Pramāṇa · Search · About · API

Apastambagrihyasutra 210

Anākulā, with Sudarśanārya's Tātparyadarśana 210

Language
Sanskrit

210.1

atha pūjyastaṃ madhuparka pratigṛhyāpidhānapātramapanīya 'trayyai vidyāyai''āmāgan yaśaśā'iti dvābhyāmabhimnatrya /
'amṛtopastara-ṇamasi'; iti yajuṣāpurastātprāśanādapaḥ pibati /
tata ācamya 'yanmadhuno madhavyam'ityanayā triḥ prāśnāti /
dvistūṣṇīm /
tataḥ 'amṛtāpidhānamasi'; iti yajuṣāupariṣṭādapyapaḥpibet /
atācamya śeṣamanukampyāya anugrāhyāya putrāśiṣyādaye samāvṛttāyaiva prāśituṃprayacchet; na tu brahmacāriṇe, 'na cāsmai śrutivipratiṣiddhamucchiṣṭaṃ dadyāt'(āpa.dha.1-4-5) iti niṣedhāt /

210.2

nanviha madhye śuddhyarthamupastaraṇānantaramācamanaṃ na kartavyam;asmākaṃ vacanābhāvāt /
nyāyate 'pi naiva;bhojanavadapidhānāntameka- karmatvāt /
aparathā bhojame 'pi pratigrāsamācamanaṃ prasajyeta /
atha sarvadeśakālakartṛvyāptācārabalāttatkartavyamiti cet, na;ayamācāra uktalakṣaṇo na vetyarvācīnānāṃ durniśceyatvāt /

210.3

atrocyate-nāyamākṣepaḥ bodhāyanādigṛhyeṣūpastaraṇānantaramācamanavidhidarśanenāsmākamapyācāraḥ sarvadeśādivyāpīti niścetuṃ suśakatvāt /
uktaṃ caitat"atha karmāṇyācārādyāni'(apa.gṛ.1-1) ityatra gārhyaaṇīti svaśabdaṃ vihāya, ācārādityupalakṣaṇato vyākhyeyagārhyakarmanirdeśāt, gṛhyāntarādyupadiṣṭaviṣayo 'pyasmadīyānāmācāro vedamūla eveti /
bhojane tu na pratigrāsamācamanaprasaktiḥ;kvacidapi vacanābhāvāt, ācārābhāvācca /
somapāne punaḥ 'na somenocchiṣṭā bhavanti'iti vacanādante 'pi naivācamanam /
api caitadācamanam

210.4

śikābandhanādivat kartuḥ saṃskārakam, sannipāti ca anuktamapyapekṣitamanyato grāhyamiti nyāyavidaḥ /
tasmādihopastaraṇānantamācamanaṃ kāryameva /

210.5

kecit-baudhāyanādibhirupastaraṇāpidhānayostadarthānāṃ cāpāṃ nivedanasya pṛthagupadeśāt upastaraṇādūrdhvamācamanavidhānācca upastaraṇādeḥ

210.6

bahiraṅgatvena karmāntaratvāvagateryuktaṃ teṣāṃ prāśanāttprāgapyācamanam /
asmākaṃ tu tathāvidhopadeśābhāvāt, antaraṅgatvena upastaraṇādya- pidhānāntaṃ bhojanavadekaṃ karmeti madhye suddhyarthamācamanaṃ na yuktamiti /
maivam;yato 'smākamapi 'yajurbhyāmapa āācāmati'iti śabdāntareṇācamanayoḥ pṛthagovopadeśaḥ /
asmādeva pṛthagupadeśāttadarthānāmapāmāvedanaṃ cākṣepyam /
ato 'smākaṃ teṣāṃ copadeśe vaiṣamya- bhāvāttulyayogakṣemamevācamanam // 13 //

210.7

11 madhuparkapratigrahītā rājā sthapatirvā cet tena tasya purohitāya dānam /

210.8

pratigṛhyaiva rājā sthapatirvā purohitāya //

210.9

COMMENTARIES:

210.11

evakārāt prāśanamakṛtvā purohitāya pradānam /
sa vidhivat prāśnāti //14//

Linked texts (1)