Kathakagrihyasutra 22
Commentary of Devapāla 22
- Language
- Sanskrit
22.1
aśvayujā nakṣatreṇa yuktā paurṇamāsī āśvayujī, tasyāṃ nṛpatiprabhṛtīnāmaśvādyadhipatīnāmaśvādikhastayanamidaṃ kartavyamucyate | aśvānmahayanti pūjayanti snānānulepanālaṅkāraprabhṛtibhiḥ śṛṅgārayanti, sarvāṇi ca karikarabhakharaprabhṛtīni vāhanāni yathāsaṃbhavaṃ mahayanti |
22.2
grāmasya yā uttarā dik, tatreṣṭivikāratvādiṣṭivedisadṛśīṃ caturasrāṃ vediṃ kṛtvā, tāṃ ca śākhābhirahataiśca vāsobhiḥ parivārya, sarvarasairmadhurādibhirikṣurasaprabhṛtibhirghaṭān pūrayitvā pūrvādikṣu catasṛṣu dikṣu nidadhyāt sthāpayet, sarvaiśca vrīhyādibījaiḥ pātrāṇi pūrayitvā vidikṣu pūrvottarādiṣu nidadhyāt |
22.3
tasya racitopacārasyāparabhāge yathoktamājyabhāgāntaṃ hutvā jayaprabhṛtibhiśca rāṣṭrabhṛdantairhutvā tisro devatā yajeta nāmadheyena taddevatayā vā ṛcā | kāstāstisraḥ agniṃ varuṇamaśvināviti | āśvayujīṃ ca caturthīṃ, tāṃ tu nāmadheyenaiva āśvayujyai svāheti talliṅgamantrābhāvāt | ājyamatra haviḥ |
22.4
yāge kriyamāṇe'śvādīnnyojayanti paryāṇālaṅkārādinā |
22.5
devayajanaṃ yāgasthānaṃ vedistasyāḥ parihitakavacāḥ karituragaprabhṛtayaḥ pradakṣiṇaṃ bhramaṇatrayaṃ kurvanti |
22.6
prahṛṣṭāḥ santo ghātādikaṃ kurvanti |
22.7
iṣṭe yāge nirvarttite sati yathārthaṃ yathāprayojanaṃ samyak prahṛṣṭāḥ yānti | yo yatrādhikṛtaḥ, sa taṃ sthānaviśeṣamanusaratītyarthaḥ |
samastaṃ ca gavādi dakṣiṇā |
22.9
dakṣiṇetyanuṣajyate | rasā ye ghaṭeṣu kalpitāḥ, bījāni ca pātreṣu, vāsāṃsi vedivaraṇāni, tāni sarvāṇyeva dakṣiṇā | upayuktānāṃ dakṣiṇayā pratipattiḥ karttavyetyarthaḥ |
asyāmevāśvayujyāṃ gomatāṃ svastyayanamāha
Linked texts (1)
- Kāṭhakagṛhyasūtra — Laugākṣi, Sanskrit