Vrittamanjari 2
Vṛttamañjarī 2
- Language
- Sanskrit
Contents
2.1-2
śrīśrīmahārājaśubhāśaṃsī
śrīdhīrendered/śrīdhīreśvarācāryyamahāmahopādhyāyaḥ
viśvaṃ yanmahasā carācaramidambhāti śrutīnāntatiryasyāntaṃ na gatā nitāntamamalasvāntairmahāyogibhiḥ
bhaktyā muktimabhīpsubhiḥ śamaparairyaścāntaranviṣyate
taṃ bījaṃ jagatāmahaṃ nataśirā vande mukundaṃ girā
2.1-2.p1
ananīkucakuṅkumalāñchanānanamindīvarameduraṃ durāpam
praṇipatya satṛṣṇameva kṛṣṇaṃ svakṛte chandasi vṛttimātanomi
2.1-2.p2
pitṛvandanam
2.2-2
vaśyagīrvāṇavāṇīkaṃ śuciveśaṃ śucicchavim
umāpriyāgarbhamatnaṃ padmagarbhānujaṃ kavim
2.3
indriyārtheṣvanāsaktamāsaktaṃ keśavārcane
japantaṃ santataṃ brahma saralambālavatsalam
2.4
nisargajitaṣaḍvargaṃ dhyānastimitalocanam
pitaraṃ satyasaṅkalpamṛṣikalpamupāsmahe
2.4.p1
mātṛvandanam
2.5
smṛtiśaktimatīṃ śaśvatpatibhaktimatīṃ satīm
dvitīyāmiva sāvitrīṃ savitrīmabhivādaye
2.5.p1
gotrapravarttakavandanam
2.6
satāṃ dārśanikānāñca kavīnāñca śiromaṇim
asmākampūūrvapuruṣaṃ śrīharṣaṃ naumi harṣavān
2.6.p1
kaviveśavarṇanam
2.7
ācāryyo jayabhāratiḥ prabhavati śrīharṣavaṃśe purā
śrīcaitanyasatīrtha āvasathikastattvasthitastāttvikaḥ
yastīrthāṭanasambhramāt kila navadvīpātsvajanmāvaneścaitanyena samājagāma viduṣā śrīkāmarupamparam
2.8
tatyammaṇikūṭamāśritavato yasyaikadā bhrāmyato
bhūdevena ca kenacitparicayo bhūdevanāmnā'bhavat
bhūdevo'tha vimṛśya vedaviduṣe yasmai ca vāṇīṃ sutāṃ
satyānāyaniyantritāya viduṣīṃ svāmagnihotrī dadau
2.6-2
grāme svāṃ vasatintayaiva varaśālākhye'gnimādhāya yaścakre puṣkariṇīṃ nikhānya bṛhatīmprāṇibhya utsṛṣṭavān
pāṣāṇaṃ śivaliṅgamekamapi tattīre samasthāpayat
tasmin brahmasamādhinā ca yuyuje lebhe ca siddhimparām
2.10
vāṇyāṃ śrījanamejayaṃ sa janayāmāsātmatulyaṃ ghanaḥ
śuktau mauktikavat khanau sumaṇivadvā sāmagenāpi yaḥ
sāmālābhavaśena śuklayajuṣā pitropanītaḥ samaṃ
śabdabrahmarahasyamāpa guruto brāhmañca varco'gnitaḥ
2.11
kātantraṃ samadhītya mātṛta ite yogena tāte divaṃ
prasthāyātha bhagīrathena sajuṣā kāśīmmahārāṣṭrajāt
śrīviśveśvaraśāstriṇo'nvadhijage vedāṃstadaṅgāni ca
prāpopādhimapi praśastadhiṣaṇo yo vedavāgīśakam
2.12
tatputro'jani gopivallabha iti khyāto'grajanmāgraṇīrgāpīvallabhapādapadmayugalānudhyānadhautāśayaḥ
vrātīno'gniniṣevako dhṛtiparo yaḥ prāpa vedāgamācāryyaṃ śuddhamupādhimāryyasamitau prādhītavedāgamaḥ
2.13
putrastasya babhūva nāma matimānācāryyagovarddhanaḥ
śrīgovarddhanadhāriṇaścaraṇayorāsaktacittassadā
yastūpādhimavāpa saṃsadi satāṃ vidyānivāsantathā
saumāreśvararudrasiṃhanṛpateryaścābhavadvallabhaḥ
2.14
rājñā tena mahāśayena dharaṇīṃ dharmeṇa [ saṃrakṣatā ]
vidvadvirnavaratnanāmasamitiryāsīt [ susaṃsthāpitā ]
tasyāmbhūriṣupatsu satsvapi guṇaiḥ śreṣṭhāya yasmai mudā
dharmādhyakṣapadaṃ dadau narapatirmānāspadandhīmatām
2.15
svargaṅgacchati rudrasiṃhanṛpatau tatprājyarājyaṃ sute
nyasya śrīśivasiṃhanāmantyatha nṛpe tasmiṃstu tatsaṃsadi
saptāhena vijitya yaḥ śatapathaṃ vedāntavāde budhaṃ
kāśyāyātamavāpa tannṛpavarādrājaprasādānimān
2.16
kausumbhantanutantukalpitalasatkauśeyavāsoyugaṃ
paṭṭoṣṇīṣamanekaratnakhacite kārttasvare kuṇḍale
sauvarṇe kaṭake ca bhāsvarataraṃ svarṇopavītantathā
sūkṣmasvarṇaguṇaprakalpitamahāśilpānvitaṅkañcukam
2.17
tatkālātsitakambalāsanamapi kṣmogīpateragrato'ṣṭāgārīya iti prasiddhasumahāgrāmampramodāspadam
dāsīdāsahiraṇyadhenurajatānyurvīrbahū rūvvarā
bhaṭṭācāryyapadaṃ sadaḥsthitavatāmapyādhipatyaṃ satām
2.18
śrīgovarddhanato jitendriyacayaḥ śrīprāṇanāthāhvayo
vedācārarato vyajāyata sutaḥ śrīkṛṣṇabhaktyā yutaḥ
yenopādhiralambhi sabhyasamitāvācāryyacūr̤āmaṇiḥ
śrīrājeśvarasiṃhanāmanṛpateryo'bhūt sabhāsadvaraḥ
2.16-2
lakṣmīsiṃhanareśvaro'tha samitau yaṃ nītiratnākaraṃ
prāpyātmānamamaṃsta puṇyanilayaṃ sampannakāmañca vā
yo brahmottaranāmabhūmimavanībharttuḥ sakāśe sthito
bahvīmarjitavāṃśca yasya ca guṇā digvyāpino nirmalāḥ
2.20
tasyācāryyadhaneśvaro'jani suto nānāguṇairanvito
vaitānāgnisamanvito'tra nigamācāryyopanāmāñcitaḥ
śrīgopālapadaprabālayugalāsaṅgakṣatāmaṅgalo'pyāsīdbhīṣaṇadeśaviplavavaśānnaṣṭāgnihotrakriyaḥ
2.21
tasmāt saumyatarādabhūddvijavarādācāryyadāmodaraḥ
śrīdāmodarapādakokanadayorāmodamādyanmanāḥ
śāntikṣāntidhṛtipragār̤hakaruṇādānavratopāsanāprāṇāyāmaparāyaṇo'navarataṃ vāsundhareyaḥ kaviḥ
2.22
gotre vipravare parāśaramunerjātā priyānuvratā
hrīkāruṇyavadānyatādhṛtimatī dākṣiṇyasaujanyabhūḥ
tasmācchrīdamayantyudāracaritā dāntaṃ praśāntaṃ sutaṃ
nāmnācāryyacaturbhujaṃ sucaritaṃ prāsoṣṭa śiṣṭapriyam
2.23
jātastasya sadāśayasya tanayo vidvān sadācārabhūrbhaktijñānavaśīkṛtendriyacayaḥ śrīkeśavācāryyakaḥ
ātmārāma iti dvināmavidito loke satāṃ sammataḥ
śrīgopālasukomalāruṇapadadvandvāravindārccakaḥ
2.24
āsītko'pi vaśiṣṭhagotrajanano nāgārakucyāhvaye
grāme śrībhavadeva ityabhihito nāmnā satāmagraṇīḥ
vāde kovidavajrakīṭaparamānandau vijityāñjasā
lebhe kocavihārarājasamitau vācaspatiṃ nāma yaḥ
2.25
āsīttasya sutaḥ khageśvara iti khyāto yajurvedinaḥ
sañjātānmahitāttataḥ śrutadharādvidvajjanāgresarāt
rambhādevyudare guṇairaviyutāṃ candraprabhākhyāṃ sutāṃ
durgeśvaryyaparābhidhāmudavahacchrīkeśavācāryyakaḥ
2.25.p1
kavijanma
2.26
tasmāddhīreśvarākhyassamajani tanayastanvi candraprabhāyāṃ
śukrāṣṭāviṃśamorvītanayaniśi viśākhādyapāde sitāyām
dvādaśyāṃ yaḥ śakābde guṇamunighaname kāmarūpāntaraṣṭāgārīyagrāmatastripravarayutabharadvājagotre pavitre
2.27
śukre bhaume ca meṣaṅgatavati vṛṣabhaṃ bhāskare rauhiṇeye
cāpso rāhau kulīraṃ viśati suragurau kanyakāṃ yāti dhanye
candre candrāṃśumālāgalitatanu tulāṅgāhamāne'tha yāte
ketau satkṛtyaseto makarasuta śanau mīnage meṣalagne
2.28
so'yaṃ dhīreśvarācāryo vihitācāryyavandanaḥ
upādhyāyavareṇyāryyakeśavācāryyanandanaḥ
2.26-2
śrīmadudreśvarācāryyopendrācāryyāgrasodaraḥ
bhāratyāḥ śrīsarasvatyāstātaḥ sarvveśvarasya ca
2.30
luptaprāye bahutithāt kālācchando'nuśāsane
pradīpa iva kusnehe kāmarūpe'nutāpavān
2.31
chandobhyaḥ paiṅgalādibhyo vicitya viśadaiḥ padaiḥ
idaṃ chando nibadhnāti kṛśavāgbhūtiko'pi san
2.32
paiṅgalaṃ tadādiyeṣām, tebhyo vicitya samāhṛtya | viśadaiḥ vispaṣṭaiḥ | padaiḥ
susiddhāntaiḥ | idaṃ vṛttamañjarīnāmachando'nuśāsanaṃ nibadhnāti racayati || 30-31
iti sūcita ācāryyavaṃśa āryīd yathāśrutam
atha nirdiśyate sañjñā chandaḥśāstropayoginī
2.33
iti dhīreśvarācāryyakṛtau chando'nuśāsane
śrīvṛttamañjarīnāmni prathamastavako gataḥ