Baudhayanagrihyasutra 2.18: atha dvitīyapraśne aṣṭādaśo 'dhyāyaḥ
Baudhāyanagṛhyasūtra 2.18
- Language
- Sanskrit
atha dvitīyapraśne aṣṭādaśo 'dhyāyaḥ
2.18.1
athāto rudrasnānārcanavidhiṃ vyākhyāsyāmaḥ ādita eva tīrthe snātvodetyāhataṃ vāsaḥ paridhāya śuciḥ prayato brahmacārī śuklavāsāḥ īśānasya pratikṛtiṃ kṛtvā tasya dakṣiṇāpratyagdeśe tanmukhaḥ sthitvā ātmani devatāḥ sthāpayet prajanane brahmā tiṣṭhatu \ pādayorviṣṇustiṣṭhatu \ hastayorharastiṣṭhatu \ bāhvo rudrastiṣṭhatu \ jaṭhare 'gnistiṣṭhatu \ udare pṛthivī tiṣṭhatu \ hṛdaye śivastiṣṭhatu \ kaṇṭhe vasavastiṣṭhantu \ vaktre sarasvatī tiṣṭhatu \ nāsikayorvāyustiṣṭhatu \ nayanayoścandrādityau tiṣṭhetām \ kaṇayoraśvinau tiṣṭhetām \ lalāṭe rudrāstiṣṭhantu \ mūrdhnyādityāstiṣṭhantu \ śirasi mahādevastiṣṭhatu \ śikhāyāṃ vāsudevastiṣṭhatu \ pṛṣṭhe pinākī tiṣṭhatu \ purataśśūlī tiṣṭhatu \ pārśvayośśivāśaṅkarau tiṣṭhetām \ sarvato vāyustiṣṭhatu \ sarvato 'gnijvālā mālāparivṛtāstiṣṭhantu \ sarveṣvaṅgeṣu sarvā devatā yathāsthānaṃ tiṣṭhantu \ māṃ rakṣantu iti \ agnirme vāci śritaḥ iti yathāliṅgamaṅgāni saṃmṛjyāthainaṃ gandhākṣatapatrapuṣpadhūpadīpairārādhayet \1\
2.18.2
athainaṃ prasādayati ārādhito manuṣyaistvaṃ siddhairdevāsurādibhiḥ ārādhayāmi śaktyā tvānugṛhāṇa maheśvara \2\
2.18.3
tryambakaṃ yajāmahe iti ca \3\
2.18.4
athainamāvāhayati ā tvā vahantu harayassacetasaśśvetairaśvaissaha ketumadbhiḥ \ vātājitairbalavadbhirmanojavairāyāhi śīghraṃ mama havyāya śarvom iti \4\
2.18.5
sthāpite nāvāhanam \5\
2.18.6
athāsmā āsanaṃ dadāti sadyojātam iti bhave bhave iti pādyaṃ bhavodbhavāya namaḥ ityarghyaṃ rudrāya namaḥ ityācamanīyaṃ vyāhṛtībhirnirmālyaṃ vyapohyāthainaṃ snāpayati āpo hiṣṭhā mayobhuvaḥ iti tisṛbhiḥ hiraṇyavarṇāśśucayaḥ pāvakāḥ iti catasṛbhiḥ pavamānassuvarjanaḥ ityetenānuvākena brahma jajñānaṃ kadrudrāya sarvo vai kayā naścitra ābhuvat āpo vā idaṃ sarvam iti ca \6\
2.18.7
vyāhṛtībhiḥ pradakṣiṇamudakaṃ pariṣicya pavitra pādamūle nidhāyādbhistarpayati bhavaṃ devaṃ tarpayāmi ityaṣṭābhiḥ vāmadevāya namaḥ iti vastraṃ jyeṣṭhāya namaḥ iti yajñopavītaṃ rudrāya namaḥ ityācamanīyaṃ kālāya namaḥ iti gandhaṃ kalavikaraṇāya namaḥ ityakṣataṃ balavikaraṇāya namaḥ iti puṣpaṃ balapramathanāya namaḥ iti dhūpaṃ sarvabhūtadamanāya namaḥ iti dīpaṃ manonmanāya namaḥ iti kāle naivedyaṃ rudrāya namaḥ ityācamanīyaṃ dadāti \7\
2.18.8
athāsyāghoratanūrupatiṣṭhate aghorebhyo 'tha ghorebhyaḥ iti \8\
2.18.9
atha rudragāyatrīṃ japet tatpuruṣāya vidmahe ityetāṃ raudrīṃ sahasrakṛtva āvartayecchatakṛtvo 'parimitakṛtvo vā daśāvaram \9\
2.18.10
athainamāśiṣamāśāste īśānassarvavidyānām iti \10\
2.18.11
athāsya mūrdhni kalaśadhārayā santatamabhiṣiñcati namaste rudra manyave ityekādaśānuvākān japet \ sarvo vai rudraḥ iti trīnanuvākān sadyo jātam iti pañcānuvākān imā rudrāya iti dvādaśarcānanyāṃśca raudramantrānyathāśakti japet \11\
2.18.12
evamekādaśakṛtvo 'bhiṣiñcati \12\
2.18.13
japānte japānte agnāviṣṇū sajoṣasā ityekādaśānuvākānāmekamekamanuvākaṃ japet \13\
2.18.14
sarveṣāmante punarārādhayet sadyo jātam ityāsanādi dīpāntaṃ pūrvoktaṃ sarvaṃ kṛtvā manonmanāya namaḥ iti pāyasādi mahāhavirnivedayedraudrībhisstutibhisstunvanti \14\
2.18.15
tadetadrudrasnānārcanaṃ pāpakṣayārthī vyādhimocanārthī śrīkāmaśśāntikāmaḥ puṣṭikāmastuṣṭikāma āyuṣkāma ārogyakāmo mokṣakāmaśca kuryāt \15\
2.18.16
atha yathāśakti dakṣiṇāṃ dadāti daśagāvassuvarṇabhūṣitā ṛṣabhaikādaśāstadabhāva ekāṃ gāṃ dadyādityāha bhagavān bodhāyanaḥ \16\
iti bodhāyanīye gṛhyaśeṣasūtre dvitīyapraśne aṣṭādaśo 'dhyāyaḥ
Linked texts (2)
- Ācārabhūṣaṇa — Tryambaka rāma oka 1794, Sanskrit
- Nityācārapaddhati (Vidyākara vājapeyin) — Vidyākara vājapeyin, Sanskrit