Pramāṇa · Search · About · API

Kathakagrihyasutra 2

Commentary of Devapāla 2

Language
Sanskrit

2.1

tisṛṣu vidyāsu vedatrayātmikāsu bhavaṃ grahaṇaṃ prayojanaṃ vā vrataṃ traividyakam | vakṣyāma iti śeṣaḥ |
yaṃ prati kathyate, so'prabuddho brahmacārī | tena vyartha upadeśa ityāśaṅkayāha

2.2

ācāryeṇānuṣṭhātavya ityarthaḥ |

2.3

adhyayanasyārambhe samāptau cāṃhomugbhistisraḥ samidho'gnāvabhyādadhyāt svāhākāramātraśūnyaṃ prakṣepamātraṃ kuryādityarthaḥ, anyathā juhuyāditi brūyāt | aṃhasaḥ pāpādvimocayantītyaṃhomuco mantrāḥ | te punaḥ yaddevā devaheḷanaṃ devāsaścakṛmā vayam | agnirmā tasmādenaso viśvānmuñcatvaṃhasaḥ ||
devā eva devāsaḥ 'ājjaserasukū' he devā devāso'tiśayārthaṃ punaḥ sambodhanam, yadvayaṃ devaheḷanaṃ cakṛmā 'heḍu anādare' anādareṇāvalepena yaddevānāṃ pāpaṃ kṛtavanto vayam, tasmādenasoṃ'hasaḥ pāpāt viśvāt samastādagnirmāṃ vimuñcatu | aṃhasa enasa iti duḥkhapīḍitasya punarvacanam | enaḥśabdo vā pāpakṛte duḥkhātiśaye vartate| anenaiva dvitīyatṛtīyau gatārthoṃ| divānaktaṃśabdābhyāṃ madhyavartinyau sandhye api saṃgṛhīte |

2.4

vratasyopāyanaṃ grahaṇaṃ, vimocanaṃ ca parityāgaḥ | tadvayamapi darśapūrṇamāsayoruktam | tathāca tatratyaṃ sūtraṃ 'pāṇī prakṣālya dakṣiṇato'gnestiṣṭhan brūyādagne vratapate vāyo vratapate sūrya vratapate' iti ||
amī ṣaṭ kṛcchravidhau vyākhyātāḥ | iha ca vratagrahaṇe mocane ca samānāḥ kartavyāḥ | iyāṃstu viśeṣaḥ-vimocane daṇḍamagnau prāsyedapsu mekhalāṃ vāsaśca hutasamāptiṃ yāvat | tata eva daṇḍādayo mantrāvṛttibhājaḥ | tathāca manuḥ 'yadyasya vihitaṃ carma yatsūtraṃ yā ca mekhalā | yo daṇḍo yacca vasanaṃ tattatsarvaṃ vrateṣvapi ||' (2|174) iti |

Linked texts (1)