Pramāṇa · Search · About · API

Apastambagrihyasutra 162

Anākulā, with Sudarśanārya's Tātparyadarśana 162

Language
Sanskrit

162.1

mauñjīṃmuñjaiḥ kalpitām /
trivṛtāṃ trivṛtam /
dīrghaśchāndasaḥ /
mekhalāṃ ' iyaṃ duruktāt' ityetābhyāṃtriḥ pradakṣiṇaṃ parivyayati /

162.2

trivṛtāmiti ca 'śaktiviṣaye dakṣiṇāvṛttānām /
jyā rājanyasya'(āpa.dha.1-2-33,34) ityādīnāṃ pradarśanārtham /

162.3

ajinaṃ'kṛṣṇaṃ brāhmaṇasya'(āpa.dha.1-3-3) ityādi dharmaśāstre vihitamuttaraṃ vāsaḥ karoti 'mitrasya cakṣuḥ'ityetayā //11//

162.4

7 kumārasya devatābhyaḥ paridānam, upanayanañca /

162.5

uttareṇāgniṃ darbhān saṃstīrya teṣvenamuttarayāvasthāpyodakāñjalimasmā añjalāvānīyottarayā triḥ prokṣyottarairdakṣiṇe haste gṛhītvottarairdevatābhyaḥ parīdāyottareṇa yajuṣopanīya 'suprajā'iti dakṣiṇe karṇe japati //

162.6

COMMENTARIES:

162.7

athācāryaḥuttareṇāgniṃ darbhārntsastīrya teṣvenaṃkumāraṃuttarayā'āgantrā samaganmahī'tyetayāvasthāpayati /
kumārasya mantraḥ ācāryo vācayati /
avasthāpyasvayaṃ paścāt bhūmāvavasthāya svamañjalimudakena pūrayitvā tamjalimasmai kumārāya pratimukhaṃ darbheṣvavasthitāya prokṣaṇārthamānayati tasyāñjalau /
asmā iti caturthīnirdeśāt kumārārtho 'yamudakāñjaliḥ /
tena prokṣaṇasya kumāraḥ kartā bhavati /
ānīya tataḥ prokṣaṇaṃ prayojayatyā cāryaḥ /
uttarayarcā'samudrādūrmi'rityetayā /
kumārasya mantraḥ /
ācāryo vācayati /
'(triḥ prokṣayati /

162.8

sakṛt mantreṇa dvistūṣṇīm /
savyena dhāraṇamudakasya, dakṣiṇena prokṣṇam /
prokṣyetyatra ṇico lopo draṣṭavyaṃḥ) atha kumārasya hastaṃ gṛhṇāti uttaraurdaśabhirmantrauḥ 'agniṣṭe hastamagramī'dityādibhiḥ /
pratimantraṃ grahaṇāvṛttiḥ /
tatauttarai rekādaśabhiḥ 'agnaye tvā paridadāmī'tyādibhiḥ taṃ devatābhyaḥparidadāti /
sarveṣvasauśabdeṣu nāmagrahaṇaṃ saṃbudhyā /
paridāyatamuttareṇa yajuṣā'devasya tvā savituḥ'ityetenaupanayate vidyānuṣṭhānārtha ācāryaḥ svakulaṃ prāpayatītyarthaḥ /
yajuruccāraṇameva tatra vyāpāraḥ, nānyaḥ kaścit /
nāmagrahaṇaṃ ca saṃbudhyā /

162.9

kecit-asāvityantodātasya pāṭhāt ācāryasya nāma prathamayā nirdeśyaṃ manyante /
etatsambandhāt samastameva karmopanayanaṃ, yathā paśubandha iti /
upanīyasuprajā iti dakṣiṇe karṇe japati 'supoṣaḥ poṣai'rityevamanto japaḥ //11//

Linked texts (1)