Pramāṇa · Search · About · API

Apastambagrihyasutra 3

Anākulā, with Sudarśanārya's Tātparyadarśana 3

Language
Sanskrit

3.1

udagayanādayaḥ prasiddhāḥ /
puṇyāhāstvahno navadhā vibhaktasyāyu jo bhāgāḥ- prātassaṅgava(1) madhyāhṇasāyaṃśabdavācyāḥ puṇyanakṣatrāparaparyāyāḥ pañca /
'samānasyāhnaḥ pañca puṇyāni nakṣatrāṇi'(tai,brā.2-5.6) 'mitrasya saṅgavaḥ /
tatpuṇyaṃ tejassvyahaḥ'; (tai.brā.1-5-6) ityādiśruteḥ /
yugmāstvaślīlāḥ, 'catvāryaślīlāni'(tai.brā.1-5-6) iti śruteḥ /

3.2

kecit-kṛttikādiviśākhāntāni devanakṣatrāṇi puṇyāhāḥ, 'yānyeva devanaśratrāṇi /
teṣu kurvīta yatkārī syāt /
puṇyāha eva kurute'; (tai.brā.1-5-2) iti śruteḥ /

3.3

udagayanetyādirayaṃ samāso dvandvaḥ /
teṣu kāryāṇi /
gārhyaaṇīti śeṣaḥ /
eṣāṃ samuccayaḥ na vikalpaḥ /
etacca sāmānyavidhānaṃ tatra tatra viśeṣavidhānenāpodyate niyamyate ca /
evamudagayanādīnāṃ vidāne satyapi kvacidaniyamaḥ pratibhāsate /
'sarva ṛtavo vivāhasya'; (āpa.gṛ.2-12.) iti vacanāt yadā dakṣiṇāyane 'pi vivāhassyāttadā samāvartanaṃ tatkālasamīpakāla eva /
itarathā udagayanasamāvṛttasya śaradi vivāhe sati bahukālavyavadhāne, 'anāśramī na tiṣṭheta dinamekamapi dvijaḥ'; /
(dakṣasaṃ.a.1) iti niṣedhātikramaprasaṅgāt /

3.4

kiñca āśvalāyanagṛhye 'udagayana āpūryamāṇapakṣe kalyāṇe nakṣatre caulakarmopanayanagodānavivāhāḥ'(āśva.gṛ.1-5) ityatra caulavikāratvādeva godānasya udagayanaprāptau punastatra tadvidhiḥ tadvikārāntare samāvartane udagayananiyamānivṛttyartha iti gamyate /
tathā baudhāyanīye samāvartanasya caulavikāratvādeva āpūryamāṇapakṣaprāptau punastatra tadvidhi(2) rudagayanāniyamārta iti gamyate /
tathā gṛhanirmāṇapraveśayoḥ jyotiśśāstre dakṣiṇāyanasyāpi vidhānāt avigītaśiṣṭācārācca udagayanāniyamaḥ /
tathā aparapakṣe 'pyāpañcamyāḥ

3.5

jyotiśśāstrādannaprīśana(3)gṛhanirmāmapraveśān rātrāvapyācaranti /
tathaiva yadā puṇyāhāḥ jyautiṣoktadoṣopahatāḥ tadā aślīleṣvapi /
tathaiva yadā puṇyāhā- jyotiṣoktadoṣopahatāḥ tadā aślīleṣvapi taduktaguṇayukteṣi(4) avigānena karmāṇyācaranti /
jyotśśāstramapi (1)

3.6

vedāṅgatvādagṛhyamāṇakāraṇatvāt, śiṣṭaparigṛhītatvācca kalpasūtrādivadādaraṇīyameva /
nirṇaye ti śiṣṭāḥ pramāṇaṃ sarvatra //

3.7

3 yajñopavītaprādakṣiṇyādividhiḥ /

3.8

yajñopavītinā //

3.9

COMMENTARIES:

3.10

kāryāṇi ityanuvartate //

Linked texts (1)