Pramāṇa · Search · About · API

Kathakagrihyasutra 22

Commentary of Devapāla 22

Language
Sanskrit

22.1

aśvayujā nakṣatreṇa yuktā paurṇamāsī āśvayujī, tasyāṃ nṛpatiprabhṛtīnāmaśvādyadhipatīnāmaśvādikhastayanamidaṃ kartavyamucyate | aśvānmahayanti pūjayanti snānānulepanālaṅkāraprabhṛtibhiḥ śṛṅgārayanti, sarvāṇi ca karikarabhakharaprabhṛtīni vāhanāni yathāsaṃbhavaṃ mahayanti |

22.2

grāmasya yā uttarā dik, tatreṣṭivikāratvādiṣṭivedisadṛśīṃ caturasrāṃ vediṃ kṛtvā, tāṃ ca śākhābhirahataiśca vāsobhiḥ parivārya, sarvarasairmadhurādibhirikṣurasaprabhṛtibhirghaṭān pūrayitvā pūrvādikṣu catasṛṣu dikṣu nidadhyāt sthāpayet, sarvaiśca vrīhyādibījaiḥ pātrāṇi pūrayitvā vidikṣu pūrvottarādiṣu nidadhyāt |

22.3

tasya racitopacārasyāparabhāge yathoktamājyabhāgāntaṃ hutvā jayaprabhṛtibhiśca rāṣṭrabhṛdantairhutvā tisro devatā yajeta nāmadheyena taddevatayā vā ṛcā | kāstāstisraḥ agniṃ varuṇamaśvināviti | āśvayujīṃ ca caturthīṃ, tāṃ tu nāmadheyenaiva āśvayujyai svāheti talliṅgamantrābhāvāt | ājyamatra haviḥ |

22.4

yāge kriyamāṇe'śvādīnnyojayanti paryāṇālaṅkārādinā |

22.5

devayajanaṃ yāgasthānaṃ vedistasyāḥ parihitakavacāḥ karituragaprabhṛtayaḥ pradakṣiṇaṃ bhramaṇatrayaṃ kurvanti |

22.6

prahṛṣṭāḥ santo ghātādikaṃ kurvanti |

22.7

iṣṭe yāge nirvarttite sati yathārthaṃ yathāprayojanaṃ samyak prahṛṣṭāḥ yānti | yo yatrādhikṛtaḥ, sa taṃ sthānaviśeṣamanusaratītyarthaḥ |
samastaṃ ca gavādi dakṣiṇā |

22.9

dakṣiṇetyanuṣajyate | rasā ye ghaṭeṣu kalpitāḥ, bījāni ca pātreṣu, vāsāṃsi vedivaraṇāni, tāni sarvāṇyeva dakṣiṇā | upayuktānāṃ dakṣiṇayā pratipattiḥ karttavyetyarthaḥ |
asyāmevāśvayujyāṃ gomatāṃ svastyayanamāha

Linked texts (1)