Apastambagrihyasutra 20: hemantapratyavarohaṇam -
Anākulā, with Sudarśanārya's Tātparyadarśana 20
- Language
- Sanskrit
hemantapratyavarohaṇam -
20.1
vivāhādiṣu karmasuparidhyartheparidhānāṃ kārye paridhīnāṃ sthāna iti yāvat,śamyāḥ yugakīlakā bhavanti /
tāśca palāśādīnāmanyatamena kḷptāḥ paridhisthaulyāyāmāḥ, tatsthānāpannatvāt /
yuktaṃ caitat, yasmādevaividheviṣayai vārtikakārapādairuktam--
20.2
'sambhavantī khalevālī khādirī kinnu bdhyate /
iti //
20.3
atra vivāhaśabdena sthālīpākavarjitaḥ sāṅgo vivāho gṛhyate /
tadvarjanakāraṇaṃ pārvaṇainetyatra vakṣyāmaḥ /
sīmante śamyāvidhānādeva tadvikāre caule caulavikāre ca godāne samyāprāptāvapi tayorgrahaṇaṃ sīmantavikāre 'pi puṃsavane tāsāṃ nivṛttyartham /
prāyaścittaṃ ca 'agārasthūṇāvirohaṇe'(āpa.gṛ.23-9) ityādinā vihitam /
atra ca 'palāśakārrṣmaya'(āpa.śrau1-5-8)ityādisūtroktaguṇayuktāṃstrīn paridhīn saṃspṛṣṭān /
'paridhīn paridadhāri'(tai.brā.3-3-7) ityādi vidhānāt tūṣṇīṃ paridadhyāditi sūtrakārasyābhiprāya-, 'śamyā- paridhyarthe'iti siddhavatparidhīnaṅgīkṛtya tatsthāne samyāvidhānāt, ācārācca //2//
20.4
8 agneḥ pūrva pariṣecanam /
20.5
agniṃ pariṣiñcatyadite 'numanyasve ti dakṣiṇataḥ pracīna manumate 'numanyasveti paścādudīcīnaṃ sarasvate 'numanyasve tyuttarataḥ prācīnaṃ deva savitaḥ prasuve ti samantam //
20.6
COMMENTARIES:
20.7
pariṣecanamudakena paryukṣaṇam /
agnigrahaṇaṃ paridhyadhikārādbahīḥparidhirmābhūditi /
prācīnamudīcānamityucyate prāgudagvā(gcā) yataṃ pariṣecanakarma yathā#aditi /
tathāpavargastu paribhāṣāsiddha eva /
'deva savitaḥ prasuve't etāvān mantraḥ kalpāntareṣu bhūyassu tathā darśanāt /
20.8
bodhāyanīye ca vispaṣṭametat 'anvamaṃsthāḥ prāsāvīrit mantrāntān sannamayatī'(bau.gṛ.1-4.7) ti /
chandogānāmeva tvayaṃ mantrādiḥ /
samantaṃ sama ityarthaḥ /
tatra purastādupakramya pradakṣiṇaṃ sarvatra pratimantramudakadānam //3//
Linked texts (1)
- Āpastambagṛhyasūtra — Āpastamba, Sanskrit