Kathakagrihyasutra 38
Commentary of Devapāla 38
- Language
- Sanskrit
38.1
samyagupaghātaḥ samupahataṃ vyādhidurbhikṣaśatrūdayādistasmin sati, adbhute vā adbhutamakālotthamulkādhūmaketugaganāṅkanapaṭaharavākarṇanaduḥkhaprāyaniṣṭasūcakaṃ tasmiṃśca sati, śāntyai śāntyarthaṃ śamyādīni ṣoḍaśa dravyāṇi adbhiḥ saha saṃsṛjati miśrayatītyarthaḥ vānaspatyānyantarbhāvayatītyarthaḥ | pūrvamevoddhṛtya prokṣaṇakūrcaṃ kuryāt sadācārāt | sītā halavilikhitā bhūmistasyā loṣṭo mṛtpiṇḍaḥ | saṃmiśraṇaṃ tu saṃ vaḥ sṛjāmīti dvābhyāṃ mantrābhyām || ājyabhāgānte cāyaṃ saṃsarga iṣṭaḥ |
yā vo yuṣmākaṃ tanavasthāḥ priyāḥ, tathā hṛdayāni cittāni priyāḥ priyāṇi sukhakārīṇi saṃsantu samyak bhavantu | madīyā api śarīrādyaḥ śāntikarmaṇi karaṇīye śreyaskarāḥ santu ityarthaḥ |
38.2
yā oṣadhaya ityādinā anuvākena saṃyojyāloḍayatītyarthaḥ |
yā oṣadhaya ityādiranuvākaḥ | anuṣṭup chandaḥ | ātharvaṇasya bhiṣaja ārṣam | prādhānyādoṣadhīstutiḥ | taṃ krameṇa vyākhyāsyāmaḥ
38.3
apāsmadityādibhiścatasṛbhirṛgbhirrājyabhāgānte saṃprokṣaṇaṃ tāvadekaṃ kuryāt | atha kasyedaṃ saṃprokṣaṇam | aśvebhājapuruṣarathagṛhakṣetraprabhṛteḥ tathāsadācārāt pāramparyavaśāyāta ācāro vedapūrvakaḥ | pramāṇaṃ vedasaṃyogabhājāmācamanādivat |
38.4
devādbhuteṣu devāśrayeṣu candrādidoṣeṣu bhayanimitteṣu satsu yanno bhayamityaṣṭābhirṛgbhiḥ sthālīpākena aṣṭa āhutīrjuhuyāt |
38.5
tadanantaraṃ yaddevā ityādibhistisṛbhistisra āhutīranyāḥ sthālīpākasya juhuyāt |
38.6
catasra anyā āhutīḥ sthālīpākasya juhuyāt |
38.7
asminnevāvasare pūrvoktameva apāsmadetviti catasṛbhiḥ saṃprokṣaṇaṃ dvitīyaṃ kuryāt |
38.8
sthālīpākānantaramṛtutithyādayaḥ prāguktanayena sviṣṭakṛdaṅgabhūtāḥ kartavyāḥ | tato dhura upadhuraścānyā āhutayaḥ kāryāḥ | tataḥ sviṣṭakṛdāditantraṃ samāpanīyam | tatastṛtīyaṃ prokṣaṇaṃ kartavyamiti tātparyeto jñeyam || atha mantrabhāṣyaṃ
anuṣṭubhau | vedhaso vaiṣṇavasyārṣam | vaḥ yuṣmākaṃ śamiprabhṛtīnāṃ hṛdayaṃ sāraṃ saṃsṛjāmi saṃyojayāmi parasparaṃ saṃbaddhaṃ karomi yadvā sītādīnāṃ adhiṣṭhātryo devatāḥ saṃsṛjyante, tāsāṃ ca hṛdayādisaṃbhavaḥ yajamānenāspadādisaṃbandhanibhena, adharmāpasāraṇāya hṛdayādīnāmadbhiḥ saṃsarga āśāsyate | saṃsṛṣṭaṃ saṃbaddhamekakāryasaṃpādanakṣamaṃ yuṣmākaṃ mano astu madīyaṃ yuṣmanmanobhiryuṣmadīyaṃ ca parasparam | evaṃ tanvastanavaḥ saṃsṛṣṭā yuṣmākaṃ santu | prāṇo jīvaḥ saṃsṛṣṭo bhavatu |
Linked texts (1)
- Kāṭhakagṛhyasūtra — Laugākṣi, Sanskrit