Vrittamanjari 23
Vṛttamañjarī 23
- Language
- Sanskrit
23.2
]
23.3
yasyāndīrghampriyasahacari syātprākcatuṣkantathā
līlāgāminyatha navamatastrīṇyakṣarāṇi priye
phullāmbhojapratimavadane dve ṣoḍaśasyādime
tādṛk cāntyaṃ śrutirasahayaiśchedastadā hāriṇī
23.4
dvitīyamatha ṣaṣṭhakaṃ guru tathāṣṭamaṃ dvādaśaṃ
trayodaśaparadvayaṃ bhavati tadvadevāntimam
yatiśca vasubhigrahaiḥ sutanu yatra sañjāyate
vicakṣaṇagaṇāstu tāṃ prakathayanti pṛthvīṃ priye
23.5
ayi bhavati ṣaṣṭhakaṃ guru tathāṣṭamaṃ dvādaśaṃ
śaśimukhi caturdaśaṃ tadanu ṣoḍaśasyādimam
kanakavalayollasatkarayuge'ntimañcākṣaraṃ
kavimukhasukhākaraṃ bhavati tarhi mālādharam
23.6
jalajavadane pañca prācyā yadā laghavastato
daśamakaparastadvaccaikādaśatrayodaśako'pi ca
lalitagamane varṇastadvaccaturdaśaṣoḍaśau
rasavidhimukhairaiśvaryairyāṃ yatirhariṇī tadā
23.7
prathamamaguruṣaṭkañcaikādaśaśca bhavettayordaśamapi laghu yasmin kānte caturdaśaṣor̤aśam
rasayugahayaviśrāmaścātha kokilakākalīkalitalalitagīte vidyāddhariṃ hariṇākṣi tam
23.7-2
laghūnāṃ ṣaṭakaṃ prathamaṃ dvitīyaṃ tṛtīyaṃ caturthaṃ pañcamaṃ ṣaṣṭhañca laghu bhavet tathā
ekādaśaṃ trayodaśaṃ caturdaśaṃ ṣoḍaśañcākṣaraṃ laghu | atha yadi ṣaḍbhiṛtubhiḥ
saptabhiścāpi viśrāmo yatirbhavet tarhi taṃ hariṃ nāma chando vidyājjānīyāt
yathā—tribhuvanagurumanādyantaṃ śrutipratipādakaṃ prakṛtipuruṣaniyantāraṃ trivṛtpratibodhitam | vimalahṛdayayatīnāmapyatīndriyamavraṇaṃ yadi nirupamasukhecchā te bhajasva
tadā harim
23.8
catvāraḥ prāñścadhuravacane subhūṣaṇabhūṣite
dīrghā varṇā daśamasahitastrayodaśapūrvvagaḥ
śaśvadvrīr̤āsubhagavadane sapañcadaśo'ntimo
bhārākrāntā śrutirasahayairyyadā viratistadā
23.6-2
dvitīyaṃ syāllaghu mahile tṛtīyacaturthakaṃ
sthitaprajña daśamasahitaṃ trayodaśapūrvvagam
tathaivādyaṃ paragatamapīha ṣor̤aśato'kṣaraṃ
bhavetkāntā yugarasahayairyyadā viratistadā
23.6-3
niyojyāśca prativacanadāścireṇa supālitāstathāpyetānprati mama manaḥ kathannu
na niṣṭhuram
23.10
laghuryasyāmādyastadanu guravaḥ pañca suruce
tataḥ paścāddīrghāstadanu ca gurū dvau trilaghavaḥ
tathā pādāntasthaḥ prabhavati gururgauravadane
rasai rudrairbhadre bhavati viratiḥ sā śikhariṇī
23.11
avitathanāma tadbhavati pañcamasaptamakaṃ
daśamaparaṃ yato guru caturdaśasaptadaśam
kathayati ko'pi sundari tadeva hi narkaṭakaṃ
svaradaśabhiryatiryadi hi tadvada narddarakam
23.12
api kathayanti tatsukavayo nanu narkuṭakaṃ
dhṛtavati hastayoḥ puraṭanirmitasatkaṭakam
vasuśarasāgaraistu viratiryadi kokilakaṃ
hayarasasāgarairyatimapīcchati sattilakam
23.13
ādyacaturthaṣaṣṭhadaśamā nanu yadi guravastadvadathāntimaśca sati diṅmuniṣu ca viratiḥ
hīmati jāyate yadi mahākavimukhagalitaṃ
bhāvaya vaṃśapatrapatitaṃ sukṛtavati tadā
23.14
yato dvitīyaturyyakaṃ tathā sapaṣṭhamaṣṭamañca
sadāśamaṃ trayodaśāntimāntimañca ṣor̤aśañca
guru prayujyate yadā viśeṣaśāstradarśibhiḥ sa
niveditaḥ sugātri pañcacāmaro budhaistadaiva