Pramāṇa · Search · About · API

Vrittamanjari 20

Vṛttamañjarī 20

Language
Sanskrit

20.1

kandukrīḍākhedasvedakṣodasnigdhāsye nunnaṃ
bhraśyanmuktākāñcījāle vargenaikena nyūnam
vidyunmālāpādadvandvaṃ yasyāntāṃ vidyutkānte
kāmakrīr̤āṃ līlākhelāṃ sāraṅgoṃ vā bhāṣante

20.2

hrasvaścetpañcamo'tha syāttadvadekādaśādyaḥ
sālaṅkāre suvarṇe'tha dvādaśāntaśca varṇaḥ
viśrāmaścetturaṅgai stamberamaiścāpi yasyāṃ
chandovidbhistadā sā gītā dhruvaṃ candralekhā

20.3

yasyāmādau dīrghā varṇāḥ syurnavaikādaśo'pi
ślokadhyānāmīlanretre dvādaśaścāntimau dvau
viśrāmaśceddiṅmātaṅgairjāyate'tho turaṅgai -
ścitrākhyā sā jñeyā vīṇāvāṇi dhīmanmanojñā

20.4

guṇavati laghavaḥ ṣaṭ santi yasyāḥ purastāttadanu daśama itthaṃ dvādaśāntāśca varṇaḥ
nagaturagavirāmo jāyate cettadā sā
varatanu tanumadhye mālinī mālinī syāt

20.5

tanvi yatrādimaṃ syāttathā tṛtīyañcaturthaṃ
ṣaṣṭhakaṃ saptamañcāṣṭamāntyamekādaśañca
dvādaśañcāpi dīrghañcaturdaśāntadvantyaṃ
vājināgairyatiścennibodha tāñcandrakāntām

20.6

satṛtīyapañcamamatho navamañca dīrghaṃ
daśamāntimāntimacaturddaśamullasadbhrūḥ
ayi śobhanāṅgi yadi pañcadaśañca tadvat
kavibhistadoktamṛṣabhaṃ tadamūlyaśīle

20.7

ayi pañcamaṃ prabhavati guru satṛtīyaṃ
sacaturddaśāntimamapi yadi sati tadvat
viratiśśarairdaśabhirapi bhavati yasyāṃ
kathayanti tāmiha sutanu kavaya elām

20.8

ayi guru pañcamantadanu kānte saptamaṃ
yadi daśamottaratritayamapyevaṃ punaḥ
prabhavati tadvadantyamapi tarhi priye
varakavibhiḥ prabhadrakamiti prodgīyate

20.6-2

yadi bhavati ṣaṣṭhadaśamaṃ guru dvādaśaṃ
budhahṛdayatoṣaṇi caturdaśādyāntimam
lalitakavarīkalitamālatīmālike
vipinatilakaṃ sudatī tarhi gītambudhaiḥ

20.10

ayi śaśimukhi yasyāmabhvedaguru saptamaṃ
viracitamitayeśe tato'kṣaramaṣṭamam
tadanu daśamamevaṃ trayodaśamantimaṃ
vasumuniviratiḥ sā bhavedrupamālinī

20.11

ādimantṛtīyapañcamañca yatra saptamaṃ
sāṣṭamāntagadāśāmāntamakṣarandvayodaśam
syāccaturdaśāntimañca dīrghakeśi dīrghakaṃ
tūṇakantamāmananti kecaneha cāmaram

20.12

yadi guru pañcamaṃ bhavati yatra saptamaṃ
nanu daśamāntimaṃ tadanu ca trayodaśam
atha caraṇāntimañca dayite'kṣarantathā
kathayati tattadā kavikulaṃ sukhelakam

20.13

satṛtīyakaṃ yadi pañcamaṃ gurusaṃjñakaṃ
nanu saptamaṃ daśamantrayodaśamakṣaram
madirākṣi pañcadaśañca yatra tathā tadā
kavibhiḥ sa mānasahaṃsa ityābhidhīyate

20.14

ādimañca guru yatra bhavetsatṛtīyakaṃ
saptamañca daśamañca caturdaśapūrvvagam
akṣarantu hariṇākṣi sapañcadaśampunastāmpurandhri vada mādhavasevini mādhavīm

20.15

ādigatapañcakamasti navamañca cedvādaśaparañca nanu pañcadaśamakṣaram
yatra guru yojitamanantaguṇabhūṣite
tajjagati rūpavati viddhi niśipālakam

20.15-2

yathā vā—muñca nṛpa muñca nṛpa pañcamukhakāminī kuñjavanameti madamattagajagāminī
pallavadanena saha khaṇḍaśaśidhāriṇī ... ... ... ... || pādānte yatiḥ

20.16

dayite satṛtīyakaṣaṣṭhamatho navamaṃ
daśamāntagatasya tathāntimamakṣarakam
guru pañcadaśañca bhavedyadi gauramukhi
bhramarāvalimāha tadā nalinīmathavā

20.17

yadi hi sakalamaguru guru viratijam
bhavati sa śarabha iti sa tu śaśikalā
sa maṇiguṇanikara ibhaturagayatiḥ
sragapi bhavati yadi rasanavaviratiḥ

20.18

dharaṇitala uditasakalaśubhamati
yadi sakalasaguru tanutanu bhavati
nayanasamitadaladasitakuvalaya
iha kuvalayamiti nayavati kalaya