Vrittamanjari 18
Vṛttamañjarī 18
- Language
- Sanskrit
18.1
13 | atijagatī
dvitīyantṛtīyañca cetpañcamaṃ ṣaṣṭhaṃ
tathā saptamāntyadvayañcākṣarandīrgham
tathaikādaśandrādaśañcāntimaṃ śānte
tadā kandukaṃ nāma vṛttambhavetkānte
18.2
dvitīyakaṃ guru sacaturthakaṃ yadā
bhavettathā navamamupāntagādimam
trayodaśaṃ yatiratha cedyugagrahairucipradā'smṛta rucirā'thavā tadā
18.3
laghuḥ prācyo yasyāṃ syustataḥ ṣaṭ ca dīrghāstataścaiko hrasvo dvau tatastanvi dīrghau
punaścaiko hrasvo dvau tatastanvi dīrghau
pragītā vidvadbhiborderścañcarīkāvalī sā
18.4
ayi guru bhavet ṣaṣṭhakaṃ saptamañcennavamadaśamaṃ dvādaśāntadvayantyam
yatirapi rasairvājibhiryyatra jātā
vidhumukhi tadā candrarekhā bhavetsā
18.5
ayi guru pañcamasaptamañca jātaṃ
sadaśamamantyayugañca yatra tadvat
sukavimṛgendrakavṛndavanditantadbhavati mṛgendramukhaṃ mṛgendramadhye
18.6
ādau cettigurava eva kāntavaktre
sacchīle'ṣṭamadaśamau tathaiva jātau
dvāvantyāvapi viratirguṇaiśca digbhiḥ
syāccenotpalamiti tatpraharṣiṇī vā
18.7
yasyāṃ ṣaṣṭhaṃ saptamamevaṃ daśamaṃ syāt
hrasvantadvaccākṣaramekādaśakañcet
vedai randhrairyatra virāmo bruvate tām
māyāṃ yadvā dhīrakharā mattamayūram
18.8
yadi toṭakapādaparo gururekaḥ
samudetyaravindavinindakavaktre
navapallavapāṭalitādharabimbe
nanu tārakanāmakamāha tadā tat
18.6-2
pramitākṣarā nucaraṇāntimavarṇāt
paramekameva guru yahi vidhatte
kalahaṃsagāmini tadā kalahaṃso
nanu nandinīti kuṭajetyathavā syāt
18.10
haripādapadmavigalanmakarandapratidhoraṇigrahaṇacātakakānte
kalahaṃsameva kavayaḥ kila kecinnanu siṃhanāda iti saṅkathayante
18.11
navamamaruṇamukhi kānta upāntyaṃ
prabhavati guru sati yatra tathāntyam
jagati suviditavipaścidacaṇḍi
prakaṭayati sudati tāṃ nanu caṇḍīm
18.12
dvitīyamatha ṣaṣṭhaṃ yatra nanu dīrghaṃ
sasaptamamatho kānte'ṣṭamamapi syāt
tato'ntimayugaṃ tadvatsumukhi tajjñairupasthitamuruprajñaiḥ kavibhiruktam
18.13
prathamamaruṇakaracaraṇa ekādaśa laghava uta tadanu gurū dvau
vikasitaśatadalamukhi yataḥ sā
nanu sati matimati bhavati gaurī
18.14
yadi laghavaḥ priye catvāraḥ prāktanāstadanu bhavanti ṣaṣṭhastadvaddvādaśaḥ
kamaladalākṣi vidyunmālābhāsure
kuṭajagatistadā vidvadbhirbhāṣyate
18.15
prathamamaguravaḥ ṣaḍbhavanti priye
tadanu sanavamo dvādaśastādṛśaḥ
turagarasayatiryyata jāyeta tāṃ
kuṭilagatimiha prāha vā vidyutam
18.16
uditanijayaśaścandrikābodhitobhayakulakumude saiva pūrvoditā
sukavibhiruditā candrikā vā kṣamā
viralatarabudhairutpalinīpyasau
18.17
dvitīyaturye guru saptamaṃ yadā
cakoranetre navamamakṣaraṃ yataḥ
bhavettathaikādaśamatha trayodaśam
priye tadā sā bhavati mañjuhāsinī
18.18
satṛtīyapañcamamajihmamānase
navamantathaiva daśamāntyamantimam
guru yarhi tarhi kanakaprabhāṃ budhā
athavā bruvanti nanu mañjubhāṣiṇīm
18.16-2
iyameva kaiścana budhaiḥ sunandinī
mṛdumañjubhāṣiṇi sadā sunandini
kanakaprabhe gurujanaprabodhite
nanu tanvi kaiściduditā prabodhitā
18.20
yasyāṃ guru prathamamatha dvitīyakaṃ
turyyasthitaṃ navamakamakṣarampriye
ekādaśambhavati tathāntimaṃ yatirvedagrahairbhavati sā prabhāvatī
18.21
bhujaṅgaprayātasya vṛttasya pādasya
yadānte'dhiko hrasva eko bhavettasya
sadā kovidānandasandohakandāt
tadodīritastanvi kandaḥ śivāmatra
18.22
sadguṇamayi gururādigatastata
induviśadavadane'ṣṭamako'pi ca
syādyadi daśamaparaśca tadṛṣibhirāvaliparamayi paṅkamabhāṣyata