Apastambagrihyasutra 46
Anākulā, with Sudarśanārya's Tātparyadarśana 46
- Language
- Sanskrit
46.1
nakṣatrasya nāmeva nāma yāsāṃnakṣatranāmāḥ /
ekasya nāmaśabdasya lepaḥ, uṣṭramukhādivat /
evamikhādivat vigrahaḥ rohiṇī citretyevamādayo nakṣatranāmāḥ /
gaṅgetyādayo nadīnāmāḥ /
śiṃśupetyādyāvṛkṣanāmāḥ /
garhītāḥvarjanīyāḥ //13//
46.2
repho vā lakāro vā yāsāṃ nāmnaupānta upadhetyarthaḥ yathā gaurī śālītyādi /
śeṣaṃ vyaktam /
atra cakāreṇa garhitā ityanukarṣaṇāt āsāṃ varjanīyatve siddhe 'sarvā varaṇe parivarjayat'iti vyartham /
na;sugrahārthatvāt /
46.3
atha vā yā etā rephalakāropāntā gaurī śālītyādyā-, yāśca prakārāntareṇāpi smṛtyantaroktā rephalakāropāntāḥ, yathā sagotrā samānapravarā puṃścalīti tāssarvā varaṇe parirjayediti jñāpanārtham /
idaṃ tvihavaktavyam- asatyapi gatyantare vyakte 'pyṛddhiliṅge sragotrādīnāṃ sarvathāniṣedha eva /
gauryādīnāṃ tu na tathā guptādīnāmiveti //
46.4
kecit nakṣatranāmetyādikeyaṃ śāstrāntaragītā gātā, tasyāḥ pādapūraramāni 'sarvā varaṇe parivarjaye'diti padānīti parikalpayanto, yasmānnakṣatrādināmā rephalakāropāntāśca garhitāḥ tasmāttāssarvo varaṇe parivarjayediti vyācakṣate //14//
46.5
11 ṛdviparīkṣā /
46.6
śaktiviṣaye dravyāṇi praticchannānyupanidhāya brūyādupaspṛśeti //
46.7
nānā bījāni saṃsṛṣṭāni vedyāḥ pāṃsūn kṣetrālloṣṭaṃ śakṛcchmaśānaloṣṭamiti //
46.8
COMMENTARIES:
46.9
'lakṣaṇasampannāmupayacchete'ti vakṣyati /
tatra lakṣaṇānāmajñātatvāt tatparīkṣaṇopāya upadiśyate /
nacāyaṃ nityo vidhiḥ;'saktiviṣaya'iti vacanāt /
śaktissāmarthya yadi samphavaḥ /
yadi vadhūjñātayo 'numanyeran tadā kartavyaṃ nānyathetyarthaḥ /
tat kathaṃ kartavyam?ucyate-dravyāṇi pañcavakṣyamāṇāni mṛtpiṇḍeṣu praticchannāni kṛtvā upanidhāya kanyāsamīpe nidhāya tāṃ brūyādvaraḥ- eṣāṃ piṇḍānāṃ ekatamupaspṛśeti /
kāni punastāni dravyāṇi?nānābījāni saṃsṛṣṭāni vrīhiyavādīni /
vedyāḥ pāṃsūnāhṛtān, sasyasampannāt kṣetrādāhṛtaṃ loṣṭaṃ, sakṛt gomayaṃ, śmaśānādāhṛtaṃ loṣṭamityetāni /
bījānāṃ dravyatvāvyabhicāre 'ri dravyāṇītyucyate-śāstrāntare dṛṣṭānāmanyeṣāmapi dravyāṇāmiha vikalpena prāptyartha tadyathā-avidāsinohadāt sarvasampannā devanāt kitavī iriṇādadhanyeti(āśva.gṛ.1-5-6) //13//
Linked texts (1)
- Āpastambagṛhyasūtra — Āpastamba, Sanskrit