Apastambagrihyasutra 18

Anākulā, with Sudarśanārya's Tātparyadarśana 18

Language: Sanskrit

18.2

yadyapi 'sarpirājyaṃ pratīyāt'(āpa.pa.2-25) iti paribhāṣāsiddhaṃ vilāpanaṃ, tathāpi vilīnamapyājyaṃ homārthe 'gnau karmārtha punarvilāpayet /
tato 'gneḥ paścāt sthāpitāyāṃ pavitrāntarhitāyāmājyasthālyāṃ tadājyamānayet /
'ājyaṃ vilāpya'iti prakṛte 'pi punarājyagrahaṇamājyasyaiva nirvāpādayaḥ na punaḥ 'dadhna evāñjalinā juhoti"(āpa.gṛ.22-10) ityatra(2) paśuprabhavasya homadravyatve 'pi yadīyatadīyanyāyāddadhno bhaveyurityevamartham //

18.3

kecit-- atantrake 'pi karmaṇyājyaṃ nirvāpādibhissaṃskāryamityevamarthamiti //

18.4

adrimityagnereva paścāt na brāhmaṇasyeti /
kecit-anyasminnagnau vilapanaṃ, homārthāgnereva paścānnirvāpa ityevamarthamiti //

18.5

athāṅrārānudīco nirūhyanirrvatya, teṣvaṅgāreṣu ājyadhiśritya, jvalatā tṛṇenāvadyutya adhogāminyā dīptyā dyotayitvā, dve darbhāgre aniyatāyāme tṛṇādyantardhāya chitvādbhissaṃspṛśya te yugapadājye prakṣipet 'dve'ityadhikaśabdāt, ācārācca /
atholmukamādāyājye pradakṣiṇaṃ triḥ paryagni kṛtvā samantato 'gnimāvartya tadudagavatārayet /
atra nirūhaṇodvāsanayorudagapavargasya 'tathāpavargaḥ'(āpa.gṛ.1-6) iti siddhasya punarvidhānametayornityamudagevāpavargaḥ na tu daive vikalpenāpi prāgapavargaḥ, nāpi pitrye dakṣiṇato 'pavarga iti niyamārtham /
tathaiva pitryeṣvetayormadhyasthaṃ paryagnikaraṇamapi sandaṃśanyāyāddaivavatpradakṣiṇameva /
itthameva śiṣṭācāraḥ /
tato 'ṅgārān pūrva nirūḍhānpratyūhya punarāyatanasthāgninā saṃyojya /
atrājyasaṃskārakāṇāṃ aṅgārāṇāṃ prayūhanavidhānāt 'apṛvṛtte karmaṇi'(āpa.pari.4-21) iti na laukikatvam /
avadeyotanaparyagnikaraṇāgnayostu yadā āyatanasthādupādānaṃ tadā tayoragnayerapavṛttakarmatvena laukikatvāt ttyāgaḥ /
yadā tu nirūḍhāt tadā tadā tasminneva kṣepaḥ /
atha pūrvavadudagagrābhyāṃ pavitrābhyāṃpunarāhāraṃ trirutpūyapunarāhṛtyāhṛtya trirutpūya /
atra purastādārabhya paścānnītvā purastāt parisamāptiḥ /
kecit- āṅo balādviparītamāhuḥ //

18.6

tataste pavitre anuprahṛtyaīcārānukūlaṃ prahṛtya, yadi granthissyāt tadā visrasyādbhisasaṃspṛśya prāgagre agnau praharedityarthaḥ //22//

18.7

itiśrīsudarśanācāryakṛte gṛhyatātparyadarśane prathamaḥ khaṇḍaḥ

18.8

ityāpastambīye gṛhyapraśne prathamaḥ khaṇḍaḥ //

18.9

dvitīyaḥ khaṇḍaḥ
7 darvīsaṃskāraḥ /

18.10

yena juhoti tadagnau pratitapya darbhaiḥ saṃmṛjya punaḥ pratitapya prokṣya nidhāya darbhānadbhissaṃspṛśyāgnau praharati //

18.11

COMMENTARIES:

18.12

saṃmārjanaṃ sugvat /
pratitapanaṃnyagbhūtasya tapanam /
agnigrahaṇamanardhakam , anyatra pratitapanasyāsambhavāt /
tatkriyate darśapūrṇamāsayossammārjane ye dharmāsteṣāmiha prāptyarthamāhavanīye gārhapatye vā coditaṃ yatpratitapanaṃ tadasminnagnau bhavatīti /
agnimātraṃ bhidyate /

18.13

anyat samānaṃ"suvamagrairityādi (āpa.śrau.2-44) /
agnau praharatīti punaragnigrahaṇaṃ suksaṃmārjanadharmā iha pravartanta iti /
pākayajñeṣu ca darvyā homaḥ, kalpāntare dṛṣṭatvāddarśanācca /
yajayaṃ samāvartane darvyāmādāyājyenābhyānāyannityanyapare vākye darvīṃ prāptāṃ darśayati /
yaccāyaṃ sakṛdupahatyeti upaghātaṃ sthālīpākāddarśayati tadapi nādarvyāmupapadyate /
tatrājyahomeṣvekā darvī /
sthālīpākeṣu dve homārtha cāvadānārtha ca /

Linked texts (1)

Āpastambagṛhyasūtra — Āpastamba, Sanskrit