Apastambagrihyasutra 103

Anākulā, with Sudarśanārya's Tātparyadarśana 103

Language: Sanskrit

103.2

nanu-'atha patnyavahanti''śrapayitvā'ityetāvadeva vaktavyam;yatauttaratra 'agnirdevatā'(āpa.gṛ.7-5) iti vidhānādāgneyatvaṃ siddham'; sthālīpākeneti tu śrapayitveti vidhānāt, enāṃ yājayatīti cānvārabdhāyāmiti vidhānāt;ataḥ kimarthamidamadhikamārabhyate 'athaināmāgneyena sthālīpākena yājayati'iti ? ucyete sūtraṃ tāvadṛṣipraṇītaṃ nānarthakaṃ bhavitumarhati /
tena loke vyutpattisiddhādhyāhārādibhirapi yassūtrasyārthassampādyate so 'pi vedārthonuṣṭheya ucyate-dhruvamarundhatīṃ ca darśayitvā, anantaraṃ yatrāgneyena sthālīpākena yāgaṃ karoti tatraivaināṃ patnīṃ yājayati patnyāmanvārabdhāyāṃ juhoti, na parvasu pārvaṇavikāreṣu ca /
evamatideśeṣārthatayā sūtramarthavadeva //

103.3

anye-yājayatīti vacanāt varādanyo 'pyasya sthālīpākayāgasya karteti /
tanna;prakaraṇenāsya vivāhāṅgatvāt 'sahṅgaṃ pradhānam'; (āpa.pa.2-39) iti sāṅgasya pradhānasyaikakartṛkatvāt //

103.4

kecit- uttaratra na kevalamagnirdevateti vidhiḥ, 'agnissviṣṭakṛt dvitīyaḥ ityapi /
tena dvidaivatyo 'yaṃ sthālīpāko mā bhūta, kintvekadaivatya evetyevamarthamāgneyeneti vidhānam /
tenāgneya eva saṅkalpitasya vrīhyāderarthākṣipto laukiko nirvāpaḥ kāryaḥ /
'enāṃ yājayati'iti tu nāsmin karmaṇyubhayoradhikāraḥ, kintu vadhvā eva /
varastu ṛtviksthānīyaḥ /
tena homādau dravyatyāgasstrīdhanādeveti /
tanna;vadhvekādhikāre hi prakaraṇāvagatavivāhāṅgatvabādhaḥ,adhikārasādhyabhedhena śāstratadarthayorbhedāt /
ācārasiddhavarakartṛkatvabādhāpattiśca;anyārtvijye 'pyavirodhāt // 1 //

103.5

patnyavahanti //

103.6

COMMENTARIES:

103.7

arundhatīdarśanānantaramagāraṃ praviśya vrīhīn yavān vā navānagnaye saṃkalpitān nirvapati yāvaddhomāya brahmaṇabhojanāya ca paryāptaṃ manyate /
prokṣaṇañca tūṣṇīṃ saṃskṛtābhiradbhiḥ /
tatastānpatnyavahanti /
'enā patyā'ityādivat sāvahantīti sarvanāmnā nirdeśe kartavye patnīgrahaṇaṃ patnīkarmedaṃ yathā vijñāyeta /
itarathā yājamānaṃ vijñāyeta /
vadhūriha yajamāneti kṛtvā pārvaṇādiṣu patyuravahananaṃ prāpnoti //2//

Linked texts (1)

Āpastambagṛhyasūtra — Āpastamba, Sanskrit