Vrittamanjari 25
Vṛttamañjarī 25
- Language
- Sanskrit
25.1
vihitau yatra prathamau hrasvāvayi nirdvandve dvau svacchande
guravo varṇāstraya udbhāsinyatha varṇau dvau hrasvau syātām
rucirāpāṅgi traya uddharṣiṇyatha dīrghāḥ syurhrasvau ca dvāvatha sapta syurguravaścānte smara taṃ śambhuṃ nāmnā kānte
25.2
laghuryasyāmādyaḥ kamalavadane pañca dīrghā bhaveyustataḥ pañcādīrghāstadanu ca gurū dvau tato hrasva ekaḥ
priyetha dvau dīrghau laghurapi tato dvau gurū cāpi kānte
rasatvaiścinnā masṛṇacikure kīrttitā vismitā sā
25.3
satṛṣṇaṃ śrīviṣṇormanasi caraṇau śoṇimānandadhānau
dadhāne gopekṣyāḥ saruci dhayataścūcukammandamandam
kuśāgrīyaprajñe sunayanayane bhavyakāvyārthavijñe
bruvantīmāmevābhinavakavayo meghavisphūrjitākhyām
25.4
yatra syurhrasvāḥ śaśadharavadane pañcamādakṣarāt ṣaṭ
varṇāḥ kānte cedaruṇakaratale tanvi cāturddaśaśca
āsīnaścāṣṭādaśapura urudhīstarhi tatpuṣpadāma
syādvāṇairaśvairmunibhiratha yatiścāthavā phulladāma
25.5
guru yatra tṛtīyakaṣaṣṭhamatho navamañca tathā dvādaśapañcadaśaṃ vratacāriṇi saptadaśāntimayugmam
navapallavapāṇitale śatapatradalāyatanetre
narasiṃhamiha pravadanti budhāstamagādhavibodhe
25.6
yasyādyatrayamakṣaraṃ guru bhavetpreṣṭhe saṣaṣṭhāṣṭamaṃ
tadvaddvādaśakaṃ trayodaśamatho cāturdaśaṃ ṣoḍaśam
tadvatsaptadaśonaviṃśamapi tacchādūlaśāṭaṃ yadi
cchedo dvādaśasaptabhirbhavati vā śārdūlavikrīḍitam
25.7
laghuryasyāmādyastadanu guravaḥ pañcānavadyāṅgi cet
tato hrasvāḥ pañca traya iha punardīrghāstathaiko guruḥ
punaśca dvau dīrghau tadanu ca laghuścaikastathaiko gururasaistarkairaśvairbhavati viratiśchāyāṃ tadā sā bhavet
25.8
yadyādyā varṇā varatanu guravaḥ pañca prayuktāḥ priye
sragdhammille tadanu nanu tathaivaikādaśācceccayaḥ
rājannepathye yadi bhavata ubhāvaṣṭādaśādyau tathaivāntyaśca chedaḥ śaramunituragaistattarhi bimbambhavet
25.6-2
alaghu bhavati saptamaṃ tathāṣṭamāntimañca yatra cedapi nanu daśamāntimaṃ trayodaśañcaturdaśāntimam
tadanu sutanu ṣoḍaśāntimaṃ tathonaviṃśamakṣaraṃ
kusumaśavalakuntale tadā sa pañcacāmaro bhavet
25.10
dvitīyaṃ yatra guru bhavati tadvattṛtīyacaturthakaṃ
tathaivaikādaśamapi ca tadvantyantathaiva caturdaśam
tathā cetsaptadaśasahitamaṣṭādaśāntyamayi priye
yatiścenmāsamunibhirapi sā syāttadā maṇimañjarī
25.11
bhavatyādyo hrasvastadanuguravaḥ priye nanu pañca cet
tataḥ pañcādīrghā atha gururatho laghuśca tato guru
tataśca dvau hrasvāvatha gururatho laghuśca tato gurūrasatvaiśrvaryyasyāṃ viratirapi sā tadā makarandikā
25.12
dvitīyamatha ṣaṣṭhakaṃ guru bhaved yatāṣṭamañca tato
vilocanajitāsitotpaladale cedvādaśañca tathā
trayodaśacaturdaśāntadanu cettadvacca ṣoḍaśakaṃ
tathāntagatamaṣṭabhiḥ śrutihayaiśchedaḥ samudratatā
25.13
yatra syātprākcatuṣkaṃ guru sutanu tathā ṣaṣṭhasahitaṃ
sacchīle saptamambho navarasaracanaikāntanipuṇe
dve tadvat ṣoḍaśādye atha ruciraruce'ṣṭādaśaparaṃ
viśrāmaścetturaṅgairmunibhiratha śaraiḥ seha surasā
25.14
prathamamagurava urumate daśa tadanu ca nanu
satatajapitamanu gurureka uḍuparucitanu
amalakamalamukhi laghavodhṣṭa ca punarapi sati
yata iha tamabhidadhati candra iti vibhavavati
25.15
prathamata udayati yadi sati guṇavati laghukaṃ
dviguṇitanavavimitamatha tu guru viratibhavam
nijaruciviracitasuruciramṛgamadatilake
sumukhi tata ṛṣaya iha samabhidadhati dhavalām