Apastambagrihyasutra 162
Anākulā, with Sudarśanārya's Tātparyadarśana 162
- Language
- Sanskrit
162.1
mauñjīṃmuñjaiḥ kalpitām /
trivṛtāṃ trivṛtam /
dīrghaśchāndasaḥ /
mekhalāṃ ' iyaṃ duruktāt' ityetābhyāṃtriḥ pradakṣiṇaṃ parivyayati /
162.2
trivṛtāmiti ca 'śaktiviṣaye dakṣiṇāvṛttānām /
jyā rājanyasya'(āpa.dha.1-2-33,34) ityādīnāṃ pradarśanārtham /
162.3
ajinaṃ'kṛṣṇaṃ brāhmaṇasya'(āpa.dha.1-3-3) ityādi dharmaśāstre vihitamuttaraṃ vāsaḥ karoti 'mitrasya cakṣuḥ'ityetayā //11//
162.4
7 kumārasya devatābhyaḥ paridānam, upanayanañca /
162.5
uttareṇāgniṃ darbhān saṃstīrya teṣvenamuttarayāvasthāpyodakāñjalimasmā añjalāvānīyottarayā triḥ prokṣyottarairdakṣiṇe haste gṛhītvottarairdevatābhyaḥ parīdāyottareṇa yajuṣopanīya 'suprajā'iti dakṣiṇe karṇe japati //
162.6
COMMENTARIES:
162.7
athācāryaḥuttareṇāgniṃ darbhārntsastīrya teṣvenaṃkumāraṃuttarayā'āgantrā samaganmahī'tyetayāvasthāpayati /
kumārasya mantraḥ ācāryo vācayati /
avasthāpyasvayaṃ paścāt bhūmāvavasthāya svamañjalimudakena pūrayitvā tamjalimasmai kumārāya pratimukhaṃ darbheṣvavasthitāya prokṣaṇārthamānayati tasyāñjalau /
asmā iti caturthīnirdeśāt kumārārtho 'yamudakāñjaliḥ /
tena prokṣaṇasya kumāraḥ kartā bhavati /
ānīya tataḥ prokṣaṇaṃ prayojayatyā cāryaḥ /
uttarayarcā'samudrādūrmi'rityetayā /
kumārasya mantraḥ /
ācāryo vācayati /
'(triḥ prokṣayati /
162.8
sakṛt mantreṇa dvistūṣṇīm /
savyena dhāraṇamudakasya, dakṣiṇena prokṣṇam /
prokṣyetyatra ṇico lopo draṣṭavyaṃḥ) atha kumārasya hastaṃ gṛhṇāti uttaraurdaśabhirmantrauḥ 'agniṣṭe hastamagramī'dityādibhiḥ /
pratimantraṃ grahaṇāvṛttiḥ /
tatauttarai rekādaśabhiḥ 'agnaye tvā paridadāmī'tyādibhiḥ taṃ devatābhyaḥparidadāti /
sarveṣvasauśabdeṣu nāmagrahaṇaṃ saṃbudhyā /
paridāyatamuttareṇa yajuṣā'devasya tvā savituḥ'ityetenaupanayate vidyānuṣṭhānārtha ācāryaḥ svakulaṃ prāpayatītyarthaḥ /
yajuruccāraṇameva tatra vyāpāraḥ, nānyaḥ kaścit /
nāmagrahaṇaṃ ca saṃbudhyā /
162.9
kecit-asāvityantodātasya pāṭhāt ācāryasya nāma prathamayā nirdeśyaṃ manyante /
etatsambandhāt samastameva karmopanayanaṃ, yathā paśubandha iti /
upanīyasuprajā iti dakṣiṇe karṇe japati 'supoṣaḥ poṣai'rityevamanto japaḥ //11//
Linked texts (1)
- Āpastambagṛhyasūtra — Āpastamba, Sanskrit