Pramāṇa · Search · About · API

Apastambagrihyasutra 171

Anākulā, with Sudarśanārya's Tātparyadarśana 171

Language
Sanskrit

171.1

tasmaikumārāya grahaṇārtha 'tatsaviturvareṇyam'ityetāmṛcamācāryo 'nvāha /
tatraca savitṛdevatyāmṛcamanubrūhītyaviśeṣeṇa prārthanā yāṃ kṛtāyāmapi yoyaṃ 'tatsaviturityanvāha'iti niyamaḥ sa jñāpayati-dhenupaṅkajādiśabdavat sāvitrīśabdasya yaugikasyāpi 'tatsaviturvareṇyam'; ityasyāmeva prayogo niyataḥ, na tu 'āsatyena rajasā'ityādiṣvapīti /
tataśca dharmaśāstre 'sāvitrīṃ prāṇāyāmaśaḥ'(āpa.gha.1-26-15) sāvitryā samitsahasramādadhyāt'(āpa.dha.1-27-1) ityādiṣvasyā evarcassampratyayo nānyasyā apīti //9//

171.2

khathamanvāha? ityatrāha--

171.3

pacchaḥpāde pāde avasāya /
arrdhacaśaḥarrdhace avasāya /
tataḥ sarvā samastāṃ anavasānāmityarthaḥ /
atra ca sarvānuvacanasyādṛṣṭārthatvāt, grahītumasamarthasyāmi kumārasya sarvā nigadyate //10//

171.4

atha tasminnevānuvacane viśeṣamāha-

171.5

vyāhṛtīrvihṛtāḥ pādādiṣvanteṣu vā tathārrdhacayoruttamāṃ kṛtsnāyām //

171.6

COMMENTARIES:

171.8

tatrāvānuvacane viśeṣaḥ prathame vacane pādānāṃ trayāṇāṃ ādiṣvanteṣu vā tistro vyāhṛtayaḥ krameṇa vaktavyāḥ //9//

171.9

dvitīya vacane arrdhacayorāditaḥ antato vā dve vyāhṛtī krameṇa vaktavye /
tata uttamā śiṣyate suvariti /
tāmuttamāṃ kṛtsanāyāṃ vacane 'nubrūyāditi /
tatra prayogaḥ -praṇavo 'gre vaktavyaḥ /
"oṃkāraḥ svagīdvāram, tasmāt brahmādhyeṣyamāṇaḥ'(āpa-dha-1-13-6) iti vacanāt /
oṃbhūḥ tatsaviturvareṇyam /
oṃbhuvaḥ bhargo devasya dhīmahi /
oṃsuvaḥ dhiyo yo naḥ pracodayāt /
oṃbhūḥ tatsaviturvareṇyaṃ bhargo devasya dhīmahi /
oṃbhuvaḥ dhiyo yo naḥ pracodayāt /
oṃsivaḥ tatsaviturveṇyaṃ bhargo devasya dhāmahi dhiyo yo naḥ pracodayāt //

Linked texts (1)