānasamadhikalitaṃ kila veda catuṣkalagaṇalalitam

1.110

yathādivasāvavasāditatimiravanaṃ vanajāvalibodhanisargadhanam
dhanadendrakṛtāntapāśinamitaṃ mitabhuvanatalaṃ nama divasakṛtam

1.111

iti siṃhavilokitam
ṣaṭkalamādiguruṃ prathamaṃ kuru saṃtataṃ
pañcakalaṃ ca tato'pi catuṣkalasagatam
nāyakamatra caturthamito gurumantake
ekādhikaviṃśatiḥ plavaṅgamavṛttake

1.112

yathāviṣṇuvirañcivibhākaravāsavavanditaṃ
vistṛtaviṣayavipādakamunijanananditam
cañcalayā tulitaṃ susukhaṃ na hi kāmaye
śaṃkarapādasarojarajaḥ paribhāvaye

1.113

iti plavaṅgamam
laghuguruvarṇaniyamavirahitamiha hi sukalaya catuṣkalamaṣṭagaṇaṃ
dvātriṃśatkalaviracitamidamatiśayasahṛdayahṛdayaduḥkhaharaṇam
līlāvartikā bhavati ca karakarṇadvijagaṇabhagaṇajagaṇakalitā
phaṇināyakapiṅgalaviracitamadbhutavṛttamamalagumphanalalitā

1.114

yathādhenusahasramanudinamiha vitarasi dvijanivahe mudamātanuṣe
viśvatimiradinakara sapadi karakamalamapi lakṣmīvasatiṃ tanuṣe
doṣopanayanalabdhanijasamudayarājasubalamapyavalayasi raṇe
tvayi calati calati vasudhā vasudhādhipa kīrtisiṃha dharaṇīramaṇe

1.115

iti līlāvatī
indrāsanaṃ prathamaṃ visarjaya tadanu saṃcinu ṣaṭkalaṃ
nanu tadanu pañcakalatreyaṃ kila kuru virāme kuṇḍalam
aṣṭādhikāmiha viṃśatiṃ ca kalāḥ kalāvati sundaraṃ
harigītamiti harigītakaṃ vara vṛttamatirasa mandiram

1.116

sakhi baṃbhramīti mano bhṛśaṃ jagadeva śūnyamavekṣyate
paribhidyate mama hṛdayamarma na śarma saṃprati vīkṣyate
parihīyate vapuṣā bhṛśaṃ nalinīva himaitatisaṃgatā
rudatī paraṃ vadatīti sā sudatī ratīśavaśaṃ gatā

1.117

prathamaṃ yadi daśamaṃ vadati virāmaṃ tadanu nikāmaṃ vasu vasukaṃ
vasu vimalaturaṅgamamatihṛdayaṃgamahṛṣitabhujaṃgamanṛpatilakam
triṃśadvikalā saṃvihitavilāsaṃ satatanivāsaṃ hṛdayamudo
madamuditabhujaṃgīmohanaraṅgī vadati tribhaṅgīvṛttamadaḥ

1.118

vividhāyudhamaṇḍitasaṃgarapaṇḍitaraṇadaṇḍitapākhaṇḍabhaṭe
caṇḍāsurakhaṇḍini puraharamaṇḍini śaśadharakhaiṇḍini baddhajaṭe
bhavasāgaratāriṇi durgatihāriṇi maṅgalakāriṇi mayi suciraṃ
girirājasuvāsini śailanivāsini śaṃbhuvilāsini dehi varam

1.119

vaṣṭṭigaṇamantyaragaṇameva caraṇaśobhitaṃ
paśya sudati nāganṛpatiratra vadati no hitam
rājamajanakālapaṭhana eva raṭanarañjanaṃ
hīrraka iti nāma bhavati kāmamavati sajjanam

1.120

dhyānamaṭata sāma paṭhata nāma raṭata keśavaṃ
dharmamayata śarma bhajata karma sṛjata śaiśavam
ddāramavanadāraramaṇasāracayanavāsanā
tāvadaṃyati nāvataśati kālatṛpatiśāsanā

1.121

iti hīram
laghugurukaniyamagatamiha phaṇimaṇimatamavagatamatisukhanigadapadaṃ
daśavasubhavanairyatiriha hi yadi bhavati rasikajanahṛdayavihitamadam
vasuvimalacatuṣkalageṇahṛtaguṇigaṇacaraṇavirāmāhitasagaṇaṃ
kvacidapi gurusahitaṃ bhavati kavihitaṃ chandaḥ sundari janaharaṇam

1.122

yathā—
upagamya nibhṛtataramabhinavajaladharasubhagasudarśanacakradharaṃ
sakhi kathaya hṛdayarujamurāgarājabhujamamalakamaladalanayanavaram
atikuṭilakaṭhinahaṭhamapanaya mayi śaṭha darśanamapi na dadāsi cirādacirāṃśusatāsadṛśī navayauvanakāntiraciramiha ruciratarā

1.124

iti janaharaṇam
prathamaṃ kuru ṣaṭkalamante kuṇḍalamiha madhye vasuturagadharaṃ
satāpaharaṃ daśavasubhuvanāṣṭabhiratra caraṇamabhibhavati virāmo yadi lalitam
kavivalayahitaṃ phaṇināyakabhaṇitaṃ jagaṇavirahitaṃ catvāriṃśatkailavittaṃ
bhuvanevṛttaṃ mahitaṃ rasanivahaṃ tanmadanagṛhaṃ narapatisaṃsadi labdhapadaṃ guruśokagadam
yathā—
virahānalataptā sīdati suptā racitanalinadalatalpatale marakatavimale
karakalitakapolaṃ galitanicolaṃ nayati satataroditena niśāmanimeṣadṛśā
na sakhīmabhinandati rujamanuvindati nindati himaikarakaranikaraṃ paritāpaharaṃ
manute hṛdi bhāraṃ muktāhāraṃ divasaniśākaradīnamukhī jīvitavimukhī

Linked texts (1)