Pramāṇa · Search · About · API

Kathakagrihyasutra 38

Commentary of Devapāla 38

Language
Sanskrit

38.1

samyagupaghātaḥ samupahataṃ vyādhidurbhikṣaśatrūdayādistasmin sati, adbhute vā adbhutamakālotthamulkādhūmaketugaganāṅkanapaṭaharavākarṇanaduḥkhaprāyaniṣṭasūcakaṃ tasmiṃśca sati, śāntyai śāntyarthaṃ śamyādīni ṣoḍaśa dravyāṇi adbhiḥ saha saṃsṛjati miśrayatītyarthaḥ vānaspatyānyantarbhāvayatītyarthaḥ | pūrvamevoddhṛtya prokṣaṇakūrcaṃ kuryāt sadācārāt | sītā halavilikhitā bhūmistasyā loṣṭo mṛtpiṇḍaḥ | saṃmiśraṇaṃ tu saṃ vaḥ sṛjāmīti dvābhyāṃ mantrābhyām || ājyabhāgānte cāyaṃ saṃsarga iṣṭaḥ |
yā vo yuṣmākaṃ tanavasthāḥ priyāḥ, tathā hṛdayāni cittāni priyāḥ priyāṇi sukhakārīṇi saṃsantu samyak bhavantu | madīyā api śarīrādyaḥ śāntikarmaṇi karaṇīye śreyaskarāḥ santu ityarthaḥ |

38.2

yā oṣadhaya ityādinā anuvākena saṃyojyāloḍayatītyarthaḥ |
yā oṣadhaya ityādiranuvākaḥ | anuṣṭup chandaḥ | ātharvaṇasya bhiṣaja ārṣam | prādhānyādoṣadhīstutiḥ | taṃ krameṇa vyākhyāsyāmaḥ

38.3

apāsmadityādibhiścatasṛbhirṛgbhirrājyabhāgānte saṃprokṣaṇaṃ tāvadekaṃ kuryāt | atha kasyedaṃ saṃprokṣaṇam | aśvebhājapuruṣarathagṛhakṣetraprabhṛteḥ tathāsadācārāt pāramparyavaśāyāta ācāro vedapūrvakaḥ | pramāṇaṃ vedasaṃyogabhājāmācamanādivat |

38.4

devādbhuteṣu devāśrayeṣu candrādidoṣeṣu bhayanimitteṣu satsu yanno bhayamityaṣṭābhirṛgbhiḥ sthālīpākena aṣṭa āhutīrjuhuyāt |

38.5

tadanantaraṃ yaddevā ityādibhistisṛbhistisra āhutīranyāḥ sthālīpākasya juhuyāt |

38.6

catasra anyā āhutīḥ sthālīpākasya juhuyāt |

38.7

asminnevāvasare pūrvoktameva apāsmadetviti catasṛbhiḥ saṃprokṣaṇaṃ dvitīyaṃ kuryāt |

38.8

sthālīpākānantaramṛtutithyādayaḥ prāguktanayena sviṣṭakṛdaṅgabhūtāḥ kartavyāḥ | tato dhura upadhuraścānyā āhutayaḥ kāryāḥ | tataḥ sviṣṭakṛdāditantraṃ samāpanīyam | tatastṛtīyaṃ prokṣaṇaṃ kartavyamiti tātparyeto jñeyam || atha mantrabhāṣyaṃ
anuṣṭubhau | vedhaso vaiṣṇavasyārṣam | vaḥ yuṣmākaṃ śamiprabhṛtīnāṃ hṛdayaṃ sāraṃ saṃsṛjāmi saṃyojayāmi parasparaṃ saṃbaddhaṃ karomi yadvā sītādīnāṃ adhiṣṭhātryo devatāḥ saṃsṛjyante, tāsāṃ ca hṛdayādisaṃbhavaḥ yajamānenāspadādisaṃbandhanibhena, adharmāpasāraṇāya hṛdayādīnāmadbhiḥ saṃsarga āśāsyate | saṃsṛṣṭaṃ saṃbaddhamekakāryasaṃpādanakṣamaṃ yuṣmākaṃ mano astu madīyaṃ yuṣmanmanobhiryuṣmadīyaṃ ca parasparam | evaṃ tanvastanavaḥ saṃsṛṣṭā yuṣmākaṃ santu | prāṇo jīvaḥ saṃsṛṣṭo bhavatu |

Linked texts (1)