Pramāṇa · Search · About · API

Kathakagrihyasutra 10.20.8

Commentary of Devapāla 10.20.8

Language
Sanskrit

10.20.8

pratnāṃ purāṇamanudyutaṃ dyotamānaṃ ‘tejo vai ghṛtam’ ityarthavādāt | ke duhanti | ahrayaḥ na vidyate hrīrlajjā yeṣāṃ te'hrayaḥ, nityasatkarmapravṛttyā yeṣāṃ na kadācidapi loke kukarmakṛtinibandhanā lajjā bhavati, te vedārthāvagamānuṣṭhānayuktā ityarthaḥ| kīdṛśaṃ payaḥ | sahasrasāṃ ‘vana ṣaṇa saṃbhaktau’ sahasraśo vibhajyamānam | ‘ṛ gatau’ iyartīti ṛṣiḥ, gantāraṃ liṅgavyatyayena || aindrī | bṛhatī | dvitīyā tu gāyatrī vakṣyamāṇā | agnerārṣam | he indra tvaṃ kadācidapi starīḥ hiṃsakaḥ san na dāśuṣe dānaśīlāya yajamānāya saścasi gacchasi | upopeti samīpārtho nipātasamudāyaḥ | samīpaṃ hiṃsraḥ san na gacchasi yajamānasya | śiṣṭā nipātāḥ pādapūraṇārthāḥ| it nu iti abhyastau | yataśca hiṃsraḥ san na yajamānamupasarpasi, taitastava devasyānyavilakṣaṇasya bhūyo bahu dānaṃ yajamānena dīya- mānaṃ pṛcyate 'pṛcī samparke' sampṛcyate yujyate tvayā saṅgacchate, bhūyobhūyaḥ punaḥpunariti vīpsārtho vā draṣṭavyaḥ || he indra te tava yo dūḍabho ratho, raṃhaṇādrathaḥ, duṣṭān dambhāti hinasti, duḥkhena vā dabhyate parairiti dūḍabhaḥ| 'ḍaśca ṛtadāmeṣu' ityupasaṃkhyānāddasya ḍatvaṃ pūrvasya ca dīrghaḥ | so'smān paryaśnotu sarvato vyāpnotu rakṣārtham | viśvataḥ sarvato yena rathena dāśuṣo yajamānān rakṣasi || he agne iḍāmannaṃ sādha sādhaya | kasmai | havamānāya homamāhvānaṃ ca kurvāṇāya yajamānāya | kīdṛśīmiḍām | purudaṃsaṃ | puruśabdo bahuparyāyaḥ, daṃsasśabdaḥ karmanāma, bahukarmāṇaṃ bahusiddhiyogyāmityarthaḥ | saniṃ goḥ

Linked texts (1)