Vrittamanjari 20
Vṛttamañjarī 20
- Language
- Sanskrit
20.1
kandukrīḍākhedasvedakṣodasnigdhāsye nunnaṃ
bhraśyanmuktākāñcījāle vargenaikena nyūnam
vidyunmālāpādadvandvaṃ yasyāntāṃ vidyutkānte
kāmakrīr̤āṃ līlākhelāṃ sāraṅgoṃ vā bhāṣante
20.2
hrasvaścetpañcamo'tha syāttadvadekādaśādyaḥ
sālaṅkāre suvarṇe'tha dvādaśāntaśca varṇaḥ
viśrāmaścetturaṅgai stamberamaiścāpi yasyāṃ
chandovidbhistadā sā gītā dhruvaṃ candralekhā
20.3
yasyāmādau dīrghā varṇāḥ syurnavaikādaśo'pi
ślokadhyānāmīlanretre dvādaśaścāntimau dvau
viśrāmaśceddiṅmātaṅgairjāyate'tho turaṅgai -
ścitrākhyā sā jñeyā vīṇāvāṇi dhīmanmanojñā
20.4
guṇavati laghavaḥ ṣaṭ santi yasyāḥ purastāttadanu daśama itthaṃ dvādaśāntāśca varṇaḥ
nagaturagavirāmo jāyate cettadā sā
varatanu tanumadhye mālinī mālinī syāt
20.5
tanvi yatrādimaṃ syāttathā tṛtīyañcaturthaṃ
ṣaṣṭhakaṃ saptamañcāṣṭamāntyamekādaśañca
dvādaśañcāpi dīrghañcaturdaśāntadvantyaṃ
vājināgairyatiścennibodha tāñcandrakāntām
20.6
satṛtīyapañcamamatho navamañca dīrghaṃ
daśamāntimāntimacaturddaśamullasadbhrūḥ
ayi śobhanāṅgi yadi pañcadaśañca tadvat
kavibhistadoktamṛṣabhaṃ tadamūlyaśīle
20.7
ayi pañcamaṃ prabhavati guru satṛtīyaṃ
sacaturddaśāntimamapi yadi sati tadvat
viratiśśarairdaśabhirapi bhavati yasyāṃ
kathayanti tāmiha sutanu kavaya elām
20.8
ayi guru pañcamantadanu kānte saptamaṃ
yadi daśamottaratritayamapyevaṃ punaḥ
prabhavati tadvadantyamapi tarhi priye
varakavibhiḥ prabhadrakamiti prodgīyate
20.6-2
yadi bhavati ṣaṣṭhadaśamaṃ guru dvādaśaṃ
budhahṛdayatoṣaṇi caturdaśādyāntimam
lalitakavarīkalitamālatīmālike
vipinatilakaṃ sudatī tarhi gītambudhaiḥ
20.10
ayi śaśimukhi yasyāmabhvedaguru saptamaṃ
viracitamitayeśe tato'kṣaramaṣṭamam
tadanu daśamamevaṃ trayodaśamantimaṃ
vasumuniviratiḥ sā bhavedrupamālinī
20.11
ādimantṛtīyapañcamañca yatra saptamaṃ
sāṣṭamāntagadāśāmāntamakṣarandvayodaśam
syāccaturdaśāntimañca dīrghakeśi dīrghakaṃ
tūṇakantamāmananti kecaneha cāmaram
20.12
yadi guru pañcamaṃ bhavati yatra saptamaṃ
nanu daśamāntimaṃ tadanu ca trayodaśam
atha caraṇāntimañca dayite'kṣarantathā
kathayati tattadā kavikulaṃ sukhelakam
20.13
satṛtīyakaṃ yadi pañcamaṃ gurusaṃjñakaṃ
nanu saptamaṃ daśamantrayodaśamakṣaram
madirākṣi pañcadaśañca yatra tathā tadā
kavibhiḥ sa mānasahaṃsa ityābhidhīyate
20.14
ādimañca guru yatra bhavetsatṛtīyakaṃ
saptamañca daśamañca caturdaśapūrvvagam
akṣarantu hariṇākṣi sapañcadaśampunastāmpurandhri vada mādhavasevini mādhavīm
20.15
ādigatapañcakamasti navamañca cedvādaśaparañca nanu pañcadaśamakṣaram
yatra guru yojitamanantaguṇabhūṣite
tajjagati rūpavati viddhi niśipālakam
20.15-2
yathā vā—muñca nṛpa muñca nṛpa pañcamukhakāminī kuñjavanameti madamattagajagāminī
pallavadanena saha khaṇḍaśaśidhāriṇī ... ... ... ... || pādānte yatiḥ
20.16
dayite satṛtīyakaṣaṣṭhamatho navamaṃ
daśamāntagatasya tathāntimamakṣarakam
guru pañcadaśañca bhavedyadi gauramukhi
bhramarāvalimāha tadā nalinīmathavā
20.17
yadi hi sakalamaguru guru viratijam
bhavati sa śarabha iti sa tu śaśikalā
sa maṇiguṇanikara ibhaturagayatiḥ
sragapi bhavati yadi rasanavaviratiḥ
20.18
dharaṇitala uditasakalaśubhamati
yadi sakalasaguru tanutanu bhavati
nayanasamitadaladasitakuvalaya
iha kuvalayamiti nayavati kalaya