Pramāṇa · Search · About · API

Apastambagrihyasutra 80

Anākulā, with Sudarśanārya's Tātparyadarśana 80

Language
Sanskrit

80.2

pāṇigrahaṇādārabhya sarvācāralakṣaṇakarmārthamayamagnirnityaḥ, yāvajjīvaṃ notsṛjyate;'pāṇigrahaṇādiragnistamaupāsanamityācakṣate, tasmin gārhyāṇi karmāṇi'(hi.gṛ.26.1,2) iti hiraṇyakeśivacanāt /
ataḥ sāṅge vivāhe samāpte 'pi 'apavṛtte karmaṇi laukikassampadyate'; (āpa.pa.4-22) iti na bhavati //15//

80.3

nitya iti siddhe dhārya ityārambhāt prayāṇe 'pyasya samidhyātmanyarapyorvā samāropaṇaṃ gṛhyāntaravihitaṃ vikalpenāpi na syāt /
yathā 'juhvā sruveṇa vā sarvaprāyaścittāni juhoti'(śrau.2-11-1) ityatra 'adhvaryu kartāram (āpa.pa.1-26) iti vacanāt adhvaryureva kartā, natu 'juhotijutīti prāyaścitte brahmāṇam'; (āśva.śrau.1-1-16) ityāśvalāyanasṛtravihito brahmā vikalpenāpi /
evaṃ ca 'samopyaitamagnimanuharanti'(āpa.gṛ.5-14) iti sarvasya dharmo 'yaṃ , na vaivāhikaprayāṇasyaiva /
yathā samopyaitāvagnī anvāropya'; ityāgnikaprayāṇe 'sya vihito dharmassarvārthaḥ /

80.4

evaṃ vidheṣu yadyapi yājñikā vikalpaṃ neccanti, tathāpi vikalpo 'stītyatra jñāpakaṃ bhavati /
'savarṇāpūrvaśāstravihitāyāṃ yatartu gacchataḥ putrāsteṣāṃ karmabhissambandhaḥ''dāyenāvyatikramaścobhayoḥ''pūrvavatyāmasaṃskṛtāyāṃ varṇāntare ca maithune doṣaḥ'(āpa.gha.2-13-1,2,3)

80.5

ityasavarṇadārasaṅgrahaṇaṃ pratiṣidhya svayamevāha sūtrakāraḥ- sa trayāṇāṃ varṇānām'(āpa.pa.1-2) iti /
trayāṇāmityetasya padasyārtho bhāṣyakāreṇa vyākhyātaḥ-'tisro hi tasya bhāryāssmṛtyantaravacanādapratiṣiddhāḥ, tasya kathaṃ saha tābhiradhikārassyādityevamarthā trisaṅkhyā'iti /

80.6

etatsūtrabhāṣyābhyāmasavarṇadārasaṅgrahassmṛtyantaravihito na sarvathaiva niṣiddha iti gamyate /
taccānyeṣvapyevāṃvidheṣu vikalpasya jñāpakameva // 13 //

80.7

asyaupāsanasyo dvātasyotpattimāha-
16 anugatau mathanam /

80.8

anugato manthyaḥ //

80.9

COMMENTARIES:

80.10

anugataḥudvātaḥ manthayaḥ manthanenotpādyaḥ /
asmin pakṣe vivāhe 'pyasya yonireṣaiva /
dhāraṇaṃ cārapyorvivāhaprabhṛti bhavati /
tatra vivāhe araṇībhyāṃ manthanam, anugate svebhya evāvakṣāṇebhya ityuktam /
tadabhāve bhasmanā araṇī saṃspṛśya manthanam //16//

Linked texts (1)